ભારતની ક્રૂડની આયાત ઓક્ટોબરમાં 56 લાખ બેરલ દૈનિક પહોંચી
પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા અને ઈરાન તેમજ સાઉદી અરબ અને હુતી બળવાખોરોના યુદ્ધોની અનિશ્ચિતતા વચ્ચે ઓક્ટોબરમાં ભારતની ક્રૂડ ઓઈલની આયાત વિક્રમી સ્તરે પહોંચી અને દેશે દૈનિક 56 લાખ બેરલ ક્રૂડ આયાત કરી. ક્રૂડના ભાવ સતત 100 ડોલરથી ઉપર રહેવા બદલ પણ ખરીદી ચાલી રહેતી જોવા મળી, જેમાં મધ્યપૂર્વ અને રશિયાના પ્રવાહોએ મુખ્ય ફાળો આપ્યો.
ભારતીય રિફાઈનરીઓએ ખરીદીમાં લવચીકતા દર્શાવીને પુરવઠાની તબક્કાવાર પરિવર્તનને ઝાલવમાં લીધા છે. આયાતનો વિતરણ અને સ્ત્રોત એનર્જી ઇન્ટેલિજન્સ કંપની કેપ્લરના આંકડા મુજબ ઓક્ટોબરમાં ભારતે મધ્યપૂર્વમાંથી દૈનિક 23 લાખ બેરલ અને રશિયામાંથી દૈનિક 20 લાખ બેરલ ઓઈલની ખરીદી કરી, એમ કેપ્લરના મુખ્ય વિશ્લેષક નિખિલ દુબેએ જણાવ્યું છે.
હોર્મુઝ ખાડીમાં પુરવઠાના સુધારાનું કારણ નિખિલ દુબેએ કહ્યું છે કે હોર્મુઝની ખાડીમાં લાંબા સમયથી પુરવઠામાં ખોરવાટ રહેતી હતી, પરંતુ ઓમાનની નજીક શિપ-ટુ-શિપ (એક જહાજથી બીજા જહાજે) ટ્રાન્સફર પ્રક્રિયાના વધારા સાથે હોર્મુઝના માર્ગે વધુ ક્રૂડનો પુરવઠો ફરીથી ફેબુ્રઆરી ૨૦૨૬ના યુદ્ધ પહેલાંના સ્તરે પહોંચી રહ્યો છે. આ કારણે સપ્ટેમ્બર અને ઓક્ટોબરમાં ખાડી દેશોથી આવતા પુરવઠામાં વધારો નોંધાયો છે.
રશિયન પુરવઠામાં ઘટાડો અને પરિવહન ખર્ચમાં વધારો સૂત્રો અનુસાર રશિયાથી આવતી ક્રૂડ સપ્લાયમાં ઘટાડો થયો છે. એ માટે કારણ અમેરિકન પ્રતિબંધો નહીં, પરંતુ કાળા સાગરમાં રશિયન ઓઈલ ટેન્કરો પર થયેલા હુમલાઓને કારણે જહાજ ભાડાની ચાર્જમાં વધારો થવો છે, જેમ કે કેપ્લરે નોંધ્યું છે.
કેપ્લરનું કહેવું છે કે નવેમ્બર અને ડિસેમ્બર મહિનાઓમાં રશિયન ક્રૂડની ખેપમાં further ઘટાડો આવી શકે છે અને તેથી રશિયાથી ભારત સુધી લાવવામાં આવતી કુલ કિંમત વધી શકે છે. બજાર પ્રતિક્રિયા અને ભવિષ્યની શક્યતાઓ ખાડી દેશો સ્પર્ધાત્મક કિંમતે ભારતમાં પોતાનો બજાર હિસ્સો વધારવા માટે ઓઈલ વેચી રહ્યાં છે, અને ભારતીય રિફાઈનરીઓએ ખરીદીમાં ફ્લેક્સિબિલિટી બતાવી છે.
જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ ફરી વધે અને હોર્મુઝની ખાડીમાં પુરવઠો ફરીથી ખોરવાય તો, સૂત્રોએ જણાવ્યું છે કે ભારતીય રિફાઈનરીઓ ફરી એકવાર રશિયન ઓઈલ તરફ વળવાની શક્યતા રાખી શકે છે.