મહેબૂબા મુફ્તી BRICS 2026ની ઘોષણાપત્રમાં પહલગામ હુમલાની નિંદા
જમ્મુ-કાશ્મીરની ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને પીડીપી (PDP)નાં વડા મહેબૂબા મુફ્તીએ BRICS સમિટ 2026ના ‘નવી દિલ્હી ઘોષણાપત્ર’માં પહલગામ આતંકી હુમલાની નિંદાની દેખાવાને સકારાત્મક પગલું ગણાવી વખણીયું. તે સાથે જ તેમણે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ભારતની વિદેશ નીતિ વિશે સવાલો ઉઠાવ્યા અને કહ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર આતંકવાદ મુદ્દે ભારતને વધુ મક્કમ અવાજ ઉઠાવવા જોઈએ.
ઘોષણાપત્ર અને તેની પ્રશંસા મહેબૂબા મુફ્તીના અનુસારે ઘોષણાપત્રમાં પહલગામ હુમલાની નિંદા કરવામાં આવી આવકારનીય છે. તેમ છતાં તેમણે દલીલ કરી કે ભારતે આ મુદ્દે વધુ સ્પષ્ટ અને દ્રઢ વલણ દાથી આવવું જરૂરી હતું અને આમાં અપેક્ષિત નેતૃત્વની ભૂમિકા નિભાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે.
વડાપ્રધાનના વલણ પર ટીકા પીડીપીના વડાએ જણાવ્યું કે બ્રિક્સના અધ્યક્ષ અને યજમાન તરીકે વડાપ્રધાન મોદીએ પહલગામ તથા આતંકવાદના પ્રશ્ન પર વધુ મજબૂત અને નિર્દોષ વલણ અપનાવવાનું હતું. તેમના જણાવ્યા અનુસાર વડાપ્રધાને શબ્દોની પસંદગી ખૂબ જ સાવચેતીપૂર્વક કરી હતી અને ભારત આ મામલે અપેક્ષિત ભૂમિકા ભજવવામાં નિષ્ફળ રહ્યું.
ભારતની વિદેશ નીતિ વિશે ટિપ્પણી મહેબૂબાએ ઉલ્લેખ કર્યો કે ઐતિહાસિક રીતે ભારત માનવ અધિકારો, માનવતા અને લોકશાહીની પ્રતિક રાષ્ટ્ર તરીકે ઓળખાતું આવ્યું છે. તેમનું કહેવું હતું કે જવાહરલાલ નેહરુના સમયથી ભારત પોતાની સ્વતંત્ર વિદેશ નીતિ અને બિન-જોડાણવાદી (non-alignment) નીતિ પર ગર્વ કરે છે અને દેશમાં કોઈ મહાસત્તા સામે ઝૂકવાનું પ્રવર્તન નથી.
મહેબૂબાએ નોંધ્યું કે નવા દિલ્હી ઘોષણાપત્રમાં પહલગામ મામલાની સાથે પશ્ચિમ એશિયા અને ગાઝાની પરિસ્થિતિનો પણ ઉલ્લેખ છે. તેમણે આ આક્ષેપ કર્યો કે ભારત આતંકવાદી હુમલાઓની નિંદામાં ‘પસંદગીયુક્ત અભિગમ’ અપનાવી રહ્યું છે અને તમામ પ્રકારની હિંસા અને માનવ અધિકાર ઉલ્લંઘન સામે સમાન રીતે અવાજ ઊઠાવવો જોઈએ.
અંતિમ પ્રભાવ અને વૈશ્વિક પરિપ્રેક્ષ્ય મહેબૂબાએ કહ્યું કે ભારત પાસે બ્રિક્સમાં પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરવાનો મોટો અવસર હતો, પરંતુ તે તેનો પૂરો લાભ ઉઠાવી શક્યું નથી. તેમણે ચીન અને રશિયાના વધતા પ્રભાવનો ઉલ્લેખ કર્યો અને યાદ અપાવ્યું કે વિશ્વ બહુ-મહાસત્તા વ્યવસ્થાની તરફ વધી રહ્યું છે. તેમણે દાવો કર્યો કે ચીની અને રશિયન નેતાઓના નિવેદનો આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયામાં ચર્ચિત થાય છે, પરંતુ ભારત તેના વિચારો એટલી અસરકારકતાથી રજૂ કરવામાં અસમર્થ દેખાય છે.