નવરાત્રીમાં કન્યા પૂજન
સુરતના પાલનપોર સ્થિત રાજહંસ ઓરેન્જ સોસાયટીમાં નવરાત્રીના સંદર્ભમાં સામૂહિક કન્યા પૂજનનું અનોખું કાર્યક્રમ યોજાયું. ‘મેરી બેટી મેરે આંગને’ વિચાર હેઠળ સોસાયટીની તમામ દીકરીઓને એકઠા કરી કંકુ-ચોખાથી પૂજન કરવામાં આવ્યું અને તેમને ભેટો આપી સન્માનિત કરવામાં આવ્યાં.
માતા-પિતા ઉપરાંત સોસાયટીના અન્ય સભ્યોએ પણ કન્યાઓનું પૂજન કર્યું. આયોજના અને માર્ગદર્શન આ પહેલ ભારતીય શિક્ષણ મંડળના ઊર્મિન દેસાઈ અને ડૉ. પ્રતિમા શાહના માર્ગદર્શન હેઠળ યોજવામાં આવી હતી. આયોજનનો ઉદ્દેશ ધાર્મિક આસ્થા સાથે દીકરીઓના સન્માન તથા તેમના પ્રત્યે સમાજમાં જાગૃતિ લાવવાનો હતો.
પારંપરિકતા અને સામૂહિક પરીવર્તન સામાન્ય રીતે ઘરોમાં મનાવવામાં આવે તેવી કન્યા પૂજન પરંપરાને આ બિલ્ડિંગ સોસાયટીમાં સામૂહિક ઉત્સવના રૂપમાં પરિવર્તિત કરી નિર્વાહ કરવામાં આવ્યો હતો. સોસાયટીની તમામ દીકરીઓને એકઠી બેસાડીને કંકુ અને ચોખા લગાવી પૂજન કરવામાં આવ્યું અને તેમને ભેટો આપવામાં આવી.
સુરક્ષા અને સજાગતા અંગે શિખવણ પૂજનની સાથે તેમની સુરક્ષા વિષયક માર્ગદર્શિકા પણ આપવામાં આવી. કાર્યક્રમમાં ફોકસ કરાયેલા મુખ્ય સલાહ આ પ્રમાણે હતા: બહાર જવાતાં સમયે શક્ય હોય તો મિત્રો કે સમૂહ સાથે જ જવું. સુરક્ષિત અને જાણીતા માર્ગો પસંદ કરવાં અને ક્યાં જઈ રહ્યા છે તેની જાણ માતા-પિતાને કરવી. અજાણ્યા વ્યક્તિની લલચણ કે લોભામણી વાતોમાં ન આવવી.
અજાણ્યા વ્યક્તિ દ્વારા આપવામાં આવતા ખાવા-પીણાના વસ્તુઓ સ્વીકારતા પહેલા સાવચેતી રાખવી. જો કોઈ વ્યક્તિ અસ્વસ્થ વર્તન કરે, દબાણ લાવે કે અસુરક્ષિત સ્થિતિ ઊભી કરે તો સ્પષ્ટ ‘ના’ કહેવી, ત્યાંથી સુરક્ષિત જગ્યાએ જવું અને વિશ્વસનીય વડીલ અથવા માતા-પિતાને તરત જાણ કરવી.
કાર્યક્રમમાં આપેલો સૂત્ર — “સાવચેતી અને જાગૃતિ જ સાચી શક્તિ” — દ્વારા દીકરીઓને સજાગ, સ્વનિર્ભર અને આત્મવિશ્વાસિ બનાવવાનો સંદેશ આપ્યો ગયો. સ્થાનિક પ્રતિસાદ આ પહેલ સોસાયટીમાં ઉત્સાહ સાથે સ્વીકારી લેવામાં આવી અને સ્થાનિકોમાં આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની.
સભ્યોના કહે પ્રમાણે ધર્મિક પરંપરાને સામાજિક જાગૃતિ સાથે જોડતી આ પ્રવૃત્તિએ નવરાત્રીમાં દીકરીઓના સન્માન અને સુરક્ષાને વધુ પ્રબળ રીતે ઉજાગર કર્યું.