નેપાળમાં વિનાશક ફ્લેશ ફ્લડ
નેપાળમાં બુધવારે થયેલા વિનાશક ફ્લેશ ફ્લડથી ખાસ કરીને રસુવા જિલ્લામાં તીવ્ર તબાહી ફેલાઈ છે. તાજા અહેવાલો અનુસાર ઓછામાં ઓછા 95 લોકોનાં મોતની પુષ્ટિ થઈ છે અને હજારો લોકો પ્રભાવિત થયા છે જ્યારે સેકડા લોકો હજુ સંપર્કવિહોણા છે.
સૌથી ગંભીર બાબત તરીકે સુરક્ષા દળોના અનેક કર્મચારી અને મોટી સંખ્યામાં પ્રવાસીઓ લાપતા છે, અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને ભારે નુકસાન થયું છે. પ્રાણહાની અને લાપતા લોકો તાજા અહેવાલો અનુસાર નેપાળમાં ઓછામાં ઓછા 95 લોકોનાં morts ની પુષ્ટિ થઈ છે અને ઘણાં લોકો ઘાયલ અથવા અસરગ્રસ્ત થયા હોવાનું જાણકારી મળી છે.
અલગ-અલગ તંત્રોથી મળતા આંકડા સતત બદલાયા રહ્યા છે અને અંગત સ્તરે તપાસ ચાલુ છે. સેનાકર્મીઓ અને પ્રવાસીઓ સંપર્કવિહોણા નેપાળના વડાપ્રધાન કાર્યાલય અનુસાર સુરક્ષા દળોના ઓછામાં ઓછા 85 કર્મચારી હજુ સંપર્કવિહોણા છે. રિપોર્ટ પ્રમાણે તેમાં નેપાળ આર્મીના 44, નેપાળ પોલીસનાં 28 અને આર્મ્ડ પોલીસ ફોર્સનાં 13 કર્મચારીઓનો સમાવેશ થાય છે.
પ્રવાસીઓના મામલે વિવિધ સૂત્રોમાં આંકડાઓ ફરકતા જોવા મળ્યા છે. નેપાળ ન્યૂઝે અહેવાલ આપ્યો છે કે 484 પ્રવાસીઓનો હવે પણ પત્તો મળશે તેમ નથી; તેમાંથી 391 વિદેશી અને 93 નેપળી પ્રવાસીઓ હોવાનું જણાવાયું છે. પહેલા નેપાળ ટોરિઝમ બોર્ડની પ્રાથમિક યાદી અનુસાર 384 પ્રવાસીઓ લાપતા હતા જેમાં 291 વિદેશી અને 93 નેપાળી હોવાનું દર્શાવાયું હતું; તેમાં 105 ભારતીય નાગરિકો અને 37 NRIનો પણ સમાવેશ થતો હતો.
બચાવ અને શોધકાર્ય આગળ વધતાં આ આંકડામાં ફેરફાર થતો રહી રહ્યો છે. સૂત્રોએ જણાવ્યું છે કે લાપતા ભારતીયોમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો કૈલાસ-માનસરોવર યાત્રા માટે નેપાળ માર્ગે તિબેટ તરફ જતાં હતા અને રસુવાગઢી તથા તિમુરે વિસ્તારમાં તે માર્ગોના મહત્વને લઇને સંપર્કમાં મુશ્કેલી ઉભી થઈ છે.
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સને નુકસાન પ્રાકૃતિક આફતે નેપાળની બ્રીજ અને માર્ગ વ્યવસ્થાને ગંભીર નુકસાન પહોંચ્યું છે. અહેવાલોમાં જણાવાયું છે કે ઓછામાં ઓછા 19 મોટરેબલ પુલને નુકસાન થયું છે અને લગભગ 40 કિલોમીટર પાકા માર્ગ પૂરથી પ્રભાવિત થયા છે.
સંચાર વ્યવસ્થાનો તૂટી જવું બચાવકાર્યને વધુ પડકારજનક બનવ્યું છે. બચાવ અને રાહત કામગીરી નેપાળ સેનાએ પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં બચાવ કામગીરી તેજ કરી છે અને રસુવા માટે બે હેલિકોપ્ટરો મોકલવામાં આવ્યા છે. સુરક્ષા દળો અને સ્થાનિક તંત્રોએ લાપતાના લોકોની શોધખોળ અને અસરગ્રસ્તોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવાની કામગીરી શરૂ કરી છે.
નેપાળના ગૃહમંત્રી સુધન ગુરુંગે પ્રજાને અસરગ્રસ્ત હાઇવે અને નદીના માર્ગો પર બિનજરૂરી અવરજવર ટાળવાની અપીલ કરી છે અને ખાસ કરીને ભોટેકોશી તથા ત્રિશૂલી નદીના કિનારે તેમજ મુગ્લિન તરફના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં સાવધાની રાખવા સૂચન કર્યું છે.
તિબેટમાં પણ અસર નેપાળની સરહદ પાર તિબેટના ગ્યિરૉંગ વિસ્તારમાં પણ આ પ્રાકૃતિક આફતનો પ્રભાવ જોવા મળ્યો છે. ચીનના સરકારી પ્રસારણ માધ્યમ CCTV અનુસાર ત્યાં ઓછામાં ઓછા 3 લોકોનાં morts અને 265 લોકો લાપતા હોવાનું અહેવાલ છે. આ આંકડા પ્રાથમિક છે અને ચકાસણા ચાલી રહી છે.
ભારતની મદદ અને ભારતીય નાગરિકોની સ્થિતિ ભારતીય તંત્ર પણ ઘટના પર સક્રિય છે. કાઠમંડુમાં સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસે અસરગ્રસ્ત ભારતીય નાગરિકો માટે ઇમરજન્સી સંપર્ક નંબર જાહેર કર્યા છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ નેપાળના વડાપ્રધાન બાલેન શાહ સાથે વાત કરી ભારત તરફથી શક્ય તમામ માનવતાવાદી અને રાહત સહાયની ખાતરી આપી છે. ભારતએ નેપાળને સહાયરૂપ રહેતા હેતુથી 10 ટન HADR સામગ્રી અને જરૂરી દવાઓ મોકલી છે.
ઉપરોક્ત તમામ માહિતી સુધી પહોંચતી વખતે અધિકારીઓ દ્વારા પ્રદાન કરાયેલા આંકડા પ્રાથમિક ગણવામાં આવ્યા છે અને આગળની ચકાસણી બાદ વધુ સ્પષ્ટતા મળી શકે છે.