સોના-ચાંદીના ઘરેણાં બનાવતા બંગાળી કારીગરો આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. ગુજરાતમાં અમદાવાદ અને સુરત સહિત આશરે 6 લાખ કારીગરોને મજૂરી ઘટાડીને 2% મળે છે, જ્યારે અગાઉ આ દર 8% સુધી રહેતો હતો. કારીગરો વેપારીઓ પાસે મજૂરી વધારીને 4% કરવા માટે અપીલ કરી રહ્યા છે, કારણ કે વેપારીઓ ગ્રાહકો પાસેથી 10થી 18% સુધી વસૂલ કરી રહ્યા છે.
મજૂરીની સ્થિતિ
મજૂરીની સ્થિતિ અને કારીગરોની માંગ સમસ્ત બંગાળી સમાજ અસોસિએશનની જાણકારી મુજબ હાલ ઘડતરની મજૂરી ઓછી થઈને માત્ર 2% રહી છે, જેના કારણે કારીગરોએ જીવિકાપ અને પરિવારનો ભરોસો ચલાવવો મુશ્કેલ બની ગયો છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં લઇને કારીગરો વેપારીઓ સામે મજૂરી 4% સુધી વધારવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
આંકડા અને ઉદાહરણ અસોસિએશન દ્વારા ઉદાહરણ તરીકે જણાવાયું કે 100 ગ્રામ સોનાના ઘરેણાંની કિંમત આશરે 15 લાખ હોય છે અને તેના માટે કારીગરને મજૂરી તરીકે માત્ર 30,000 રૂપિયા મળે છે, જે લગભગ 2% બની છે. આ રકમમાંથી કારીગરે કામદારોના પગાર, ગેસનો ખર્ચ, દુકાનનું ભાડું અને અન્ય ખર્ચાઓ કાઢવા પડે છે.
કાર્યસ્થળ અને કારીગરો
કાર્યસ્થળ અને સંખ્યાબંધ કારીગરો સમાચાર અનુસાર અમદાવાદના કોટ વિસ્તારમાં અને ખાસ કરીને ખાડીમાં ઘરેણાં બનાવવાનું કાર્ય મોટા પાયે થાય છે. અમદાવાદ ઉપરાંત સુરત, વડોદરા અને રાજકોટ તેમજ નાના સેન્ટરોમાં પણ આ પ્રકારનું કામ કરનારા કુલ મળી આશરે 6 લાખ બંગાળી કારીગર જોડાયેલા છે.
વેપારીઓની વસૂલાત અને તફાવત અહેવાલ પ્રમાણે કારીગરોને મળતી મજૂરી માત્ર 2% હોવા છતાં સોનાં વેપારીઓ તેમને જરૂરી મજૂરી રકમ કરતાં ગ્રાહકો પાસેથી આ જ કામ માટે 10થી 18% સુધી વસૂલ કરી રહ્યા છે. આવાં તફાવત અને વધતી ખર્ચો કારણે ઘણા કારીગરો આ વ્યવસાય છોડવાની સ્થિતિમાં આવ્યા છે.