Eagles of Civilization 2026માં J-16 અને Rafale વચ્ચે 1-on-1 ટ્રેનિંગ
ચીનની People’s Liberation Army Air Force અને ઇજિપ્તની Air Force વચ્ચે ચાલી રહેલી Eagles of Civilization 2026 સંયુક્ત કસરતમાં 23 ઓગસ્ટે એક 1-on-1 સિમ્યુલેટેડ એર‑કોમ્બેટ તાલીમ યોજાઇ, જેમાં ચીનનું Shenyang J-16 અને ઇજિપ્તનું Dassault Rafale સામસામે આવ્યા. ઉપલબ્ધ સત્તાવાર માહિતી અનુસાર આ પ્રકારની સીધી તાલીમ બંને વાયુસેનાઓ માટે પહેલી જાણીતી ઘટના હોવાનું કહેવામાં આવ્યું છે અને હજુ સુધી આવા જermineથી Rafaleના કોઈ ‘સિક્રેટ કોડ’ અથવા ક્લાસિફાઇડ સોફ્ટવેર પ્રાપ્ત થતા હોય તે વિશે પુરાવા નથી.
કસરતની વાર્તા અને હેતુ સરકારી અહેવાલોમાં જણાવાયું છે કે કસરતમાં મધ્યમ અને નજીકના અંતરની હવાઈ લડાઈની પરિસ્થિતિઓનું અભ્યાસ માટે સિમ્યુલેટેડ combat પરિસ્થિતિ તૈયાર કરવામાં આવી હતી. પ્રથમ તબક્કે બંને દેશના પાઇલટ્સે પોતાના વિમાનની ક્ષમતા અને flight safety rules, airspace procedures, take‑off અને landing પદ્ધતિઓ તથા emergência procedures અંગે માહિતી સાથે વહેંચાણ કર્યું હતું.
ચીન કઈ બાબતોમાંથી ફાયદો લઈ શકે છે?
સત્તાવાર અહેવાલ પ્રમાણે આ પ્રકારની તાલીમનો હેતુ માત્ર ઔપચારિક વિમાન હરાવવાનો નહી પરંતુ પાઇલટ્સની ટેક્ટિકલ કૌશલ્ય, manoeuvring, situational awareness અને decision‑making વધુ સુધારવાનો છે. ચાંદના અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે આગળની તાલીમ 1‑on‑1 અને 2‑on‑2 હવાઈ મુકાબલાને પાર કરી વધુ સિસ્ટમ‑આધારિત joint operations તરફ વધશે અને તેના દ્વારા coordination, tactical skills અને combat capability સુધારવાનો પ્રયાસ થશે.
1‑on‑1 પ્રદર્શન પૂરતું operational જ્ઞાન નથી માનવું કેમ રિપોર્ટોમાં ઉલ્લેખ છે કે સિમ્યુલેટેડ એક્સરસાઇઝ હવાઈ યુદ્ધની સંપૂર્ણ વાસ્તવિક પરિસ્થિતિનું સંપૂર્ણ પ્રતિનિધિત્વ નથી કરતાં. training rules, aircraft configuration, weapons load, electronic‑warfare settings, radar modes તથા engagement rules જેવા પરિબળો પ્રદર્શનનું પરિણામ પ્રભાવિત કરી શકે છે. તેથી આ કસરત પરથી સીધો અને પૂર્ણ tactical ઉકેલ મળ્યો એવું કહેવું યોગ્ય નહીં હોય.
J-16 ની તૈનાત અને લોજિસ્ટિક ચીનના અહેવાલ મુજબ J-16 સહિતનું વિમાન પેકેજ tanker, airborne early warning and control અને અન્ય support aircraft સાથે ઇજિપ્ત મોકલાયું અને આશરે 6,000 કિલોમીટરનો અંતર કાપીને ઇજિપ્ત પહોંચ્યો હતું, માર્ગ દરમ્યાન aerial refuelling પણ કરવામાં આવ્યુ. China Dailyના અહેવાલ અનુસાર આ J-16ની આફ્રિકામાં પહેલી મોટી deployment ગણાય છે. J-16 એક ટ્વીન‑સીટ heavyweight multirole fighter છે અને તેને air superiority, air‑to‑ground અને air‑to‑sea strike ઉપરાંત electronic warfare અને battlefield survivability જેવી ભૂમિકાઓ માટે વિકસાવવામાં આવ્યું છે.
કસરતનો વ્યાપ અને અન્ય પ્રવૃત્તિઓ ‘Eagles of Civilization 2026’નું કાર્યક્ષેત્ર માત્ર J-16 અને Rafale વચ્ચેની જૈવિક લડાઈ સુધી મર્યાદિત નથી. ચીન અને ઇજિપ્તની Ministries મુજબ કસરતમાં theoretical અને practical lectures, joint air sorties, joint air‑combat operationsની આયોજન અને મેનેજમેન્ટ તથા combat search and rescue અને force‑employment drills પણ સામેલ છે. ઉદ્દેશ operational coordination અને interoperability વધારવાનો પણ છે.
ભારત માટે શું મહત્વ રાખે છે?
ભારત પાસે પણ Rafale હોય હોવાથી ઇજિપ્તમાં Rafale સામે થયેલો સિમ્યુલેટેડ combat અનુભવ ને નવી દિલ્હી ધ્યાનથી જોઈ શકે છે. તેમ છતાં રિપોર્ટ સ્પષ્ટ કરે છે કે ઇજિપ્તના Rafale અને ભારતના Rafale વચ્ચે configuration, weapons integration, electronic‑warfare સેટઅપ, સોફ્ટવેર સ્ટેન્ડર્ડ્સ અને operational doctrineમાં ફરક હોઈ શકે છે, તેથી કસરતને સીધા ભારત‑ચીન હવાઈ યુદ્ધનું પ્રતિબિંબ માનવું યોગ્ય નથી. રાફેલ ફ્લીટ વિશેની માહિતી Dassault Aviationની સત્તાવાર માહિતી અનુસાર ભારતે ભારતીય વાયુસેના માટે 36 Rafale અને ભારતીય નૌકાદળ માટે વધુ 26 Rafale ઓર્ડર કર્યા છે. ઇજિપ્તે પણ 2021ના વધારાના 30 વિમાનના કરાર બાદ પોતાની Rafaleની સંખ્યાને 54 સુધી લેવા બાજુ કરી છે.