ભારત ન્યૂઝીલેન્ડ FTAની સફળતામાં પરસ્પર વિશ્વાસ
ન્યૂઝીલેન્ડના હાઈ કમિશનર પટ્રિક જ્હોન રાટાએ જણાવ્યું કે ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચેના નવા ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટની સફળતા માટે બંને દેશો વચ્ચેનો પરસ્પર વિશ્વાસ મહત્વનો છે. તેમણે કહ્યું કે બંને દેશોએ એકબીજા પર વિશ્વાસ કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે અને ભવિષ્યમાં ભારત તથા ન્યૂઝીલેન્ડને વધુ નજીક લાવવા અંગેનો વિઝન આગળ વધારવાનો વિશ્વાસ છે.
આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર સંબંધ નવા તબક્કામાં પ્રવેશી રહ્યો છે. ન્યૂઝીલેન્ડની તાજેતરની વિગત મુજબ ડિસેમ્બર 2025 સુધીના વર્ષમાં બંને દેશો વચ્ચેનો કુલ દ્વિપક્ષીય માલ અને સેવા વેપાર NZ$3.95 બિલિયન રહ્યો છે.
FTA હસ્તાક્ષર અને અમલની સ્થિતિ ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડે 27 એપ્રિલ 2026ના રોજ નવી દિલ્હીમાં ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. કરાર માટે જરૂરી આંતરિક પ્રક્રિયા અને રેટિફિકેશન પૂર્ણ થયા બાદ તે 20 ઓક્ટોબર 2026થી અમલમાં આવશે. ન્યૂઝીલેન્ડ સરકારે રેટિફિકેશન પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયાની સત્તાવાર પુષ્ટિ 21 સપ્ટેમ્બરે આપી હતી.
વેપારના આંકડા અને લક્ષ્યાંક ન્યૂઝીલેન્ડના આંકડાઓ અનુસાર હાલમાં ઈરસા બજારોની દૃષ્ટીમાં ભારત ન્યૂઝીલેન્ડનું 11મું સૌથી મોટું માલ અને સેવા નિકાસ બજાર છે. બંને દેશોએ 2030 સુધી દ્વિપક્ષીય વેપારને NZ$7 બિલિયન એટલે કે આશરે ₹35,000 કરોડ સુધી લાવવામાં લક્ષ્ય રાખ્યું છે.
ટેરિફ અને બજારમાં ઍક્સેસ દેવાણગિત નિવેદન અનુસાર આ કરારથી ભારતની 100% નિકાસને ન્યૂઝીલેન્ડમાં ડ્યુટી‑ફ્રી ઍક્સેસ મળશે. ન્યૂઝીલેન્ડ તરફથી ભારતને થતા લગભગ 95% નિકાસ પર ટેરિફ દૂર અથવા ઘટાડવામાં આવશે અને તેમાંથી 57% નિકાસને કરાર અમલમાં આવે તે જ દિવસથી ડ્યુટી‑ફ્રી ઍક્સેસ મળી જશે.
આ પણ વાંચો: સિદ્ધાર્થ મલ્હોત્રાની ફિલ્મ ‘The Vvan’ રિલીઝ પહેલાં જ ગાયક દ્વારા ગીત ચોરીનો ગંભીર આરોપ
આ પણ વાંચો: હનુમાન અંશની ટીમે અમિત શાહને મળી, ફિલ્મ 300 કરોડ ક્લબમાં પ્રવેશ
આ પણ વાંચો: રાજસ્થાન મેયર ચૂંટણી: 7માંથી 6 મેયર પદ ભાજપને, કોંગ્રેસને માત્ર બીકાનેર વિશિષ્ટ ક્ષેત્રો અને રોકાણ
ભારત સરકારના જણાવ્યા પ્રમાણે FTAથી ટેક્સટાઇલ, લેધર, ફૂટવેર, એન્જિનિયરિંગ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, કૃષિ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ જેવા ક્ષેત્રોને ન્યૂઝીલેન્ડના બજારમાં વધારે ઍક્સેસ મળી શકે છે. કરારમાં MSME અને મહિલા‑નેતૃત્વવાળા વ્યવસાયોને પ્રોત્સાહન આપવા પર ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે.
સેવાના ક્ષેત્રમાં પણ કરારનો વ્યાપ છે અને ન્યૂઝીલેન્ડે કુશળ વ્યાવસાયિકો અને ચોક્કસ ક્ષેત્રોના વિદ્યાર્થીઓ માટે મોબિલિટી સંબંધિત વ્યવસ્થાઓમાં સુવિધા વધારવાની જોગવાઈ કરી છે. ન્યૂઝીલેન્ડના કૃષિ તથા અન્ય ઉત્પાદનો માટે લાભ ન્યૂઝીલેન્ડની દસ્તાવેજી માહિતી મુજબ કરાર હેઠળ ન્યૂઝીલેન્ડની નિકાસમાં ડ્યુટી ઘટાડાથી શીપ મીટ, વૂલ, કોલસો અને વુડ‑ફોરેસ્ટ્રી ઉત્પાદકોને લાભ મળશે.
એપલ, કિવીફ્રૂટ અને આલ્બ્યુમિન જેવી સામગ્રીઓ માટે પ્રેફરન્શિયલ ક્વોટાની જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી છે. રોકાણ પ્રતિબદ્ધતા અને વ્યાપક સહકાર ન્યૂઝીલેન્ડે આગામી 15 વર્ષમાં ભારતમાં US$20 બિલિયન સુધીનું રોકાણ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે.
સત્તાવાર દસ્તાવેજો અનુસાર કરારથી સેવાઓ, રોકાણ અને વેપાર સુવિધા સાથે સંબંધિત સહકાર વધારવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. દસ્તાવેજોમાં ઉલ્લેખ છે કે બંને દેશોના સંબંધો માત્ર વેપાર સુધી મર્યાદિત નથી અને કાઉન્ટર‑ટેરરિઝમ, સાયબર સુરક્ષા, કાયદા અમલીકરણ અને ઈન્ડો‑પેસિફિક ક્ષેત્રમાં પણ સહકાર વધારવાના મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે.
હાઈ કમિશનર પેટ્રિક જ્હોન રાટાના “વિશ્વાસ” અંગેનાં નિવેદનનો અર્થ આર્થિક સંબંધોને વધુ ઊંડો બનાવવા સાથે જોડાયેલો હોવાનું વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવ્યું છે. હવે કરાર 20 ઓક્ટોબર 2026થી અમલમાં આવ્યા બાદ તેની વાસ્તવિક અસર વેપારના આંકડા, કંપનીઓના નવા કરારો અને નિકાસ વૃદ્ધિમાં કેવી રીતે દેખાય છે તે જોવા જેવી રહેશે.