ચીનના શેરબજારમાં કડાકો
બૈજિંગ: ચીનનો મુખ્ય ઇન્ડેક્સ CSI 300 સળંગ 12 અઠવાડિયાં ઘટાડા સાથે બંધ થતા શેરબજાર મંદીમાં પ્રવેશી ગયો છે. રોકાણકારો ખાસ કરીને સ્થાનિક માંગ, કંપનીઓના નફા અને ટેક—એઆઈ ક્ષેત્રમાં વધતા ખર્ચને લઈને ચિંતિત છે. બજાર ટોચ પછી વેચવાલીના કારણે આશંકા મુજબ 3.5 લાખ કરોડ ડોલર — એટલે કે રૂ.329 લાખ કરોડ સાફ થઈ ગયા છે.
CSI 300 અને બજારની સ્થિતિ
CSI 300, જે શાંઘાઇ અને શેનઝેન એક્સચેન્જમાં લિસ્ટેડ 300 મોટી કંપનીઓનું મુખ્ય બેન્ચમાર્ક ઇન્ડેક્સ છે, 30 ઓક્ટોબરના બંધ ભાવના આધારે સળંગ 12 અઠવાડિયે ઘટી બંધ થયું છે. તે 2005માં શરૂ થયા ત્યારથી સૌથી લાંબા સાપ્તાહિક ઘટાડા વાળા તબક્કામાં છે. ઇન્ડેક્સ ટોચમાંથી લગભગ 20% ઘટી ચૂક્યો છે — શેરબજારમાં સળંગ 20% સુધીની કુદરતી ગડબડને જવા માટે આને મંદીમાં પ્રવેશ કહેવાય છે.
નોંધનીય છે કે ઇન્ડેક્સ 23 ઓક્ટોબર સુધી સળંગ 11 અઠવાડિયા ઘટતો રહ્યો હતો અને 30 ઓક્ટોબરે પૂર્ણ થયેલા સપ્તાહે પણ ઘટાડો જારી રહ્યો હતો. કારણો અને મુખ્ય ચિંતાઓ અંતરરાષ્ટ્રીય નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે સતત ઘટાડાનું કારણ માત્ર કિંમતોનું જ નહોતું. રોકાણકારો ચીની સ્થાનિક માંગની નબળાઇ, પ્રોપર્ટી બજારની સ્થિતિ અને કંપનીઓના નફામાં ઘટાડાને લઈ ચિંતિત છે.
ટેકનોલોજી અને એઆઈ પર અસર
ચીનની કંપનીઓએ ત્રીજા ત્રિમાસિક પરિણામોમાં બજારની અપેક્ષા કરતા નવ ટકા ઓછો નફો નોંધાવ્યો છે, જેના કારણે નિરાશા વધી છે. ટેકનોલોજી, એઆઈ અને અન્ય સેક્ટરો પર અસર ટેકનોલોજી અને એઆઈ સંબંધિત સ્ટોક્સે ખુબ દબાણ અનુભવ્યું છે. સ્ટાર 50 ઇન્ડેક્સમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે અને એઆઈ તેમજ સેમીકંડક્ટર કંપનીઓ પર દબાણ છે.
રોકાણકારો એઆઈમાં કરેલા મોટા ખર્ચે ભાવિમાં પૂરતી કમાણી મળશે કે નહીં તે અંગે અસ્પષ્ટતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે, જેના પગલે વેચવાલી વધી છે. આ સ્થિતિનું સીધો પ્રભાવ બેન્કિંગ, ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ અને અન્ય મોટા સેક્ટરો પર પડી શકે છે.
વિશ્વસનીયતા અને રોકાણકારોની અપેક્ષાઓ
અમેરિકામાં ટેક શેરોમાં થયેલી વેચવાલીએ એશિયાઈ બજારો પર પણ દબાણ વધાર્યું છે. સરકારી રાહત અને અર્થતંત્ર સરકાર પાસે કેટલાક રાહત પગલાં લાદવામાં આવ્યા છે, પરંતુ તેઓ રોકાણકારોની અપેક્ષાઓ પુરી કરી શક્યા નથી. ચીનની અર્થવ્યવસ્થાએ ત્રીજા ક્વાર્ટરના અંતે 4.5% વૃદ્ધિ નોંધાવી હોવા છતાં શેરબજારમાં વિશ્વાસ પરત નથી ફર્યો. વિદેશી રોકાણકારો અને શક્ય પરિપ્રેક્ષ્ય મિડિયાએ અને નિષ્ણાતોએ સૂચવ્યું છે કે ચીનના બજારની હાલની સ્થિતિના કારણે વિદેશી રોકાણકારો અન્ય બજારો, જેમાં ભારત પણ છે, રોકાણ માટે વિકલ્પરૂપે જોઈ શકે છે.