અરુણાચલ ડેમ વિરોધી પ્રદર્શન હિંસક બન્યું
અરુણાચલ પ્રદેશના ઈસ્ટ સિયાંગ જિલ્લાના પાસીઘાટમાં પ્રસ્તાવિત 11,200 મેગાવોટ ક્ષમતા ધરાવતો સિયાંગ અપર મલ્ટીપર્પઝ પ્રોજેક્ટ (SUMP)ના વિરોધમાં શુક્રવારે ચાલતા વિરોધ પ્રદર્શન હિંસક બની ગયું. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર પોતાને ‘જેન ઝી’ ગણાવતા સૈંકડો તોફાનીઓએ અનેક સરકારી કચેરીઓ, બે પોલીસ સ્ટેશનો અને 8 પોલીસ વાહનોમાં તોડફોડ કરી અને કેટલીક જગ્યાઓ પર આગચંપી કરી દીધી.
હિંસક બનાવનું વર્ણન સૂત્રોની માહિતી અનુસાર ભીડે પોલીસ પર પથ્થરમારો કર્યો અને અનેક સ્થળોએ તોડીફોડી કરી, જેના પર સુરક્ષા દળોએ ભીડને કાબૂમાં લેવા આંસુ ગેસના શેલ છોડ્યા. સ્થાનિક મીડિયા અને દૃશ્યોમાં કેટલીક પોલીસ કચેરીઓ પર આગ લાગતી અને પ્રદર્શનકારીઓ પથ્થરમારો કરતા દૃશ્યો દર્શાવાયા છે.
ઘરોમાં તોડફોડી અને લૂંટફાટનો દાવો ભાજપના પ્રદેશ અધ્યક્ષ કલિંગ મોયોંગ, મારિયાંગ-ગેકુ ના ધારાસભ્ય ઓની પનયાંગ અને ભૂતપૂર્વ કેન્દ્રિય મંત્રી તથા પાસીઘાટ પશ્ચિમના ધારાસભ્ય નિનોંગ એરિંગના ઘરોમાં તોડફોડી થયાની રજૂઆત કરવામાં આવી છે. ધારાસભ્ય એરિંગ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી પ્રમાણે રાત્રે 2 વાગ્યે તેમના ઘરમાં આશરે 300-400 યુવાનો ઘૂસી આવ્યા હતા અને તેમણે તોડફોડી અને સંપત્તિ લૂંટી લીધી હોવાનું દાવો છે.
બંધ, ધમધમતી ઘટનાઓ અને પોલીસ નિવેદન પોલીસએ જણાવ્યું છે કે શુક્રવારે સિયાંગ, અપર સિયાંગ અને પૂર્વ સિયાંગ જિલ્લાઓમાં 12 કલાકનું બંધ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું અને તે બંધ પૂરો થતા રાત્રે 11 વાગ્યે હિંસા ભડકી ઊઠી. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર બંધ દરમિયાન સિયાંગ જિલ્લામાં આશરે 150થી 200 પ્રદર્શનકારીઓએ બેરિકેડ તોડવાનો અને વાહનોમાં તોડીભંગ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
ઘાયલો અને અથડામણ પથ્થરમારામાં ડીએસપી સહિત અનેક પોલીસકર્મીઓ ઘાયલ થયાં હોવાનું એક્સ્પ્લિકિટ રીતે રિપોર્ટ કરવામાં આવ્યું છે. સ્થાનિક રૂપે પ્રદર્શનકારીઓનો આરોપ છે કે શાંતિથી વિરોધ કરી રહેલા યુવાનો પર પોલીસ દ્વારા આંસુ ગેસ અને લાઠીચાર્જ કરવાથી આક્રોશ ઉછળી ગયો હતો.
સુરક્ષા દળો અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે હથિયારો, લાકડીઓ અને ગોફણ સહિતના સાધનોનો ઉપયોગ થયાની વિગતો પણ પ્રસ્તુત છે. પ્રોજેક્ટ વિશેની સ્થાનિક ચિંતા સિયાંગ નદી પર પ્રસ્તાવિત 11,200 મેગાવોટ ક્ષમતા ધરાવતો સિયાંગ અપર મલ્ટીપર્પઝ પ્રોજેક્ટનો હેતુ ચીનમાંથી આવતા પાણીનું નિયંત્રણ અને પૂર જોખમ ઘટાડવાનો હોવાનું જણાવાયું છે.
સિયાંગ નદી તિબેટમાંથી ઉતરી અરુણાચલમાં પ્રવેશે છે અને પછી આસામમાં બ્રહ્મપુત્ર નદીનું અંગ બને છે. ચીનના તિબેટમાં આ નદી માટે એક 60,000 મેગાવોટ ક્ષમતા ધરાવતો પ્રોજેક્ટ ચાલી રહ્યો છે અને ભારતની ચિંતા છે કે ચીનની બંધને કારણે નદીના પાણીના પ્રવાહમાં ફેરફાર અથવા અચાનક જવાના જોખમો ઉભા થઈ શકે છે.
જળ શક્તિ મંત્રાલયે એપ્રિલ 2022માં NHPCને પ્રારંભિક વ્યવહાર્યતા અહેવાલ તૈયાર કરવા કહ્યું હતું અને આ પ્રોજેક્ટ‑સંબંધિત તકનિકી તપાસના પ્રયાસો પર 2025માં વિરોધો શરૂ થયાં હતા. સ્થાનિક દાવો અને પર્યાવળિક અસર આદી સમુદાય સિયાંગ નદીને ‘માતા’ તરીકે સાચવે છે અને સિયાંગ ઇન્ડિજિનસ ફાર્મર્સ ફોરમનો દાવો છે કે પ્રોજેક્ટને કારણે આશરે 27 ગામો ડૂબી શકે છે અને ડઝનબંધ ગામો પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
તેઓ કહે છે કે સ્થાનિક લોકોની સંમતિ વિના સર્વેક્ષણ આગળ વધારવામાં આવી રહ્યું છે, એવી ફરિયાદ આપવામાં આવી છે.