યૂઝર્સની પોસ્ટ માટે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ જવાબદાર રાખવાની વિચારણા
નવી દિલ્હી — કેન્દ્ર સરકાર ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યુબ અને X જેવા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સને આપવામાં આવતી કાનૂની સુરક્ષા હટાવવા વિશે વિચારણા કરી રહી છે. Indian Expressનાં અહેવાલ અનુસાર IT મંત્રાલયે સોશિયલ મીડિયા નિયમોમાં ફેરફાર અંગે ચર્ચા શરૂ કરી છે અને તેમાં યૂઝર્સની પોસ્ટ, વિડિયો અને કમેન્ટ માટે પ્લેટફોર્મને પણ જવાબદાર ઠેરવવાના વિકલ્પો પર વિચારણા થઈ રહી છે.
કલમ 79 અને ‘સેફ હાર્બર’ સુરક્ષા હાલમાં IT અધિનિયમની કલમ 79 હેઠળ પ્લેટફોર્મ્સને ‘સેફ હાર્બર’નું રક્ષણ મળે છે. આનો અર્થ એ છે કે યૂઝર્સ દ્વારા અપલોડ કરાયેલ કન્ટેન્ટ માટે કંપનીઓને સીધી રીતે કાનૂની જવાબદારી નથી માનવામાં આવતી. સરકારની ચર્ચા અને કારણો Indian Expressના અહેવાલ મુજબ સરકારના કેટલાક વર્ગોનું માનવું છે કે સોશિયલ મીડિયા હવે ફક્ત માહિતી પહોંચાડવાના માધ્યમ નથી રહી ગયું છે.
પ્લેટફોર્મો એલ્ગોરિધમ દ્વારા કન્ટેન્ટનું રેન્કિંગ, ભલામણ અને પહોંચ નક્કી કરે છે અને પોતાની કમ્યુનિટી ગાઇડલાઈન્સના આધારે પોસ્ટ હટાવે અથવા તેની પહોંચ મર્યાદિત કરે છે. અહેવાલમાં કહી શકાય છે કે આ કારણોસર હાલની સેફ હાર્બર ભૂમિકા પર પુનર્વિચારની જરૂરિયાત જોવા મળી રહી છે.
વ્યવસાયિક અસર અહેવાલ મુજબ આ સેફ હાર્બર વ્યાપક રીતે મેટા, ગૂગલ અને X જેવી કંપનીઓને યૂઝર-જનરેટેડ કન્ટેન્ટ પર વેપારી મોડેલ વિકસાવવા માટે મદદરૂપ બની છે, કારણ કે તેમને દરેક પોસ્ટ, વિડિયો અથવા કમેન્ટની કાનૂની જવાબદારી ઉઠાવવા પડતી નથી.
ઇન્સ્ટાગ્રામ પર CSAM સંબંધિત આરોપ અને NHRCની કાર્યવાહી અહેવાલમાં જણાવ્યું છે કે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર બાળકોના જાતીય શોષણ સંબંધિત કન્ટેન્ટને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યો છે તેવા આરોપો આવ્યા હતાં. રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર આયોગ (NHRC) એ દિલ્હી પોલીસને આ આરોપોની વ્યાપક તપાસ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. NHRC એ પોલીસને ખાસ કરીને તપાસવા કહ્યું છે કે શું ટેક કંપનીઓ અને અન્ય સંબંધિત પક્ષોએ Protection of Children from Sexual Offences (POCSO) અધિનિયમ હેઠળ ફરજિયાત રિપોર્ટિંગ સંબંધિત જવાબદારીઓનું પાલન કર્યું છે કે કેમ.