હિમાલયના ગ્લેશિયરો 2050 સુધી 35-45% ઓગળવાની સંભાવના
સંયુક્ત રાષ્ટ્રના તારણ મુજબ હિમાલયના ગ્લેશિયરો 2050 સુધીમાં 35-45% સુધી ઓગળવાની શક્યતા છે. અહેવાલમાં રજૂ કરેલી સ્થિતિ અનુસાર આથી શરૂમાં ઘણાં વિસ્તારોમાં પૂર અને અચાનક ઊંચા પાણીના સ્તરના જોખમમાં વધારો થઈ શકે છે, જ્યારે લાંબા ગાળે હિમાંયકીય બરફના સંકોચનને કારણે ઉનાળામાં નદીઓમાં પ્રવાહની દુર્લભતા તેમજ પાણીની અછત જોવા મળી શકે છે.
નેપાળ અને હિમાચલની પરિસ્થિતિ
સંયુક્ત રાષ્ટ્રના તારણ અનુસાર નેપાળમાં છેલ્લા 30 વર્ષમાં લગભગ ત્રીજું ભાગ બરફ ગુમાઈ ચૂક્યું છે. તે ઉપરાંત અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે બે તુલનાત્મક દાયકાઓને ધ્યાનમાં લીધે હિમનદીઓની પીગળવાની ઝડપ છેલ્લા દાયકામાં લગભગ 65 ટકા વધેલી જોવા મળી છે.
પ્રાથમિક અને લાંબા ગાળાના જોખમો
અહેવાલમાં સ્પષ્ટ કરાયું છે કે શરૂઆતના વર્ષોમાં ઝડપી પીગળતા બરફથી નદીઓમાં પાણીનું પ્રવાહ વધશે અને હિમનદી તળાવના વિકાસથી GLOFs (glacial lake outburst floods) માટે અચાનક પૂરનો જોખમ ઊભો થઈ શકે છે. જ્યારે લાંબા ગાળે ગ્લેશિયરોની ક્ષતિને કારણે ઉનાળામાં નદીનાં પ્રવાહ પર દબાણ વધી શકે છે અને પરિણામે પાણીની ઉપલબ્ધતા ઘટી શકે છે.
ભારતના પ્રભાવિત પ્રદેશો
હિમાલયના ગ્લેશિયરો ગંગા અને બ્રહ્મપુત્રા જેવી નદીઓના પ્રવાહ માટે મહત્વપૂર્ણ છે, તેથી ગ્લેશિયરોના પિગળવાના આ પ્રભાવથી આ નદીનાં તટે આવેલા વિસ્તારો અને તેનાથી નિર્ભર ભારતીય રાજ્યો પ્રભાવિત થઈ શકે છે. અહેવાલમાં ખાસ કરીને ઉત્તરાખંડ અને હિમાચલ પ્રાદેશિક વિસ્તારોમાં હિમનદીઓના પીછેહઠ અને હિમનદી તળાવના વિકાસને કારણે અચાનક પૂર અને ભૂસ્ખલનનો જોખમ વધે એની ચેતવણી આપવામાં આવી છે.
તાપમાન અને પર્માફ્રોસ્ટનો અસર
અહેવાલમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે હિમાલયક્ષેત્રમાં તાપમાનવૃદ્ધિનો દર વૈશ્વિક સરેરાશની સરખામણીમાં લગભગ બમણો છે. વધતા તાપમાન અને પર્માફ્રોસ્ટ (વર્ષભરથી જમેલી રહેતી જમીન) ની નબળાઇ હિમનદીઓની સ્થિરતાને અસર કરીને ભૂસ્ખલન, હિમપ્રપાત અને અચાનક પૂર વધારી શકે છે.