ગુજરાતમાં શિક્ષણ કેમ્પસમાં આપઘાતની ઘટનાઓ
ગુજરાતના શૈક્ષણિક કેમ્પસોમાં છેલ્લા 8 દિવસમાં 5 વિદ્યાર્થીઓએ આપઘાત કર્યો છે. સુરત, રાજકોટ અને વડોદરા ખાતે થયેલી ઘટનાઓમાં કેટલાક વિદ્યાર્થીઓએ ગળે ફાંસો ખાઈ કે ઊંચી ઇમારતોમાંથી કૂદીને મૃત્યુ પામ્યું.
રાજકોટની મારવાડી યુનિવર્સિટીમાં આપઘાત
રાજકોટની મારવાડી યુનિવર્સિટીમાં ની ઘટનાનું જિકર મહત્વપૂર્ણ છે—અહીં છેલ્લા 6 દિવસમાં 2 વિદ્યાર્થીઓએ આપઘાત કર્યા છે. 19મી સપ્ટેમ્બરે એક વિદ્યાર્થીનીએ 10મા માળેથી કૂદી આપઘાત કર્યો હતો અને ત્યારબાદ 25મી સપ્ટેમ્બર રોજ ત્રીજા વર્ષના કમ્પ્યુટર એન્જિનિયરિંગમાં અભ્યાસ કરતાં વિદ્યાર્થીએ છઠ્ઠા માળેથી ઝંપલાવી જીવન ટૂંકાવ્યું.
મૃતક વિદ્યાર્થીનું નામ હેમંત સીતારામપ્રસાદ ગંધમે છે અને તે મૂળ આંધ્રપ્રદેશના વિજયવાડા જિલ્લાના નાગરિક હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. પોલીસની માહિતી પ્રમાણે હેમંત 25મી સપ્ટેમ્બરના દિવસે સવારે સાડે સાત વાગે સહાધ્યાયીઓ સાથે ત્રીજા માળે આવેલ ક્લાસરૂમમાં ગયો હતો. અડધા કલાક પછી તે વોશરૂમનો હવાલો આપી ક્લાસરૂમની બહાર નીકળી અને લિફ્ટ દ્વારા છઠ્ઠા માળે પહોંચી, ત્યાંથી નીચે ઝંપલાવી દીધું.
ઘટના સ્થળે યુનિવર્સિટીના કર્મચારીઓ અને છાત્રો દોડી ગયા હતા અને કુવાડવા પોલીસ આવે ત્યારબાદ મૃતદેહને સિવિલ હોસ્પિટલ માટે પોસ્ટમોર્ટમ માટે ખસેડ્યો હતો. પોલીસે જણાવ્યું છે કે આપઘાત પાછળનું ચોક્કસ કારણ હજી સુધી જાણી શકાયું નથી. મૃતકના પરિવારજનોને માહિતી આપતાં તેઓ રાજકોટ માટે રવાના થયા હતા.
વિરોધ અને પોલીસની કાર્યવાહી
આ બનાવના વિરોધમાં યુનિવર્સિટીમાં વિરોધોત્સવ ઊઠ્યો તેમજ એબીવીપીના કાર્યકર્તાઓના વિરોધ દરમિયાન પોલીસ બળ વ્યાપી રીતે કાર્યરત થયું અને અંતે છ કાર્યકરોની અટકાયત કરવામાં આવી હતી.
સુરત અને વડોદરા ઘટનાઓ
સુરતમાં ગત 18મી સપ્ટેમ્બર રોજ બી.કોમ.ની પરીક્ષા પૂર્ણ કરી ઘરે પરત આવેલ એક વિદ્યાર્થીએ 13મા માળેથી કૂદી આપઘાત કર્યું હતું. ત્યાર બાદ 24મી સપ્ટેમ્બરે એક પી.જી. મેડિકલના બીજા વર્ષનો વિદ્યાર્થી પણ આત્મહત્યા કરી લેતા બનાવ નોંધાયા. વડોદરામાં પણ ધોરણ 10માં અભ્યાસ કરતી એક નાનકડી છાત્રાએ ગળે ફાંસો ખાઈ આપઘાત કર્યું હોવાનું રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે.
છેલ્લા 3 વર્ષમાં આપઘાતના આંકડા
છેલ્લા ત્રણ વર્ષનાં આંકડા અને કારણો સોર્સ અનુસાર છેલ્લા 3 વર્ષમાં ગુજરાતમાંથી કુલ 1899 વિદ્યાર્થીઓએ આપઘાત કર્યા છે. એક જ વર્ષમાં 568 વિદ્યાર્થીઓના જીવ ગયા છે, જે સરેરાશ દર બે દિવસે ત્રણ વિદ્યાર્થીઓની હ—ઓ— દર્શાવે છે. આપઘાત કરનારાઓમાં 1024થી વધુ દીકરીઓનો સમાવેશ થાય છે.
અહેવાલ અનુસાર પરીક્ષામાં નાપાસ થવાના ડરને કારણે 108 માસૂમ અને બેરોજગારીના કારણે 159 યુવાનોએ આપઘાત કર્યો હોવાનું નોંધાયું છે. તેમજ તાજેતરમાં NEET પરીક્ષાના પેપર લીક અને અનિયમિતતાથી હતાશ થઈને પણ એક વિદ્યાર્થીએ આપઘાત કર્યો હોવાનું સામે આવ્યું છે.
સરકારની જવાબદારી
આ પરિસ્થિતિને દિવસે રાખીને અહેવાલોમાં માંગ કરવામાં આવી છે કે વધતાં શૈક્ષણિક ખર્ચ અને ફી માળખાને નિયંત્રિત કરવા સરકારને નીતિ તૈયાર કરવી જોઈએ. ઉપરાંત રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે વિદ્યાર્થી આપઘાતના કારણોની સ્વતંત્ર તપાસ કરીને સમયબંધિત ‘એક્શન પ્લાન’ ઘડવા તેમજ તેમને લાગતી માનસિક અને સામાજિક સપોર્ટ વ્યવસ્થા મજબૂત કરવાની વિનંતી કરવામાં આવી છે.