ઓસ્ટ્રેલિયામાં AI ચેટબોટ્સ પર પ્રતિબંધની યોજના
ઓસ્ટ્રેલિયા સરકારે એવા AI ચેટબોટ્સ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની યોજના બનાવી છે જે બાળકો સાથે ભાવનાત્મક સંબંધ (ઇમોશનલ ઇન્ટિમસી) બાંધે તે અંગે ચિંતા જણાવી છે. વડાપ્રધાન એન્થોની અલ્બાનીઝે બાળકો ચેટબોટને ‘બેસ્ટ ફ્રેન્ડ’ માનતા હોવાના મામલે ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
સરકારનો ઉદ્દેશ ‘ડિજિટલ ડ્યુટી ઓફ કેર બિલ’ હેઠળ 2026 સુધીમાં ટેક કંપનીઓ માટે કડક ઓનલાઈન સુરક્ષા માપદંડ લાદવાનો છે. તારીખ: 28 ઓક્ટોબર 2026 બિલની સ્થિતિ અને લક્ષ્ય પ્રસ્તાવિત ‘ડિજિટલ ડ્યુટી ઓફ કેર બિલ’ હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સમાં પસાર થઈ ચૂક્યું છે અને આગામી અઠવાડિયામાં તેનો સેનેટમાં પરિચર્ચા થવાની છે.
સરકારનો મંતવ્ય હોય કે આ કાયદા 2026ના અંત સુધીમાં મંજૂર થાય, જેથી ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ અને એપ્સ પર કડક નિયંત્રણ અને સુરક્ષા માપદંડ લાગુ થવા માંડે. કાયદાના મુખ્ય પ્રાવધાન બિલમાં સોશિયલ મીડિયા, ઓનલાઇન ગેમ્સ, મોબાઇલ એપ્સ અને ચેટબોટ્સ સહિતની ઑનલાઇન સેવા-પ્રદાતાઓ માટે નિયંત્રણ લાવવા અને સુરક્ષા ધોરણો અમલમાં લાવવા અંગે શિર્ષક નિયમો નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યા છે.
બિલ હેઠળ ટેક કંપનીઓને અલ્ગોરિધમ આધારિત કન્ટેન્ટ અને સૂચિત પોસ્ટ્સમાંથી વપરાશકર્તાઓને બહાર નીકળવા માટે ‘ઓપ્ટ-આઉટ’ સુવિધા આપવી ફરજિયાત રહેશે, જેના માધ્યમથી વપરાશકર્તાઓ એલ્ગોરિધમિક સજાેશન્સને બંધ અથવા ઘટાડવા સક્ષમ બની શકે તેવું કહેવાય છે.
ઇમોશનલ ઇન્ટિમસી અને અન્ય હાનિકારક સામગ્રી
ઇમોશનલ ઇન્ટિમસી અને અન્ય હાનિકારક સામગ્રી પર નિયંત્રણ સરકારે ક્રોસબેન્ચર કેટ ચેની દ્વારા સૂચવાયેલા મુદ્રાઓને સ્વીકારી લીધો છે. તેમના સૂચન અનુસાર કાયદો એવી સામગ્રી અને વર્તન પર પ્રતિબંધ મૂકશે જે ઇમોશનલ ઇન્ટિમસીનું અનુકરણ કરે અને બાળકને માનવ સંબંધોની જગ્યાએ ચેટબોટ્સ પર નિર્ભર બનવા માટે પ્રેરણા આપે તેવા વર્તનોને હાનિકારક માનશે.
સાથે જ સ્ત્રીદ્વેષ, આતંકવાદ, આત્મહત્યા, સેલ્ફ-હાર્મ અને ઇટિંગ ડિસઓર્ડર્સને પ્રોત્સાહિત કરતી સામગ્રી પણ કાયદાના વેપ્તમાં સમાવિષ્ટ રહેશે.
રાજકીય પ્રતિસાદ
વડાપ્રધાન એન્થોની અલ્બાનીઝે સંસદમાં આ મુદ્દે વિચારવાની અનિવાર્યતા દર્શાવતા કહ્યું કે બાળકો કોઈ બિન-માનવીય સબજીક્ટને ‘બેસ્ટ ફ્રેન્ડ’ તરીકે જોવે તે ચિંતાજનક છે અને તરત પગલાં લેવાં જરૂરી છે. હાઉસમાં વિપક્ષ અને વન નેશને બિલ વિરુદ્ધ મત આપ્યો હતો, જ્યારે ગ્રીન્સ પાર્ટીએ ટેક કંપનીઓ સામે પ્રાઇવેટ કાનૂની કાર્યવાહી કરવાનો અધિકાર અને દંડ વધારવાની માંગ કરી છે.
આગામી પ્રક્રિયા હાઉસમાંથી પસાર થયેલ આ બિલ હવે સેનેટમાં ચર્ચા માટે જશે; સેનેટમાં ચર્ચા પૂર્ણ થયા પછીથી કાયદાકીય અમલ સામેની આગળની કાર્યવાહી અંગે નિર્ણય લેવામાં આવશે.