કારેલીબાગમાં હવાની ગુણવત્તા ખરાબ
શહેરમાં હવાની ગુણવત્તા ફરી ચિંતાજનક બની છે. રવિવારે કારેલીબાગ વિસ્તારમાં ગુજરાત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (GPCB) દ્વારા સંચાલિત મોનિટરિંગ સ્ટેશનમાં એક્યુઆઈ 212 નોંધાયો છે, જે ‘ખરાબ’ શ્રેણીમાં આવે છે. GPCBના મોનિટરિંગ સ્ટેશનના બુલેટિન મુજબ આ આંકડો સામે આવ્યો છે.
આ પરિસ્થિતિ નાગરિકોના આરોગ્ય માટે હાનિકારક પ્રભાવો ઊભા કરી શકે છે, ખાસ કરીને બાળકો અને વૃદ્ધો માટે. ઘટનાની વિગતો GPCBના સમાચારબુલેટિનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે આ એક્યુઆઈ કારેલીબાગના સંગમ ચાર રસ્તા પાસે આવેલા મોનિટરિંગ સ્ટેશન પર રવિવારે નોંધાયો હતો.
મોનિટરિંગ સ્ટેશનની આસપાસ મોટા ઔદ્યોગિક એકમો નથી, પરંતુ માળખાકીય દૃષ્ટિએ શહેરના અન્ય વિસ્તારોમાં વાહનવ્યવહાર અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિ વધારે છે; તેથી કારેલીબાગમાં પણ એક્યુઆઈ 212 નોંધાતા અન્ય વ્યસ્ત અને ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં હવાની સ્થિતિ વધુ ગંભીર હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
એક્યુઆઈ કેટેગરી અને આરોગ્ય અસર સામાન્ય રીતે એક્યુઆઈ 201થી 300ની વચ્ચે હોય ત્યારે હવાના ગુણવત્તાને ‘ખરાબ’ શ્રેણીમાં ગણવામાં આવે છે. GPCB અનુસાર પ્રદૂષિત હવા નાગરિકોના આરોગ્ય માટે હાનિકારક હોય છે અને લાંબા સમય સુધી પ્રદૂષિત હવામાં શ્વાસ લેવાથી શ્વસનતંત્રની સમસ્યાઓ, હૃદયરોગ અને અન્ય દીર્ધકાલીન બીમારીઓનું જોખમ વધી શકે છે.
ખાસ કરીને બાળકો, વૃદ્ધો અને પહેલેથી શ્વસન કે હૃદયની બિમારી ધરાવતા લોકો માટે આવી હવા વધુ જોખમરૂપ હોય છે. એક્યુઆઈની ગણતરીમાં સમાવેશ થયેલા પ્રદૂષકો GPCB અનુસાર હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક (એક્યુઆઈ) હવામાં રહેલા મુખ્ય પ્રદૂષકોની સાંદ્રતાના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે. તેમાં મુખ્યત્વે નીચેના પ્રદૂષકોનો સમાવેશ હોય છે: પીએમ 2.5 અને પીએમ 10 (પાર્ટિક્યુલેટ મેટર), ઓઝોન (O3), કાર્બન મોનોક્સાઇડ (CO), સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ (SO2), નાઇટ્રોજન ડાયોક્સાઇડ (NO2). આ પ્રદૂષકોની માત્રાને નિર્ધારિત માપદંડ મુજબ આંકીને એક્યુઆઈ નક્કી કરવામાં આવે છે, જેના આધારે હવાના ગુણવત્તા અને તેના આરોગ્ય જોખમનો અંદાજ લગાવવામાં આવે છે.