કર્ણાટક હાઈકોર્ટે BNS કલમ 85 હેઠળ ‘સંબંધિ’ માનવાની યોગ્યતા નકારી
કર્ણાટક હાઈકોર્ટે નિર્ણયમાં નિર્દેશ કર્યો છે કે પતિની પ્રેમિકા અથવા પતિ સાથે સંબંધ ધરાવતી કોઈ પણ મહિલા BNS, 2023ની કલમ 85 હેઠળ ‘સંબંધિ’ તરીકે ગણી શકાશે તે કાનૂની આધાર નથી. સુપ્રીમ કોર્ટના માર્ગદર્શનને પગલે હાઈકોર્ટે આવી પ્રકારની કેશો માટે કલમ 85 પર આધાર ઓછો હોવાનો ઠેરવ કર્યો છે.
કેસનો માહોલ મહિલા પ્રેમિકાએ ટ્રાયલ કોર્ટે તેના વિરુદ્ધ નોંધેલ ફોજદારી કેસની નોટિસ લીધા બાદ કર્ણાટક હાઈકોર્ટનો સંપર્ક કર્યો હતો. ફરિયાદમાં ફરિયાદકર્તાની પત્નીએ BNSની રહેણાંક સફતમાં ક્રૂરતા, હુમલો અથવા ફોજદારી બળનો ઉપયોગ, ફોજદારી ધમકી અને ઈરાદાપૂર્વક અપમાનના આરોપો લગાવ્યા હતા. સાથે જ ફરિયાદમાં દહેજ પ્રતિબંધ અધિનિયમ, 1961 હેઠળ દહેજ લેવાનો ગુનો પણ ઉભો કરવામાં આવ્યો હતો.
કાયદાકીય દલીલ અને પક્ષકાર બાર એન્ડ બેન્ચે અહેવાલ આપ્યો છે કે અરજદારના પક્ષમાં વકીલ ગગનદીપ ઇ અને અજિત પીબી હાજર હતા, જ્યારે ફરિયાદકર્તાની વકિલી તરીકે પીએમ ગોપી હાજર રહ્યા હતા.
હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ એમ નાગપ્રસન્નાએ પોતાના આદેશમાં સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ નિર્ણયનો ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટે ઠેરવ્યું છે કે પરિણામમાં પતિની ગર્લફ્રેન્ડને તેનો ‘સંબંધિ’ ગણવું યોગ્ય નહીં હોય. અસવીકારિત રોલિંગના આ કાયદાકીય અભિપ્રાયના પ્રસંગે, પતિના પ્રેમિકા સામે BNS કલમ 85 હેઠળ ફોજદારી કાર્યવાહી માટે પૂરતો આધાર ન રહેતો હોવાનું હાઈકોર્ટે નોંધ્યું.
કોર્ટે વધુ કહ્યું કે જો પ્રેમી સામે IPCની કલમ 498A હેઠળ ફરિયાદ દાખલ થાય તો રેકોર્ડ પર એવી સ્પષ્ટ સામગ્રી હોવી જરૂરી છે કે પતિ અથવા તેના સંબંધી દ્વારા દહેજની માંગણી સાથે સંકળાયેલ દુર્વ્યવહાર કરવામાં આવ્યો હતો. કાયદાકીય અસર અદેશ પ્રમાણે, BNSની કલમ 85 હેઠળ હજુ પણ માત્ર તે સ્ત્રીઓ સામે કાર્યવાહી શક્ય છે જેઓ પતિ અથવા તેના સંબંધી ગણવામાં આવે છે; પતિની ગર્લફ્રેન્ડને ‘સંબંધિ’ માનવાની બાબતમાં કોર્ટે ગંભીર શંકા વ્યક્ત કરી અને તે આધાર પરની ફોજદારી કાર્યવાહી માટે કડક નિરીક્ષણ દાખવ્યો છે.