FZ1073 હાઈજેકિંગની ઘટના
30 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ જોર્ડન એરસ્પેસમાં ફ્લાય દુબઈની FZ1073 ફ્લાઈટમાં કોકપિટની અંદર થયેલ હુમલાને કારણે તાત્કાળ જીકડ ક્રાઇસિસ ઉભી થઈ. વિમાનમાં કુલ 174 મુસાફરો (જેઓમાં 30 બાળકો શામેલ હતા) બેઠા હતા. સૂત્રોએ જણાવ્યું કે વિમાન 34 હજાર ફૂટની ઊંચાઈ પર ઉડી રહ્યું હોતી વખતે નાક જમીન તરફ વળતા પાણીના વલણ જેવા જ ઝડપથી નીચે ઉતર્યું અને 120 સેકન્ડમાં 14 હજાર ફૂટ સુધી આવી ગયું.
હમલાનો સમય અને સ્થિતિ
ફ્લાઈટ FZ1073 દુબઈથી તેલ અાવીવ તરફ જઇ રહી હતી. સૂત્રોના હિસાબથી જોખમી સ્થિતિ ત્યારે સર્જી જ્યારે કોકપિટમાં બેઠેલા ઓમાની નાગરિક કો-પાયલટે કેપ્ટન સ્મિત પર હુમલો કર્યો. હુમલામાં કેપ્ટન લોહીલુહાણ થયા અને વિમાનનો નાક જમીનની બાજુ વળવાનું શરૂ થયું. ગંભીર ઇજામાં હોવા છતાં કેપ્ટન સ્મિતે કોકપિટમાંથી ઈમર્જન્સી ક્રમ શરૂ કર્યો અને ટ્રાન્સપોન્ડર પર ઈમર્જન્સી કોડ 7700 અને હાઇજેકિંગ માટેનો આંતરરાષ્ટ્રીય કોડ 7500 દબાવ્યો.
મુસાફરોની મદદ
કોકપિટની અંદર શું થયું અને મુસાફરોનું સહયોગ સ્રોતો અનુસાર કેપ્ટન સ્મિત લોહીથી લથબથ હાલતમાં હોવા છતાં કોકપિટનું દરવાજો ખોલી શક્યા અને મદદ પામવા માટે સીધા કેબિન તરફ બોલાવ્યા. કોકપિટની બાજુ યુનિટમાં બેઠેલા ઇઝરાયલી મુસાફર—પ્લમ્બર યાનીવ હાયુન—તુરંત દોડીને આવ્યો. યાનીવ અને અન્ય મુસાફરો, જેમાં આસાફ રાજુઆન અને ઝિવકા મેનેસેનોના નામ શ્રીદ્ધાવવામાં આવ્યા છે, મળીને હુમલાખોર કો-પાયલટને વાયર અને પ્લાસ્ટિક ઝીપ-ટાઇઝથી બાંધી દીધો.
તબીબી મદદ અને તપાસ
ફ્લાઈટમાં ઉપસ્થિત ઇઝરાયલી ડેન્ટિસ્ટ શોટા મોસાએવે તાત્કાલિક કેપ્ટન સ્મિતની સારવાર શરૂ કરી, અને સાથે અન્ય મુસાફરો-સહાયથી કેપ્ટનને સ્થિર રાખવામાં આવ્યો. ઉતાર અને ડિપ્લોમેટિક માર્ગદર્શન વિમાનને સાઉદી અરેબિયાના તાબુક એરપોર્ટ પર ઉતારવામાં આવ્યું. શરૂઆતમાં સાઉદી સરકારે તાત્કાલિક લૅન્ડિંગની મંજૂરી ન હતી, પરંતુ તૈયારી વધતાં બાદમાં વિમાન તાબુક પર ઉતારવાની મંજૂરી આપી દેવામાં આવી.
સુરક્ષા અને તપાસ
સાઉદી અધિકારીઓએ તમામ ઇઝરાયલી મુસાફરોને આશ્રય અને સુરક્ષા પ્રદાન કરી અને ભારતીય કેપ્ટન સ્મિતને તાત્કાલિક તબીબી મદદ અપાવવામાં આવી. તપાસ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંકળાયેલીઓ ઓમાની કો-પાયલટને તાબુકમાં કડક પૂછપરછ હેઠળ રાખવામાં આવ્યો છે. સૂત્રોએ કહ્યું છે કે ઇઝરાયલની સુરક્ષા સંસ્થાઓ Mossad અને Shin Bet પણ અલગથી તપાસમાં જોડાયા છે.
કેપ્ટન સ્મિતનો પૃષ્ઠભૂમિ
કેપ્ટન વિશે સ્રોતોએ કેપ્ટનનું નામ સ્મિત મચ્છર આપ્યુ છે. તેઓએ અંદાજે 10 હજાર કલાક જેટલો ફ્લાઈટ અનુભવ ધરાવવાનો ઉલ્લેખ પ્રાપ્ત થયો છે. સ્ત્રોત મુજબ સ્મિતનો પુરવાર પંચીય પ્રદેશ સૌરાષ્ટ્રનો છે અને તેઓની શૈક્ષણિક વિગતોમાં Welingkar Institute of Management અને ન્યૂઝીલેન્ડથી પાયલટ ડિગ્રીનો ઉલ્લેખ આવેલ છે. તેમના માતાપિતાનું નામ ભુપેન્દ્ર ભાઈ અને ગીતા બહેન જણાવાયું છે; પત્નીનું નામ સોનલ અને તેઓના બે સંતાનો છે.
અવકાશ સુરક્ષા પર અસર
આ ઘટના એવિએશન ક્ષેત્રની કોકપિટ સુરક્ષા અને પાયલટ્સની માનસિક સ્તિતિની સ્ક્રીનિંગ સંદર્ભે હવે વધારા વિનંતીઓ અને પુનર્વિચાર ઉઠાવી રહી છે. સૂત્રો અનુસાર સામાન્ય સાયકોલોજિકલ ટેસ્ટ ડિપ્રેશન અથવા એડિક્શનની ઓળખ કરે છે, પરંતુ ધાર્મિક કટ્ટરવાદ કે બ્રેઇન-વોશિંગ જેવા વિચારોને પકડવાનું મુશ્કેલ થઈ શકે છે.