અમેરિકાના ટ્રમ્પ પ્રશાસને વિશ્વભરના અમેરિકન દૂતાવાસો અને કોન્સ્યુલેટ્સમાં ઈમિગ્રન્ટ વિઝા એપોઈન્ટમેન્ટ્સને અસ્થાયી રીતે રોકવા અથવા ફરી શેડ્યૂલ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે. અમેરિકાના સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે કોન્સ્યુલર અધિકારીઓ માટે વૈશ્વિક સ્તરે નવી અને વિસ્તૃત તાલીમ શરૂ કરી છે અને તે તાલીમને લઈને ઈન્ટરવ્યૂ કાર્યક્રમમાં ફેરફારો કરવામાં આવી રહ્યા છે. રોઇટર્સ અને અન્ય અહેવાલો અનુસાર આ પ્રયાસનો હેતુ વિઝા અરજદારોની તપાસ અને સ્ક્રીનિંગ પ્રક્રિયાને વધુ સખત અને એકસરખા ધોરણે બનાવવાનો છે.
વિશ્વવ્યાપી વિરામ અને તેનો કારણ
સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે જણાવ્યા પ્રમાણે કોન્સ્યુલર અધિકારીઓ માટેની નવી તાલીમનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે તેઓ અરજદારોની પૃષ્ઠભૂમિ અને અમેરિકામાં રહેતા સમયે તેમની સંભવિત નાણાકીય સ્થિતિનું વધુ કડક અને એકસરખા ધોરણે મૂલ્યાંકન કરી શકે. ખાસ કરીને એવી વિગતો પર ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે જે દર્શાવે કે કોઈ અરજદાર ભવિષ્યમાં અમેરિકાની જાહેર સહાય પર નિર્ભર થઈ શકે છે. રિપોર્ટ્સમાં ટ્રમ્પ પ્રશાસનનાં ઇમિગ્રેશન અભિગમમાં આર્થિક આત્મનિર્ભરતાને મહત્વ આપવામાં આવવાથી આ પગલાં જોડાયેલા હોવાનું જણાવાયું છે.
કેટલાક અરજદારોને ઈમેલ દ્વારા તેમની પહેલેથી નિર્ધારિત ઇન્ટરવ્યું એપોઈન્ટમેન્ટ્સ સ્થગિત કરવાની જાણ કરવામાં આવી છે. સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે હજુ સુધી પ્રક્રિયા ક્યારે પુનઃપ્રારંભ થશે તે અંગે કોઇ ચોક્કસ તારીખ જાહેર કરી નથી.
ભારતીય અરજદારો માટે શું અસર થશે?
હાલની માહિતી પ્રમાણે અમેરિકાએ ભારતીયો માટે જુદી રીતે ઈમિગ્રન્ટ વિઝા પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની કોઈ અલગ ઘોષણા નથી કરી. તેમ છતાં વૈશ્વિક સ્તરે ઈમિગ્રન્ટ વિઝા એપોઈન્ટમેન્ટ્સમાં થઈ રહેલા ફેરફારોના કારણે ભારતમાંથી કાયમી વસવાટ સંબંધિત પ્રક્રિયામાં વિલંબ આવી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે પરિવાર આધારિત ઈમિગ્રન્ટ વિઝા કે ગ્રીન કાર્ડથી જોડાયેલા કોન્સ્યુલર પ્રોસેસ માટે ઇન્ટરવ્યૂની રાહ જોતા અરજદારોને નવી તારીખ મળવામાં ઢિલાઈ થઈ શકે છે.
બીજી તરફ, સામાન્ય નોન‑ઈમિગ્રન્ટ વિઝા જેમ કે B1/B2 પ્રકારના ટૂરિસ્ટ અથવા બિઝનેસ વિઝા માટે હાલમાં સમગ્ર વિશ્વમાં એપોઈન્ટમેન્ટ્સ બંધ કરાઈ છે તે અંગે કોઈ સત્તાવાર જાહેરનામું જોવા મળતું નથી. સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ નોન‑ઈમિગ્રન્ટ વિઝા માટે અલગ માર્ગદર્શન જારી રાખી રહ્યું છે, તેથી આવા અરજદારોને વર્તમાન માહિતીના આધારે સમગ્ર વિશ્વ પર વ્યાપક વિઝા પ્રતિબંધ લાગતો નથી એમ માનવું ચલતુ છે.
સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ અથવા સંબંધિત દૂતાવાસ દ્વારા આપવામાં આવતી સત્તાવાર ઈમેલ અને અપડેટ્સ પર નીકળી રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
B1/B2 વિઝા રદ કરવાની પ્રસ્તાવિત કાર્યવાહી
અહેવાલો મુજબ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ 2016 અને 2026 વચ્ચે જારી થયેલા કેટલાક B1 અને B2 વિઝા રદ કરવા પર વિચાર કરી રહ્યું છે. એસોસિએટેડ પ્રેસના અહેવાલ પ્રમાણે જો આ કાર્યવાહી અમલમાં આવે તો લગભગ 2 લાખ લોકો સુધી અસર થઈ શકે છે. રિપોર્ટોમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે આ પ્રસ્તાવ પર અંતિમ નિર્ણય પહેલા તેને કાનૂની પડકારો અને વધુ નિયમનાપર્તા સામે ધ્યાનમાં લેવાઈ શકે છે.
વ્યાખ્યાના પ્રમાણે આ પ્રસ્તાવિત પગલાં ખાસ કરીને એવા પર કેન્દ્રિત છે જેમણે ટૂંકા ગાળાના મુલાકાતી તરીકે અમેરિકા પ્રવેશ કર્યા બાદ આશ્રય (asylum) માટે અરજી કરી હોય અથવા હાલ આશ્રય પ્રક્રિયામાં હોય—એવું સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ દર્શાવે છે. અહેવાલો અનુસાર આ કાર્યવાહી ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી સાથે સહયોગમાં તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે.
પ્રક્રિયાનો સત્તાવાર પાસો અને આગળની સ્થિતિ
સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ એવો દાવો કરે છે કે હાલનો વૈશ્વિક વિરામ મુખ્યરૂપે કોન્સ્યુલર તાલીમ સાથે સંબંધિત છે અને તે તાલીમ અધિકારીઓને અરજદારોનું વધુ વિગતવાર મૂલ્યાંકન કરવા માટે તૈયાર કરે છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસન દ્વારા લેવામાં આવતા દાયરાના પગલાં દર્શાવે છે કે ઇમિગ્રેશન સ્ક્રીનિંગ વધુ કડક બનવાનો અનુમાન લગાવવામાં આવી રહ્યો છે.
આ મુદ્દા પર આગળના વિકાસ અને કોણ કોણે કેવી કાર્યવાહી કરશે તે અંગે સત્તાવાર જાહેરાતો અને સમાચાર સૂત્રો—તેણે રેપ્પોટૅજ કરનાર રોઇટર્સ અને એસોસિએટેડ પ્રેસ—પર નજર રાખવી જરૂરી રહેશે. કાયદાકીય પડકારોની શક્યતા પણ અહેવાલોમાં ઉલ્લેખવામાં આવી છે.