અમેરિકા ઈરાન કતારની મધ્યસ્થતા નિષ્ફળ
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ ઘટાડવા માટે કતારની મધ્યસ્થતા ફરી નિષ્ફળ રહી છે. ન્યૂયોર્ક અને વોશિંગ્ટનમાં ઉપરસ્વર સાંસદીની સ્તરના બેઠકોએ કોઈ નક્કર સહમતિ આપી શકી નહીં. બંને પક્ષોએ પોતાની જીદ પર અડગ રહેતા મધ્યપૂર્વમાં યુદ્ધનો ભય ફરી વધી રહ્યો છે.
મતવિમર્શ અને મધ્યસ્થતા પ્રયાસો સૂત્રો અનુસાર, કતારના મુખ્ય મધ્યસ્થ અલી અલ-થવાડીએ ન્યૂયોર્કમાં ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી અને તેમની ટીમ સાથે કલાકો સુધી મેરાથોન બેઠક યોજી. આ ચર્ચાઓમાં અમેરિકાની માંગ મુજબ ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમોને સીમિત કરવાનો અને યુએસ નેઈવી પર લાગેલ નાકાબંધી હટાવવા માટે ‘2 પાનાના કરારના પ્રસ્તાવ’ વિશે ચર્ચા થઈ હતી.
પછી અલી અલ-થવાડી વોશિંગ્ટનમાં આવ્યા અને ટ્રમ્પના દૂત જેરેડ કુશ્નર અને અન્ય અમેરિકન અધિકારીઓ સાથે વાટાઘાટો કર્યા. આ બેઠકમાં ઉપપ્રમુખ જે.ડી. વેન્સ પણ થોડા સમય માટે હાજર રહ્યા. જોકે બંને પક્ષોના અડીખમ વલણને કારણે કતારના મધ્યસ્થ પ્રયાસો ફળદાયી સાબિત ન થયાં.
ટ્રમ્પની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટનો પ્રભાવ વ્હાઇટ હાઉસની મુંબઇ વત્તમાન થોડી આશાવાદી હતી અને એવી રિપોર્ટ્સ પણ આવી રહી હતી કે જો ઈરાન પરમાણુ મુદ્દે નરમ વલણ દાખવે તો પ્રતિબંધો દૂર કરવા અને ફ્રીઝ કરાયેલા ફંડ મુક્ત કરવાની ચર્ચા થઈ શકે છે. પરંતુ મધ્યસ્થો વ્હાઇટ હાઉસમાં હાજર રહ્યા ત્યારે પ્રેસિડન્ટ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના સોશ્યલ મિડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર લખ્યું કે તેમણે ઈરાનને કોઈ ઓફર કરી નથી. આ પોસ્ટે ચર્ચાની દિશા બદલી દીધી અને વાટાઘાટો બગડી ગયા.
અધિકારીઓના નિવેદનો અમેરિકાના કેટલાક અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે પ્રેસિડન્ટ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ મિડ-ટર્મ ચૂંટણી પછી મોટા પાયે સૈન્ય અભિયાન શરૂ કરવાનો આદેશ આપી શકે છે. ઈરાનની સર્વોચ્ચ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદના સચિવ મોહસિન રઝાઈએ જણાવ્યું: “ઇરાએ પોતાની શરતો સ્પષ્ટ કરી દીધી છે, પરંતુ ટ્રમ્પ એવા દળદળમાં ફસાયા છે જ્યાં તેઓ ન તો યોગ્ય રીતે વાટાઘાટો કરી શકે છે કે ન તો યુદ્ધ લડી શકે છે.”
ટ્રમ્પે પત્રકારો સામે કહ્યું: “ઈરાન ખૂબ જ ખરાબ સ્થિતિમાં છે. તેઓ હાર માની લેશે. આ બધું ઈરાનને પરમાણુ હથિયાર બનાવતા રોકવા માટે છે અને ઈરાન પાસે ક્યારેય પરમાણુ હથિયાર નહીં હોય.” સારાંશરૂપે, કતારની મધ્યસ્થતા છતાં ન્યૂયોર્કથી વોશિંગ્ટન સુધી થયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકોમાં કોઈ સ્થિર સમજૂતી ન થઇ શકી અને બંને પક્ષોના અડીખમ વલણને કારણે મધ્યસ્થતા નિષ્ફળ રહી.