દિવાળીના તહેવારોમાં હવાની ગુણવત્તા
દિવાળીના પર્વની તૈયારી શરૂ થતાં જ અમદાવાદમાં હવાની ગુણવત્તા ગંભીર બની ગઈ છે. શહેરમાં એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) 150ને પાર પહોંચ્યો છે અને રહેણાંક વિસ્તારોમાં પણ હવા ઝેરી સ્તર સુધી દ્રવ્હવી થઈ ગઈ છે. ફેક્ટરીઓનો ધુમાડો, વાહનો અને બાંધકામ દરમિયાન ઉડતી ધૂલને મુખ્ય કારણ તરીકે માનવામાં આવી રહી છે.
ડોકટરો શ્વાસ સંબંધિત રોગો વધવાની અને ખાસ કરીને બાળકો અને વયોવૃદ્ધો માટે સાવચેતીની ચેતવણી આપી રહ્યા છે. હવાની હાલત અને સ્થાનિક AQI આંકડા અહેવાલ મુજબ નવેમ્બર માસના પ્રથમ સપ્તાહમાં અનેક દિવસોમાં એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ 150ને પાર રહ્યો છે.
AQI મૂલ્યો
શહેરના વિવિધ સ્થળોમાં નોંધાયેલી AQI મૂલ્યો નીચે પ્રમાણે છે:
- નિકોલ — 159
- જજીસ બંગલો — 159
- મણિનગર — 157
- ઇસનપુર — 156
- ચાંદખેડા — 156
- રખિયાલ — 156
- નારણપુરા — 154
- ઘાટલોદિયા — 154
- નારોલ — 154
- શાહીબાગ — 154
આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે રહેણાંક અને વ્યાપારી વિસ્તારોમાં પણ હવાની ગુણવત્તા ગંભીર સ્તર પર પહોંચી છે. પ્રમુખ કારણો માહિતી અનુસાર ફેક્ટરીઓમાંથી નીકળતો ધુમાડો, વધતા વાહન અને ટ્રાફિક, અને બાંધકામ દરમિયાન ઉડતી ધૂળ હવાનું પ્રદૂષણ વધી જવાનું મુખ્ય કારણ છે.
કેટલાક ફેક્ટરીઓ રાત્રિના સમયગાળામાં જૂના ટાયર, પ્લાસ્ટિક અને બગાડ આવેલા તેલનું દહન કરતી હોવાની જાણકારી પણ મળી છે. પીરાણા ડમ્પિંગ સાઈટમાં વારંવાર લાગતી આગ અને તેમાંથી ઉઠતા ઝેરી વાયુઓ આસપાસની હવાને પ્રદૂષિત કરી રહ્યા છે.
તબીબી સલાહ
નિયંત્રણે લીધા પગલાં છતાં અસર વધતી રહી છે. વટવા, નારોલ અને ઓઢવ જેવા ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં પ્રદૂષણ ફેલાવનારા ઔદ્યોગિક એકમો પર ક્લોઝર નોટિસ ફટકારીને તાળા મુક્યા હોવા છતાં પ્રદૂષણ પર પૂરતો કાબૂ મથાવવામાં આવી શક્યો નથી અને હવાના ઉદ્ધરણો ચાલુ છે.
જાહેરજિવન પર અસર અને તબીબી સલાહ ડોકટરો જણાવે છે કે ઝેરી હવાના કારણે શ્વાસ સંબંધિત ઇમર્જેન્સી કેસો વધવાની સંભાવના છે. લોકો આંખમાં બળતરા, ગળામાં ઈન્ફેક્શન અને સતત ઉધરસ જેવી સમસ્યાઓનો બહુજોગ કરી રહ્યા છે.
અસ્થમા, બ્રોન્કાઈટીસ અને હૃદય રોગીઓ માટે હાલની સ્થિતિ જોખમી બની શકે છે. લાંબા ગાળે પ્રદૂષિત હવામાં રહેવાથી ફેફસાના કેન્સરનું જોખમ પણ વધે છે, એનો ઇશારો તબીબો કરે છે.
અહેવાલ પ્રમાણે, જ્યારે એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ 150થી વધુ હોય ત્યારે તે ચાર સિગારેટનો ધુમાડો શ્વાસ મારફતે અંદાજે જીવનમાં પ્રવેશવા સાથે સરખામણી કરવામાં આવે છે. તબીબો વયસ્કો, બાળકો અને શ્વાસ સંબંધિત દર્દીઓને વહેલી સવારે કે મોડી રાત્રે બહાર ન જવાની અને યોગ્ય માસ્કનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપી રહ્યા છે.
હાલની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને અહેવાલમાં કહેવાયું છે કે દિવાળીના પર્વ દરમિયાન હવાની ગુણવત્તા વધુ નબળી બની શકે છે અને નાગરિકોએ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.