8મા પગારપંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર
કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે 8મા પગારપંચની જાહેરાત બાદ વિચારવિમર્શ શરૂ થઈ ગઇ છે. નવા પગારપંચનું અમલ જાન્યુઆરી 2026થી થવા જઈ રહ્યું છે અને કર્મચારી સંગઠનો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અને વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટ બંને અંગે વિવિધ માંગણી કરે છે. કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.833 અને વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટ 7% સુધી વધારવાની માંગનો ઉલ્લેખ છે.
જો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.833 મનાઈ જાય તો 7મા પગારપંચ હેઠળનો લઘુત્તમ પગાર ₹18,000 પરથી સીધો ₹69,000 થાય તેવી ગણતરી કરી છે. 8મા પગારપંચનો રિપોર્ટ સંભવત: મે 2027માં આવી શકે છે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અને વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટમાં તફાવત
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર: નવો પગારપંચ લાગુ થતા સમયે વર્તમાન બેઝિક (Basic Pay)ને એક નિશ્ચિત ગુણાંકથી ગુણાવવામાં આવે છે; ઉદાહરણ તરીકે 2.57 હોય તો પગાર આશરે અઢી ગણો થાય છે અને તાત્કાલિક મોટી વૃદ્ધિ દેખાય છે.
વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટ: દર વર્ષે બેઝિક પર આપવામાં આવતો ટકાવારી વધારો છે. ઇન્ક્રીમેન્ટનો દર ઊંચો હોય તો લાંબા ગાળામાં પગાર પર મોટો પ્રભાવ પડે છે. 7મા પગારપંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.57 અને વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટ 3% નક્કી કરવામાં આવ્યા હતા.
કર્મચારી સંગઠનોની મુખ્ય માંગણીઓ NC-JCM, AIDEF, FNPO, AINPSEF અને ભારત પેન્શનર્સ સમાજે 8મા પગારપંચ માટે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.833ની માંગ કરી છે. આ માંગ મંજૂર થાય તો લઘુત્તમ પગાર ₹18,000 થી ₹69,000 થશે. કેટલાક સંગઠનો જેમ કે BPMS એ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 4.00ની પણ માંગ કરી છે, જેના અનુસાર લઘુત્તમ પગાર ₹72,000 સુધી પહોંચી શકે છે.
IRTSA (Indian Railway Technical Supervisors Association)એ અલગ-અલગ સ્તર માટે 2.92, 3.50, 3.80, 4.09 અને 4.38 જેવા ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. ઇન્ક્રીમેન્ટ માટે AINPSEF દ્વારા દર વધારીને 7% કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે, જ્યારે અન્ય સંગઠનો 5% કે 6%ની માંગ કર્યા છે.
ગણતરીઓ
સ્તર 5 (હાલનો બેઝિક પગાર: ₹29,200)
2.57 ફિટમેન્ટ + 3% ઇન્ક્રીમેન્ટ: પહેલા વર્ષે ₹75,044 | પાંચમા વર્ષે ₹84,463 | દસમા વર્ષે ₹97,915
2.1 ફિટમેન્ટ + 7% ઇન્ક્રીમેન્ટ: પહેલા વર્ષે ₹61,320 | પાંચમા વર્ષે ₹80,378 | દસમા વખતે ₹112,734
2.57 ફિટમેન્ટ + 7% ઇન્ક્રીમેન્ટ: પહેલા વર્ષે ₹75,044 | પાંચમા વર્ષે ₹98,367 | દસમા વખતે ₹137,965
સ્તર 6 (હાલનો બેઝિક પગાર: ₹35,400)
2.57 ફિટમેન્ટ + 3% ઇન્ક્રીમેન્ટ: પહેલા વર્ષે ₹90,978 | પાંચમા વર્ષે ₹102,397 | દસમા વર્ષે ₹118,706
2.1 ફિટમેન્ટ + 7% ઇન્ક્રીમેન્ટ: પહેલા વર્ષે ₹74,340 | પાંચમા વર્ષે ₹97,445 | દસમા વર્ષે ₹136,671
2.57 ફિટમેન્ટ + 7% ઇન્ક્રીમેન્ટ: પહેલા વર્ષે ₹90,978 | પાંચમા વર્ષે ₹119,254 | દસમા વર્ષે ₹167,259
સ્તર 7 (હાલનો બેઝિક પગાર: ₹44,900)
2.57 ફિટમેન્ટ + 3% ઇન્ક્રીમેન્ટ: પહેલા વર્ષે ₹1,15,393 | પાંચમા વર્ષે ₹1,29,876 | દસમા વર્ષે ₹1,50,562
2.1 ફિટમેન્ટ + 7% ઇન્ક્રીમેન્ટ: પહેલા વર્ષે ₹94,290 | પાંચમા વર્ષે ₹1,23,595 | દસમા વર્ષે ₹1,73,348
2.57 ફિટમેન્ટ + 7% ઇન્ક્રીમેન્ટ: પહેલા વર્ષે ₹1,15,393 | પાંચમા વર્ષે ₹1,51,257 | દસમા વર્ષે ₹2,12,145
લાંબા ગાળાનો તર્ક ઉપર આપેલી ગણતરીઓથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર તાત્કાલિક મોટો વધારો આપે છે, જ્યારે ઉંચો વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટ (જેમ કે 7%) લાંબા ગાળામાં વધારે લાભ આપશે. ઉદાહરણ તરીકે, કેટલાક સ્તરોમાં ઇન્ક્રીમેન્ટ 7% રાખવામાં આવે તો 10 વર્ષ પછી પગાર વધુ ઝડપે વધે છે. અંતિમ નિર્ણય અને કોઈ ફેરફાર પંચની ભલામણ અને સરકારની મંજૂરી પર નિર્ભર રહેશે.