હસીનાને આશ્રય આપવો: ભારતીય હાઈ કમિશનરની સ્પષ્ટતા
ઢાકા, 7 કલાક પહેલા — બાંગ્લાદેશમાં ભારતના હાઈ કમિશનર દિનેશ ત્રિવેદીએ શનિવારે જણાવ્યું કે હસીનાને આશ્રય આપવો ભારત માટે પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને મજબૂરી હતી અને તેમની પ્રત્યર્પણ પ્રક્રિયા કાનૂની રીતે ચાલુ છે. તેમણે જણાવ્યું કે હસીનાને ક્યારે બાંગ્લાદેશ મોકલવામાં આવશે તેની કોઈ ચોક્કસ સમયમર્યાદા જણાવવી શક્ય નથી.
હસીના 5 ઓગસ્ટ 2024ના રોજ ભારત આવી અને છેલ્લા 2 વર્ષથી ભારતમાં રહે છે. હાઈ કમિશનરની ભાષણના પ્રસંગ અને મુખ્ય તારણ ત્રિવેદી “બે ઓફ બંગાળ કન્વર્સેશન 2026” કાર્યક્રમમાં ભાગ લેવા આવ્યા હતા અને ત્યાં એક વિદ્યાર્થીના પ્રશ્નનો જવાબ આપતા તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે હસીનાનું પ્રત્યર્પણ કરવાની કાનૂની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે અને તેની સમયસીમા નિર્ધારિત કરી શકાય તેમ નથી.
5 ઓગસ્ટ 2024ના રોજ હસીનાના ભારતમાં આવતા મામલે ઠોસ માહિતી ત્રિવેદીએ જણાવ્યું કે 5 ઓગસ્ટ 2024ના રોજ જ્યારે હસીનાએ ઢાકા છોડ્યું ત્યારે તેઓ હજુ બાંગ્લાદેશના વડાપ્રધાન હતા અને સ્થળની પરિસ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ રહી હતી. તે સમયે ભારત પાસે હસીનાને દિલ્હી ઉતરવા મંજૂરી આપવા સિવાય કોઇ વિકલ્પ ન રહ્યો; જો ભારત તેમને ઉતરવાની મંજૂરી ન આપતી તો પરિસ્થિતિ ખરાબ થઈ શકતી હતી, ત્રિવેદીએ જણાવ્યું.
તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે હસીનાને ભારતીય વાયુસેના અથવા ભારતીય સેનાના વિમાન દ્વારા લાવવામાં આવ્યા નહોતા. 5 ઓગસ્ટે તેમને સૌપ્રથમ બાંગ્લાદેશના સૈનિક હેલિકોપ્ટર દ્વારા તેમના નિવાસસ્થાન નજીકથી બહાર કાઢવામાં આવ્યા અને ત્યારબાદ બાંગ્લાદેશ એરફોર્સના વિમાનથી ભારત પહોંચ્યા હતા.
પ્રત્યર્પણ સંધિ અને બાંગ્લાદેશની માગ ભારત અને બાંગ્લાદેશે 2013માં પ્રત્યર્પણ સંધિ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. તે સંધિમાં કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં વ્યક્તિને બીજે દેશને સોંપનાથી ઇનકાર કરવાની જોગવાઈઓનો ઉલ્લેખ છે, જેમાં રાજકીય સ્વરૂપના ગુનાઓનો સમાવેશ થાય છે. બાંગ્લાદેશની વર્તમાન સરકાર હસીનાને પાછા લાવી કાનૂની કાર્યવાહી કરવા માગે છે અને લાંબા સમયથી પ્રત્યર્પણ માંગતી આવી રહી છે; તેઓ એ પણ ઇચ્છે છે કે હસીના ભારતમાં રહેતાં બાંગ્લાદેશની રાજનીતિમાં દખલ ન કરે.
ભારતે ખુલ્લા શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે બાંગ્લાદેશ એક સ્વતંત્ર દેશ છે અને તેને નક્કી કરવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર છે કે તે કયા દેશ સાથે કેવા સંબંધો રાખશે. અરોપો, ટ્રાયબ્યુનલ અને માનવાધિકાર તપાસ સોર્સ મુજબ હસીના પર 2024ના આંદોલન દરમિયાન થયેલી હિંસા અને મોત સાથે જોડાયેલા ગંભીર આરોપો છે.
બાંગ્લાદેશની ઇન્ટરનેશનલ ક્રાઇમ્સ ટ્રિબ્યુનલે નવેમ્બર 2025માં હસીના અને તેમના તત્કાલીન ગૃહમંત્રી અસદુઝ્જમાન ખાન કમાલને મોતની સજા સંભળાવી હતી. 15 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ હસીનાની સરકારના કેટલાક ભૂતપૂર્વ સહયોગીઓને પણ સજા સંભળાવવામાં આવી હતી. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના માનવાધિકાર કાર્યાલયની તપાસ મુજબ જુલાઈ–ઓગસ્ટ 2024ના આંદોલન દરમિયાન આશરે 1,400 લોકોનાં મોત થયાં હોવાનું જણાવાયું છે.
હસીનાના નિવેદન અને તેમના વલણ સોર્સ અનુસાર હસીનાએ 5 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ કહ્યું હતું કે તેઓ ડિસેમ્બર સુધી બાંગ્લાદેશ પરત ફરશે. CNN-News18ને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં તેમણે જણાવ્યું કે તેઓ કાનૂની કાર્યવાહીનો સામનો કરવા તૈયાર છે, પરંતુ તેમને સુરક્ષા, વકીલ સુધી પહોંચ, પોતાનો બચાવ કરવાનો અધિકાર, સ્વતંત્ર ન્યાયવ્યવસ્થા અને નિષ્પક્ષ સુનાવણી જોઈએ. તેમણે BNP સાથે કોઈ બેકચેનલ વાતચીતનો ઇનકાર કર્યો અને જણાવ્યું કે ભારત હજી પણ તેમનો મિત્ર છે.