બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટની હાલની સ્થિતિ
મુંબઈ–અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ હાલમાં આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિ અને પૂરવઠા વિઘ્નોના જાળામાં ફસાયેલો છે. એક તરફ ચીનની નવી નીતિઓ અને TBM (ટનલ બોરિંગ મશીન) રોટીંગને લગતા નિયંત્રણો તેમજ તેમાં થયેલી અટકાયતના બધા પ્રભાવ પ્રોજેક્ટની સમયરેખા અને ખર્ચ પર જોવા મળી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ ભારતે જાપાનની મૂલભૂત ટેક્નોલોજી અને સ્થાનિક ઉત્પાદનને જોડતા હાઇબ્રિડ મોડેલ તરફ વાળ્યું છે.
ચીનના નિયંત્રણો
ચીનની નીતિ પરિવર્તન અને TBM રોકાવાની ઘટનાઓ સોર્સ અનુસાર ચીને 19 ઓક્ટોબર 2026ના નોટિફિકેશન દ્વારા મહાકાય ટનલ બોરિંગ મશીન અને તેના સ્પેરપાર્ટ્સની એક્સપોર્ટ પર નિયંત્રણો લગાવી દીધા હતા. ત્યારબાદ 18 નવેમ્બર 2026ના ફતવાના અનુસંધાને ચીનથી એમ પ્રકારના મશીનોના ‘ડ્યુઅલ યુઝ’ એક્સપોર્ટ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો ઉલ્લેખ કર્યો છે.
પ્રોજેક્ટના ખર્ચ અને સમયરેખા
આર્થિક દ્રષ્ટિકોણથી, પ્રોજેક્ટ અંગેનો ખર્ચ અને સમયરેખામાં સતત વધારો નોંધાયો છે. શરૂઆતમાં 2015માં આ પ્રોજેક્ટની કિંમતની અંદાજિત રકમ 97 હજાર 636 કરોડ રૂપિયા હતી, 2017માં આ અંદાજ 1.8 લાખ કરોડરૂપિયો સુધી પહોંચી ગયો હતો. ડિસેમ્બર 2025 સુધી સોર્સ અનુસાર પ્રોજેક્ટ પર લગભગ 86 હજાર 693 કરોડ રૂપિયા ખર્ચાઈ ચુક્યાં છે.
ગુજરાતમાં અસર
ગુજરાતના કેટલાક સેગમેન્ટમાં સિવિલ કામ જાણકારી મુજબ સારી ઝડપે આગળ વધ્યું છે અને بلوچستانના વેપારી, હીરા અને ટેક્સટાઇલ, ફાઇનાન્સ અને IT સેક્ટરની આશાઓ આ પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલી છે. પરંતુ પ્રોજેક્ટ મોડું પડવાથી અને ખર્ચ વધવાથી સ્થાનિક વ્યવસાય અને મુસાફરી ખર્ચ સંબંધિત ચિંતાઓ ઉભી થઈ છે.
આગામી પડકારો
મુખ્ય પડકારો તરીકે જમીન સંપાદન અને વળતર ખર્ચ, કોરોના પછી કાચા માલના પુરવઠામાં વિઘ્ન અને ચીન ઉપર આધારીત ઉપકરણો સંબંધિત નિયંત્રણોનું પ્રભાવ ઉલ્લેખિત છે. રેલવે મંત્રી દ્વારા ઉત્પાદનની સમીક્ષા અને ટ્રેન્સનું વિવિધ તાપમાન અને પરિસ્થિતિઓમાં કડક પરીક્ષણ કરવાની તૈયારી પણ સોર્સમાં બતાવવામાં આવી છે.