સ્ટાર્ટઅપ્સ અને નાના ઉદ્યોગોને હાલની PLI Auto Schemeમાં પાત્રતા ન મળતા કેન્દ્ર સરકાર નવી PLI Auto Scheme અંગે વિચારણા કરી શકે છે. વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીએ જણાવ્યું કે જો ઉદ્યોગ એક મત બનાવીને DPIIT અથવા MSME મંત્રાલય સમક્ષ વિગતવાર પ્રસ્તાવ રજૂ કરે, તો સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે અલગ યોજના શક્ય બની શકે છે. હાલની PLI Auto Scheme ફરી ખોલી શકાતી નથી, કારણ કે તે Union Cabinet દ્વારા મંજૂર છે. વર્તમાન યોજના હેઠળ મોટા OEMsને incentive મળ્યું છે, જ્યારે કડક eligibility criteriaને કારણે ઘણા e2w સ્ટાર્ટઅપ્સ બહાર રહી ગયા છે.
સ્ટાર્ટઅપ્સ અને નાના યુનિટ્સ માટે નવી PLI Auto scheme અંગે સરકાર વિચારણા કરી શકે છે, ઉદ્યોગની સહમતિ અને વિગતવાર પ્રસ્તાવ જરૂરીઈલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર OEMs દ્વારા હાલની PLI Auto schemeની પાત્રતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવ્યા છે, જેના જવાબમાં ETAutoને એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારી દ્વારા જણાવાયું છે કે સ્ટાર્ટઅપ્સ અને નાના ઉદ્યોગો માટે નવી PLI scheme અંગે સરકાર વિચારણા કરી શકે છે. જો ઉદ્યોગ સહમતિ બનાવીને વિગતવાર પ્રસ્તાવ રજૂ કરે તો આ શક્ય બની શકે છે.
PLI Auto scheme: શું છે વિવાદ અને શું છે સરકારનો અભિગમ?
હાલની PLI Auto schemeમાં મોટા અને સ્થાયી કંપનીઓને વધુ લાભ મળતો હોવાને લઈને Ather Energy અને અન્ય e2w સ્ટાર્ટઅપ્સે સરકાર સમક્ષ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, હાલની યોજના Hero MotoCorp, Bajaj Auto, Ola Electric અને TVS Motor Company જેવી incumbentsને જ વધુ ફાયદો આપે છે, જ્યારે સ્ટાર્ટઅપ્સ અને નાના યુનિટ્સ માટે પાત્રતા ખૂબ જ કઠિન છે.
આ પણ વાંચો
eligibility criteria: સ્ટાર્ટઅપ્સ કેમ રહી જાય છે બહાર?
PLI scheme હેઠળ OEM માટે પાત્રતા મેળવવા માટે ઓછામાં ઓછું ₹10,000 કરોડનો ગ્રુપ ગ્લોબલ ટર્નઓવર (કમ્પોનન્ટ મેકર માટે ₹500 કરોડ) અને ₹3,000 કરોડનું ફિક્સ્ડ એસેટ્સમાં રોકાણ જરૂરી છે. નોન-ઓટોમોટિવ કંપનીઓ માટે ટર્નઓવર ઓછામાં ઓછું ₹1,000 કરોડ હોવું જોઈએ. આ કડક માપદંડો સ્ટાર્ટઅપ્સને schemeમાંથી આપમેળે બહાર કરી દે છે.
યોજનાની શરતો અનુસાર, પાત્રતા ધરાવનારા અરજદારોને 50% ડોમેસ્ટિક વેલ્યુ એડિશન (DVA) સાથે વાહનો અથવા પાર્ટ્સ બનાવવાની જરૂર છે. જો તમામ શરતો પૂર્ણ થાય, તો કંપનીઓ 13-16% ‘determined sale value’ મુજબ incentive મેળવી શકે છે.
હાલની PLI Auto scheme: કોને મળ્યો લાભ?
2024-25માં Tata Motorsને ₹142 કરોડ, Mahindra & Mahindraને ₹105 કરોડ અને Ola Electricને ₹74 કરોડનું incentive મળ્યું છે. હાલના નાણાકીય વર્ષમાં Tataને ₹403 કરોડ, Bajaj Autoને ₹626 કરોડ, M&Mને ₹284 કરોડ, TVSને ₹321 કરોડ અને Olaને ₹367 કરોડ મળ્યા છે.
અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, અત્યાર સુધી Champion OEM category હેઠળ 8 અરજદારોને 94 પ્રોડક્ટ વેરિઅન્ટ માટે DVA સર્ટિફિકેશન મળ્યું છે, જ્યારે Component Champion category હેઠળ 10 અરજદારોને 37 વેરિઅન્ટ માટે DVA સર્ટિફિકેશન મળ્યું છે.
10.42 લાખથી વધુ e2w, 2.38 લાખ ઇલેક્ટ્રિક ત્રણ વ્હીલર, લગભગ 80,000 ઇલેક્ટ્રિક ચાર વ્હીલર અને 1400 ઇલેક્ટ્રિક બસ માટે incentive આપવામાં આવ્યું છે.
‘હાલની PLI scheme ફરી ખોલી શકાતી નથી’
સરકારી અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, “હાલની PLI schemeમાં નવા અરજીઓ માટે કોઈ જગ્યા નથી. આ યોજના Union Cabinet દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવી છે અને કોઈ પણ ફેરફાર માટે પ્રસ્તાવ ફરી Union Cabinet સમક્ષ લઈ જવું પડશે. આ શક્ય નથી… જો e2w ઉદ્યોગના સ્ટાર્ટઅપ્સ અને ઇનોવેટર્સને લાગે કે તેઓ પણ incentive schemeનો ભાગ બનવા ઈચ્છે છે, તો ઉદ્યોગે એક મત બનાવવો જોઈએ અને DPIIT અથવા MSME મંત્રાલયને રજૂઆત કરવી જોઈએ.”
આ ટિપ્પણીઓ ત્યારે આવી છે જ્યારે Startup Policy Forum (જેમાં Ather Energy સભ્ય છે) દ્વારા સરકારને હાલની incentive schemeમાંથી સ્ટાર્ટઅપ્સ અને નવી કંપનીઓને બહાર રાખવાની વાત લખીને રજૂઆત કરવામાં આવી છે.
PLI Auto scheme: ઉદ્દેશ અને સમયરેખા
PLI Auto scheme 2021માં જાહેર કરવામાં આવી હતી, જેમાં ₹25,938 કરોડનું બજેટ રાખવામાં આવ્યું હતું. આ યોજના હેઠળ Advanced Automotive Technology (AAT) પ્રોડક્ટ્સના સ્થાનિક ઉત્પાદન અને automotive value chainમાં રોકાણ વધારવાનો ઉદ્દેશ છે.
Scheme ખાસ કરીને Zero Emission Vehicles (ZEVs) – Battery Electric Vehicles અને Hydrogen Fuel Cell Vehicles માટે છે. શરૂઆતમાં incentive 2022-23થી 2026-27 સુધી (5 વર્ષ) લાગુ થવાની હતી અને disbursement 2023-24થી શરૂ થવાની હતી, જે હવે 2024-25થી શરૂ થવાની છે.
હવે ઉદ્યોગ માટે આગળ શું?
સરકારી અધિકારીના જણાવ્યા મુજબ, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને નાના યુનિટ્સ માટે અલગ PLI Auto scheme અંગે વિચારણા શક્ય છે, પરંતુ ઉદ્યોગે સહમતિ બનાવીને વિગતવાર પ્રસ્તાવ DPIIT અથવા MSME મંત્રાલયને રજૂ કરવો પડશે. હાલની schemeમાં ફેરફાર અથવા ફરી ખોલવાની શક્યતા નથી. વધુ માહિતી માટે https://pliauto.in/
PLI Auto scheme: મોટા OEMsને મળેલા લાભ અને સ્ટાર્ટઅપ્સના પડકાર
હાલની PLI Auto scheme હેઠળ Tata Motors, Bajaj Auto, TVS Motor અને Ola Electric જેવા મોટા OEMsને incentive મળ્યા છે, જ્યારે Ather Energy અને અન્ય e2w સ્ટાર્ટઅપ્સ schemeની eligibility criteriaને કારણે incentiveથી વંચિત રહ્યા છે. ઉદ્યોગમાં નવી scheme માટે સહમતિ અને પ્રસ્તાવ રજૂ થાય તો સ્ટાર્ટઅપ્સ અને નાના યુનિટ્સ માટે નવી તક ઉભી થઈ શકે છે.