અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષ સમાપ્ત કરવા મધ્યસ્થી પ્રયાસો તેજ

અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષ સમાપ્ત કરવા મધ્યસ્થી પ્રયાસો

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના તણાવનો અંત લાવવા મધ્યસ્થી પ્રયાસો ફરી તેજ થયા છે. સાઉદી અખબાર અલ અરબિયાએamerika અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ સમજૂતી માટે તૈયાર કરવામાં આવેલા 8 શરતોનો ડ્રાફ્ટ જાહેર કર્યો છે.

ડ્રાફ્ટમાં મુખ્ય મુદ્દાઓ

પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ ફીલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીર આ મહિનામાં બે વખત ઈરાનની મુલાકાત લઈ ચૂક્યા છે અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું છે કે ઈરાન વાતચીત માટે તૈયાર છે અને અમેરિકાને યુદ્ધ ખતમ કરવા માટે ઉતાવળ નથી.

ડ્રાફ્ટમાં સમાવિષ્ટ મુખ્ય મુદ્દાઓ અલ અરબિયાના દાવા મુજબ નીચેના છે:

એનરિચ યુરેનિયમનું ટ્રાન્સફર: ઈરાન પોતાના એનરિચ યુરેનિયમના જથ્થાને કોઈ ત્રીજા દેશમાં ટ્રાન્સફર કરી શકે છે.
યુરેનિયમ સંવર્ધન ઘટાડવાની સુવિધા: એનરિચમેન્ટનું સ્તર ઘટાડવાનો વિકલ્પ પણ દાખલ છે.
હોર્મુઝની ખાડી ફરી ખોલવી: વચ્ચે સહમતી થતા સાત દિવસની અંદર હોર્મુઝની ખાડીમાં વ્યાવસાયિક જહાજોની અવરજવર ફરી શરૂ થઈ શકે છે.
અમેરિકા ગેરંટર બનશે: સમજૂતીના અમલીકરણ અને જાળવણી માટે અમેરિકા ગેરંટરની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
દોહામાં સીધી વાટાઘાટ: કતરના રાજધાની દોહામાંamerika અને ઈરાન વચ્ચે સીધી વાટાઘાટો થવાની વ્યવસ્થા પ્રાવધાનરૂપ છે.
પ્રતિબંધોમાં રાહત: ઈરાન પરમાણુ અને દરિયાઇ સુરક્ષા સંબંધિત પગલાં ભરશે અને તેના બદલેamerika ઈરાન સામેના પ્રતિબંધો, ઘેરાબંધી અને આર્થિક પાબંદીઓ હળવી કરવા પગલાઓ લઈ શકે છે.
સ્વતંત્ર ચકાસણી વ્યવસ્થા: સમજૂતીના દરેક તબક્કાનો અમલ કરતી પહેલાં સ્વતંત્ર ચકાસણી વ્યવસ્થા દ્વારા બંને પક્ષોની પ્રતિબદ્ધતાઓનું મૂલ્યાંકન થશે.
ચકાસણી વગર મોટી છૂટ નહીં અને ઉલ્લંઘન રોકવા વ્યવસ્થા: કોઈપણ પક્ષને મોટી છૂટ માત્ર ત્યારે જ આપવામાં આવશે જ્યારે તેની પ્રતિબદ્ધિઓ સ્વતંત્ર રીતે ચકાસી શકાય તેવી ખાતરી મળી જાય.

પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી ભૂમિકા

પાકિસ્તાન દ્વારા મધ્યસ્થી પ્રયાસો પણ તેજ થયા છે. પાકિસ્તાની આર્મી ચીફ, ફીલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીરે આ મહિનામાં બે વખત ઈરાનની મુલાકાત લીધી છે અને જાહેર નિવેદન પ્રમાણે તેઓ બંને દેશો વચ્ચે મુખ્ય મધ્યસ્થી તરીકેની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે.

મુનીરના ઈરાન પ્રવાસ અંગે જ્યારે સવાલ કરવામાં આવ્યો ત્યારે પાકિસ્તાની સેનાના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું, “જો કંઈક સકારાત્મક ન હોત તો ફીલ્ડ માર્શલ બે વખત ઈરાન શા માટે ગયા હોત? હા, ચોક્કસપણે.”

ટ્રમ્પની ટિપ્પણી

સ્રોત અનુસાર, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે ઈરાન વાતચીત કરવા તૈયાર છે અને હાલમાં તેને ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. ટ્રમ્પે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે અમેરિકાને યુદ્ધ ખતમ કરવા માટે ઉતાવળ કરવાની જરૂર નથી અને પાસે પૂરતો સમય છે.

ડ્રાફ્ટ જાહેર થતા અને પાકિસ્ટાની મધ્યસ્થી પ્રયત્નો વચ્ચેamerika અને ઈરાન વચ્ચેની વાટાઘાટો આગળ વધવાની આશા વધી છે, ખાસ કરીને ચકાસણી mécanિઝમો અને ગેરંટીની ભૂમિકા અંગે ચર્ચાઓ મોખરે આવી શકે છે.