મોંઘી દવાઓ પર વસૂલાતની સ્થિતિ
દિલ્લીથી મળે તેવી જાણકારી મુજબ મોંઘી દવાઓ વેચતી કંપનીઓ પાસેથી સરકારને કુલ ₹8,447.4 કરોડની વસૂલાત બાકી છે. રાષ્ટ્રીય ઔષધિ કિંમત નિર્ધારણ પ્રાધિકરણ (NPPA/એનપીએનએ) એ કંપનીઓને કુલ ₹10,029.8 કરોડ ચૂકવવાનો આદેશ આપેલો હતો. તેમ છતાં અત્યાર સુધી માત્ર ₹1,582.4 કરોડ જ પ્રાપ્ત થયા છે, એટલે કે 84% રકમ બાકી છે.
NPPAની ભૂમિકા
વસૂલાતની હાલની સ્થિતિ અને આંકડા NPPA દ્વારા નક્કી કરાયેલ કુલ વસૂલાત ₹10,029.8 કરોડ હતી અને તેમાંથી હાલમાં બાકી રકમ ₹8,447.4 કરોડ દર્શાવવામાં આવી છે. પુનઃપ્રાપ્તિ પ્રક્રિયામાંથી ₹2,369.3 કરોડની વ્યવસ્થા ચાલી રહી છે અને આશરે ₹200 કરોડના કેસ હાલ જિલ્લા અધિકારીઓને મોકલવામાં આવ્યા છે. તે ઉપરાંત ₹5,800 કરોડથી વધુ રકમ કાનૂની વિવાદોમાં અટકી છે.
ગ્રાહકો માટે ફરિયાદ કરવાની રીત
NPPAની ભૂમિકા અને નિયમનકારી કાર્યવાહી રાષ્ટ્રીય ઔષધિ કિંમત નિર્ધારણ પ્રાધિકરણ (NPPA/એનપીએનએ) દવાઓની કિંમતો પર સત્તાવાર નજર રાખતી સંસ્થા છે અને આવશ્યક દવાઓ માટે મહત્તમ વેચાણ દર નિર્ધારિત કરે છે. કોઈ કંપની નિર્દિષ્ટ મહત્તમ કિંમત કરતાં વધુ વસૂલે તો પ્રાધિકરણ તેને વધારાની રકમ વ્યાજ સહિત પાછો ચૂકવવાની હુકમવારી આપે છે. દર્દીઓ માટે ફરિયાદ કરવાની રીત જો કોઈ ગ્રાહકને તેનાથી વધારે રકમ લવાઈ હોય તો ફીડબેક અથવા ફરિયાદ માટે નીચેના માર્ગ ઉપલબ્ધ છે: ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઇન: 1800-11-1255 પર કૉલ કરીને ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે. ઓનલાઇન ફરિયાદ: Pharma Sahi Daam ઍપ અથવા NPPAની વેબસાઇટ પર જઈને ‘Consumer Complaint’ વિભાગમાં ફરિયાદ નોંધાવો. જૂરૂરી પુરાવા: દવાની બિલની પ્રિન્ટ/ફોટો અનિવાર્ય છે.
દવાઓનો ખર્ચ
દર્દીઓને પરત ચૂકવણી અંગેનો મુદ્દો એનપીએનએ દવા કંપનીઓ પાસેથી નિર્ધારિત મહત્તમ કિંમતો કરતાં વધુ વસૂલવામાં આવેલી રકમ પાછા મેળવવાની કામગીરી કરે છે, પરંતુ આપણા સૂત્રો મુજબ દર્દીઓને સીધા પૈસા પરત આપવાની કોઈ વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ નથી. સેવાઓમાં દવાઓનો ખર્ચ સરકારી માહિતી અનુસાર ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં કુલ સારવાર ખર્ચમાં દવાઓનો હિસ્સો 19% છે, જયારે શહેરી તબીબી સંસ્થાઓમાં દવાઓનો હિસ્સો 15% નોંધાયો છે.