ઈરાનનો 7 દિવસનો પ્લાન
ઇરાનના વિદેશમંત્રી સૈયદ અબ્બાસ અરાઘચીએ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાની બેઠક દરમિયાન પત્રકારોને જણાવ્યુ કે તેહરાએ મધ્યસ્થીઓ મારફતે અમેરિકા સમક્ષ એક પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. અરાઘચીનો કહેવો છે કે પ્રસ્તાવની કેટલીક શરતો પૂરી થાય તો 7 દિવસના અંતે હોર્મુઝ જળમાર્ગ ફરી ખોલવાની અને તેના બાદ ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અંગે વ્યાપક વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવાની વાત છે.
તેમણે પ્રસ્તાવની તમામ શરતો જાહેર ન હોવાથી ચોક્કસ વિગતો આપેલી નથી. અરાઘચીએ આ માહિતી ન્યૂયોર્કમાં 24 સપ્ટેમ્બરે પત્રકારોને આપી હતી. પ્રસ્તાવની મુખ્ય વિગતો (અહેવાલો અનુસાર) અહેવાલો મુજબ, ઇરાનની માગણીઓ અને પ્રસ્તાવની તેમાં સમાવિષ્ટ મુખ્ય બાબતોમાં નીચેના મુદ્દા આવતાં જણાવાયા છે:
- અમેરિકી પક્ષ તરફથી સૈન્ય દબાણમાં ઘટાડો
- ઈરાનના બંદરો પરની નૌકાદળની નાકાબંધી દૂર કરવાની માંગ
- ઈરાનના સ્થગિત નાણાં મુક્ત કરવાના મુદ્દાની ચર્ચા
- વिभિન્ન મોરચે સંઘર્ષો સમાપ્ત કરવાની માગ, જેમાં અહેવાલો અનુસાર લેબનોનનો સંદર્ભ પણ આપી શકાય છે
અરાઘચીએ પુનરાવૃત્તિ કરી કે પ્રસ્તાવ મધ્યસ્થીઓ મારફતે અમેરિકાને આપવામાં આવ્યો છે અને કેટલીક શરતો સ્વીકારવામાં આવે તો સાતમા દિવસના અંતે હોર્મુઝ ખોલવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ શકે છે.
હોર્મુઝ જળમાર્ગનું મહત્વ
હોર્મુઝ જળમાર્ગનું મહત્વ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર્શિયન ગલ્ફ અને ઓમાનની ખાડી વચ્ચે આવેલું સાંકડું જળમાર્ગ છે અને વૈશ્વિક النفط અને ગેસ પરિવહનમાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે. આ જળમાર્ગમાં અવરોધ કે અનિશ્ચિતતાથી શિપિંગ, વીમા ખર્ચ અને વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર પર અસર પડે છે. તાજેતરના સંકેતો બાદ કાચા તેલના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો.
આ પણ વાંચો: કોમેડિયન સુનિલ પાલે કહ્યું: “સલમાન ખાનને શરમ આવવી જોઈએ, પબ્લિકે જ સલમાનને, ફિલ્મ સ્ટાર સલમાન ખાન બનાવ્યો છે” — જુઓ વિડિયો, TV9 Gujarati
આ પણ વાંચો: 12મી ફેલ અભિનેત્રી મેધા શંકરના એક્ટિંગ અને અવાજને ચાહકો પસંદ, પરિવારની ઝલક — TV9 Gujarati
જૂનમાં સમજૂતી અને રાજદ્વારી પ્રયાસો અહેવાલો મુજબ જૂનમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ લંબાવવા અને હોર્મુઝ ખોલવા અંગે એક સમજૂતીનો માળખો આવેલો હતો અને બંને દેશોના નેતાઓએ આ મેમોરેન્ડમ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. તેમાં યુદ્ધવિરામ, હોર્મુઝ ખોલવા અને પરમાણુ મુદ્દે આગળની પ્રક્રિયાનો માળખો સામેલ હોવાનું જણાવાયું હતું.
ત્યાંથી કરારના અમલ અને શરતોને લઈને મતભેદો ઊભા થયા અને સંઘર્ષ ફરી તીવ્ર બન્યો. ઇરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાએ પણ કહ્યું છે કે તેમનો દેશ રાજદ્વારી ઉકેલ માટે તૈયાર છે; તેમણે અગાઉનાં કરારના અમલમાં નિષ્ફળતા માટે અમેરિકાને જવાબદાર ગણાવ્યો અને ઈરાન પર પરમાણુ હથિયાર મેળવવાના આરોપને નકારી દીધો છે.
પ્રતિસાદ અને હાલની સ્થિતિ અમેરિકી અધિકારીઓએ મધ્યસ્થીઓ મારફતે ચર્ચા ચાલી રહી હોવાનું જણાવ્યું છે, પરંતુ બંને પક્ષોની શરતો વચ્ચેનું અંતર હજુ મહત્વપૂર્ણ છે. અરાઘચીના નવા પ્રસ્તાવથી રાજદ્વારી માર્ગ ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે, છતાં આ ‘7 દિવસનો પ્લાન’ હજી બંને દેશો વચ્ચેનો અંતિમ કરાર નથી અને પ્રસ્તાવની ચોક્કસ શરતો અને બંને પક્ષો વચ્ચેની અંતિમ સહમતી હજુ જાહેર નથી.