BRICS સમિટ-2026 માટે ભારતનું મજબૂત દ્વિપક્ષીય ડિપ્લોમેટિક એજન્ડા
BRICS સમિટ-2026 પહેલાં ભારતે ચીન, રશિયા, જાપાન અને અમેરિકા/કનેડા સાથે પોતાનો દ્વિપક્ષીય દોર મજબૂત કર્યો છે. નવી દિલ્હી ખાતે 12-13 સપ્ટેમ્બર 2026ના BRICS સમિટની પૃષ્ઠભૂમિમાં કેન્દ્ર સરકાર અને મંત્રીઓ દ્વારા યોજાયેલી કાર્યક્રમો અને યાત્રાઓમાં સરહદી વ્યવસ્થાપન, ઊર્જા સુરક્ષા, રોકાણ અને ટેકનોલોજી-ઉત્પાદન પ્રાથમિકતા રહી છે.
આ શ્રેણીમાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલની બેઇજિંગ મુલાકાત, વિદેશ પ્રધાન એસ. જયશંકરના મોસ્કો પ્રવાસ, નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણની કેનેડા-યુએસ મુલાકાત અને વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ પ્રધાન પીયૂષ ગોયલની જાપાન મુલાકાતનો સમાવેશ થાય છે.
ચીન સાથેની ચર્ચાઓ
ચીન સાથે સરહદ અને રોકાણ ચર્ચાઓ અજિત ડોભાલની બેઇજિંગ મુલાકાત 24-25 ઓગસ્ટના રોજ કરી હતી અને તે મુલાકાત મુખ્યત્વે ભારત-ચીન સરહદ વિવાદ પર કેન્દ્રિત હતી. પ્રતિનિધિઓની વાટાઘાટોના 25મા રાઉન્ડમાં બંને પક્ષોએ સરહદ સીમનારાખવા અને મેનેજમેન્ટ માટે રાજદ્વારી અને લશ્કરી ચેનલોનો ઉપયોગ ચાલુ રાખવાની સહમતી વ્યક્ત કરી.
ઉત્તર પૂર્વ અને મધ્ય ક્ષેત્રોમાં મિટિંગ પોઇન્ટ્સ અને લશ્કરી હોટલાઇન્સ સ્થાપિત કરવાની પરિભાષા પણ ચર્ચાયેલી છે. વેપાર-આધારિત (business-to-business) એક્સચેન્જ માટે નવો માળખો વિચારવિમર્શ હેઠળ છે અને ચીની રોકાણના પ્રવાહને ઝડપી કરવા તથા બિન-વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં રોકાણ માટે મંજૂરી પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવાના માર્ગો પતાવેવામાં આવી રહ્યા છે.
રશિયા સાથેના સંબંધો
રશિયા સાથે ઉર્જા અને વ્યાપાર સંબંધો વિદેશ પ્રધાન એસ. જયશંકરની મોસ્કો મુલાકાત 23-24 ઓગસ્ટે થઈ હતી, જેમાં ઊર્જા સુરક્ષા અને વેપાર બંને મુદ્દાઓ પર ભાર મૂકાયો. એસ. જયશંકરે 27મી ભારત-રશિયા આંતર-સરકારી કમિશનની બેઠકમાં જણાવ્યું કે ભારત-રશિયા માલસામાનનો વેપાર પાંચ વર્ષમાં ચાર ગણો વધી ગયો છે — 2021-22માં આશરે $13 બિલિયનથી 2025-26માં આશરે $60 બિલિયન.
જાપાન અને કનેડા-યુએસ સાથેની મુલાકાતો
જાપાન અને કનેડા-યુએસ માટેનો ફોકસ વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ પ્રધાન પીયૂષ ગોયલની જાપાન મુલાકાતમાં રોકાણ અને ઉત્પાદનમાં ભાગીદારી વધારવાની માંગ પર ભાર મૂક્યો હતો. ભારત-જાપાન વચ્ચે ટેકનોલોજી અને ઉત્પાદન પ્રાથમિકતા રાખીને ભાગીદારી અંગે ચર્ચા થઈ હતી.
નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે કનેડા અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની મુલાકાતો દરમ્યાન રોકાણકારો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ સાથે મુલાકાતો કરી કે જ્યાં રોકાણ અને નાણાકીય સંલગ્નતા અંગે સંવાદ કરવામાં આવ્યો.
BRICS સમિટ-2026ની તૈયારી
BRICS સમિટ-2026ની તૈયારીઓ નવી દિલ્હી ખાતે આયોજિત BRICS સમિટ 12-13 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ યોજાશે. સમિટમાં રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની હાજરી નિર્ધારિત છે, જ્યારે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની હાજરીની અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. સમિટ પહેલા ભારતે વ્યૂહાત્મક રીતે 4 મહત્વપૂર્ણ ભાગીદારો સાથે સંબંધ મજબૂત કર્યા છે જેથી સમિટમાં વ્યાપક અને અર્થતંત્રલક્ષી ચર્ચાઓ શક્ય બની શકે.