દિવાળી સમયે સૂકામેવાની બજારમાં ભાવવૃદ્ધિ
મુંબઈ : દિવાળી નજીક આવતાં શહેરની ડ્રાયફ્રૂટ બજારમાં ભાવવૃદ્ધિ નોંધાઈ રહી છે. બજારના સૂત્રો અનુસાર પીસ્તા (પિસ્તા)ના ભાવમાં લગભગ 30થી 40% અને બદામના ભાવમાં અંદાજે 20% વધારો આવ્યો છે. વેપારી અને જાણકારો કહે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય ઉત્પાદન ઘટવું અને ઈરાન સંબંધિત તણાવને કારણે સપ્લાય અને પરિવહન ખર્ચ વધવાનાં કારણે આ વધારાની પરિસ્થિતિ ઉભી થઇ છે.
બજારની વિગત અને અન્ય સુખા ફળો બજારના સૂત્રોએ જણાવ્યું કે પીસ્તાના ભાવ આ વર્ષે સરેરાશ 30થી 40% જેવા ઉંચા થયા છે, જ્યારે બદામના ભાવમાં આશરે 20% નો ઉછાળો નોંધાયો છે. ખજૂર અને અખરોટ/પેકાન્સ જેવા ઇત્વેથી વસ્તુઓના ભાવમાં સીમિત વધારો દેખાયો છે — આશરે 5થી 10% સુધીનો. કાજુ, અખરોટ, કિસમીસ અને મખાનાના ભાવ મોટાભાગે ગયા વર્ષની તુલનામાં જળવાયા છે, તેમ બજારનાં જાણકારો જણાવી રહ્યા છે.
ડ્રાયફ્રૂટ બોક્સમાં સામગ્રીનું પરિવિર્તન જાણકારોએ આગાહી કરી છે કે વપરાશકર્તા માટે તૈયાર થતી ડ્રાયફ્રૂટ બોક્સોમાં પિસ્તા અને બદામનું પ્રમાણ ઘટી શકે છે અને તેના બદલે કાજુ, કિસમીસ અને મખાનાનું પ્રમાણ વધવાની શક્યતા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય કારણો અને પરિવહન ખર્ચ સૂત્રો મુજબ આ વર્ષે મુસાફરી અને વેપારમાં થયેલા સ્તબ્ધતા – શરૂઆતમાં અમેરિકાનું ટેરીફ યુદ્ધ અને ત્યારબાદ ઈરાન સંબંધિત યુદ્ધ/તણાવ — વિશ્વ બજારમાં પ્રવાહોને અસર કરી રહ્યા છે.
કોમોડિટી ટ્રેડિંગ કોર્પોરેશનના સૂત્રોએ જણાવ્યુ છે કે વૈશ્વિક સ્તરે પીસ્તાના ઉત્પાદનમાં 40થી 50% જેટલો ઘટાડો નોંધાયો છે, જ્યારે બદામનું ઉત્પાદન આશરે 10% ઘટ્યું છે. ઈરાન અને અફઘાનિસ્તાનમાંથી સપ્લાયનું ઘટવું અને જહાજી તેમજ હવાઈ પરિવહનની કિંમતમાં વધારો પણ અસરકારક રહ્યો છે.
બજાર સૂત્રો અનુસાર હવાઈ પરિવહનનું ભાડુ કિલોના 200થી 300 સુધી પહોંચી ગયાનું જણાયું છે, જેના કારણે આયાત ખર્ચમાં વધારો થયો છે અને તેનો અસર ડ્રાયફ્રૂટ બજારમાં જોવા મળી રહી છે. કુલ અસર નટસ એન્ડ ડ્રાયફૂટસ કાઉન્સિલના સૂત્રો પ્રમાણે વિવિધ સૂકામેવાની વસ્તુઓ સાથે બનેલ સામાન્ય બાસ્કેટનું માંગકર્તા ખર્ચ આ દિવાળીએ લાગભગ 10% જેટલો વધનાર હોવાનું અંદાજ છે, જ્યારે અમુક વર્ગા દ્વારા 15% સુધીનો વધારો શક્ય હોવાનું પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે.