ક્રિસ્ટા પાઇક જીવતી બચી
ટેનેસી, અમેરિકા — ઝેરી ઇન્જેક્શનના અમલ દરમ્યાન નિષ્ફળતા થતા 50 વર્ષીય ક્રિસ્ટા પાઇક જીવતી બચી ગઈ છે. 30 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ તેની સામે ઘાતક દંડની કાર્યવાહી દરમિયાન તેને પેન્ટોબાર્બિટલનાં 2 ડોઝ આપવામાં આવ્યા હતા, છતાં તેનો મૃત્યુદંડ અમલમાં રહ્યો નથી અને હવે તે વિશ્વની પહેલી મહિલા બની છે જે આવી રીતે જીવતી બચી છે.
મૃત્યુદંડનો અમલ નિષ્ફળ ગયો 30 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ વખતે પાઇકને ઘાતક ઇન્ઝેક્શન આપવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. પેન્ટોબાર્બિટલની બે ડોઝ આપ્યા હતા પરંતુ તે મરી ન ગઈ. તેના વકીલોનું માનવું છે કે દવા સીધી લોહીના પ્રવાહમાં ન જતા હાથમાં જ જમા થઇ ગઇ હતી. ઇન્જેક્શન દરમિયાન પાઇકે જણાવ્યો હતો કે તેના હાથની નસ ફાટી જશે એવો અનુભવ થયો હતો.
હોસ્પિટલમાં સારવાર અને હાલત ઇન્જેક્શન નિષ્ફળતા પછી તેને તાત્કાલિક હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યો હતો, જ્યાં તે ઘણા દિવસો સુધી વેન્ટિલેટર પર બેભાન રહી. તેના વકીલોએ જણાવ્યું કે ઇન્જેક્શન માટે હાથમાં નસ શોધવામાં લગભગ 7 જેટલી અલગ-અલગ કોશિષો કરવામાં આવી હતી. ઘણી દિવસોની સારવાર બાદ પાઇકને 10 ઓક્ટોબરના રોજ હોસ્પિટલમાંથી રજા આપવામાં આવી અને તે પછી ટેનેસીના ડેબ્રા કે. જોહ્ન્સન રિહેબિલિટેશન સેન્ટરમાં કેદ કરવામાં આવી છે.
પાઇકનું નિવેદન જેલની હોસ્પિટલમાં એકલી રહેતી પાઇકે પોતાના વકીલોના માધ્યમથી જણાવ્યું: “મને ખબર નથી કે હું કેમ બચી ગઇ. મેં મારી જાતને મરવા માટે તૈયાર કરી લીધી હતી. પરંતુ જ્યારે ભાનમાં આવી ત્યારે હું હોસ્પિટલના પલંગ પર એકલી હતી.” તે ઉમેરે છે કે તેની શારીરિક અને માનસિક પીડા ગભરાવી રહેલી છે: “તે રાતથી એક પણ ક્ષણ પીડા વિના પસાર થતી નથી. મારું આખું શરીર દુખે છે. મારા હાથ અને ગળામાં દુખાવો થાય છે. મને બોલવામાં પણ તકલીફ પડે છે. મારો આ દુખાવો ફક્ત શારીરિક નથી, મારા મન અને આત્મામાં પણ ઊંડો દુખાવો છે.”
પાઇકે કોલિનના પરિવાર અને તેમણે સહન કરેલી પીડા માટે પસ્તાવો વ્યક્ત કર્યો છે. હત્યા, સાક્ષી અને સજા કેસના દસ્તાવેજો પ્રમાણે 12 જાન્યુઆરી, 1995ના રોજ ક્રિસ્ટા પાઇક તેના બોયફ્રેન્ડ અને અન્ય એક મહિલા મિત્ર શડોલા પીટરસન સાથે કોલિન સ્લેમરને નિર્જન જગ્યાએ લઇ જઈને હુમલો કર્યો હતો. તેઓ અડધા કલાક જેટલો સમય કોલિનને મારયા અને અંતે માથા પર પથ્થર મારવાના અને છરીના ઘા ઝીંકવાના કારણે તેની ઘાતકી હત્યા થઈ હતી. ક્રિસ્ટાએ કલિનની ખોપરીમાંથી એક ટુકડો પણ સાચવી રાખ્યો હતો અને પછી તેની પ્રદર્શની કરતા ગર્વનો ઇજહાર કર્યો હતો.
કેસની કાર્યવાહી દરમ્યાન શડોલા પીટરસને ગુનો કબૂલ્યો અને તે પ્રોબેશન પર છોડવામાં આવી. હત્યાર પક્ષનો અન્ય સહભાગી ટેડેરિલ શિપ હત્યા સમયે 17 વર્ષનો સગીર હતો, તેથી કાયદા મુજબ તેને死亡દંડ નહીં આપી શકાતા કોર્ટે તેને પેરોલની શક્યતા સાથે આજીવન કેદની સજા ફટકારી. ક્રિસ્ટાને કોર્ટે સીધી死亡દંડની કડક સજા ફટકારી, અને જ્યારે તે સજા ફટકી ત્યારે તે 18 વર્ષની હતી — અમેરિકામાં死亡દંડ પામનાર સૌથી નાની વયની મહિલા બનવાની વાત નોંધાઈ.
સજા અમલમાં 30 વર્ષનો વિલંબ કેમ થયો? ક્રિસ્ટાના વકીલોએ તેની માનસિક બીમારી અને ખરાબ બાળપણને આધાર બનાવી અનેક અપીલ કરી હતી જેને કારણે રાજ્ય અને સંઘીય કોર્ટોમાં કાયદાકીય લડાઈ દાયકાઓ સુધી ચાલી. સાથે જ ટેનેસીમાં ઘાતક ઇન્જેક્શનમાં વપરાતી દવાઓ અને પ્રોટોકોલ પર માનવાધિકાર સંગઠનો અને વકીલોએ પડકારો મૂક્યા અને આ મામલાઓને કારણે રાજ્યે ઘણા વર્ષો માટે ફાંસીઓ પર રોક લગાવી હતી. આ કારણે સજા અમલમાં આશરે 30 વર્ષ જેટલો સમય લાગી ગયો.
ફરીથી死亡દંડ અપાશે કે નહીં? હજુ સુધી એનો ચોક્કસ જવાબ ઉત્પન્ન નથી થયો. ક્રિસ્ટાને આપેલી સજા યથાવત છે અને તેના વકીલો સજાને આજીવન કેદમાં બદલવા માટે પ્રયત્નો કરી રહ્યાં છે. પૂર્વ ઉદાહરણ તરીકે 2022માં અલાબામામાં કેનેથ સ્મિથ ઘટનાઓમાં ઘાતક ઇન્જેક્શન છતાં જીવતો બચી ગયો હતો; તેને માફી ન આપી જાન્યુઆરી 2024માં નાઇટ્રોજન ગેસથી ફરીથી死亡દંડ આપવામાં આવ્યો હતો. એ કિસ્સાને દેખતા ક્રિસ્ટા પાઇક સાથે પણ સજા યથાવત રાખીને માત્ર પદ્ધતિ બદલી દેવાની શક્યતા ચર્ચામાં છે, પરંતુ અત્યારના તબક્કે નિર્ણય બાકી છે.