ઇઝરાયલની ચૂંટણી નિષ્કર્ષે ગઠબંધન માટે સાફ રસ્તો નથી; દેશના ઊંડા વિભાજનો બહાર આવ્યા

ઇઝરાયલની ચૂંટણીમાં ગઠબંધન માટે સાફ રસ્તો નથી

જેરુસલેમ, 28 ઓક્ટોબર 2026 — James Landale, Diplomatic correspondent વિનસ્ટન ચાર્ચિલે 1947માં કહ્યું હતું: “Democracy is the worst form of government except for all those other forms that have been tried.” આ અપહોરિઝમ આજે ઇઝરાયલની હાલની ચૂંટણી પરિપૂર્ણતાને જોઈએ ત્યારે સ્મરણમાં આવે છે. exit polls અને કાસ્ટ થયેલા બૅલેટના સંયોજનથી મળેલા પરિણામોએ ત્રીજું પરિણામ નહીં, પરંતુ એવો અનિશ્ચિત પર્યાવરણ પેદા કર્યો છે જેમાં ન તો વિરોધી બ્લોક પાસે પાર્લામેન્ટમાં બહુમત છે અને ન જ કોઇ એક ભાગસરિય ગૃહજીવનને એકલા ચલાવી શકે એટલો લાભ.

ઉન્નતિ અને પ્રારંભિક પ્રતિસાદ ચૂંટણીમાં રેકોર્ડ ઉપસ્થિતિ નોંધાઈ — યહૂદી અને અરબ મતદારો બન્ને જ ખાસ હિરસુચન લઇએ હાજર રહ્યા — અને ઘણા લોકો ખુલ્લા વિદેશમાંથી મત આપવા માટે આવ્યા. રાષ્ટ્રપતિ Isaac Herzogએ ચૂંટણીને સમાજ માટે “badge of honour” કહીએ અને ઇઝરાયલમાં લોકશાહીની ઇચ્છા અત્યંત ઊંડી હોવાનું પ્રગટ કર્યું.

મુખ્‍ય પરિણામો Benjamin Netanyahuની Likud પાર્ટીને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું હોવા છતાં તે ક્નેઝેટમાં સૌથી મોટી પાર્ટી રહેવાની દિશામાં છે. નેતનિયાહૂ પર ભ્રષ્ટાચારના આરોપ લગાવાયા છે અને તે આ આરોપોને નકારી રહ્યા છે; તેઓ પર આરોપ મૂકાયો છે કે તેમણે 7 October 2023 ના હુમલાઓ પહેલા દેશની સુરક્ષા પૂરતી રાખી ન હતી અને તે બાબતની તપાસ થવા તે “મંજુર” નહીં કરે તેમનો અભિપ્રાય રિપોર્ટ્સ મુજબ છે.

સરકારમાં જોડાયેલા કડક જમણા પક્ષો અને નેતાઓ જેમ કે Finance Minister Bezalel Smotrich જેવા આગેવાનોને સમર્થન આપનાર ઇમેજવાળા લગભગ 10% મતદારોનો જૂથ છે, જેના કારણે અસંતોષ અને વધુ રાઈટ-વિંગ નીતિઓ માટે અવાજ ઉઠી રહ્યો છે. બીજી તરફ અરબ પક્ષોએ આશરે 15% વોટ જીતીને મોટી વૃદ્ધિ દર્શાવી છે; સ્ત્રોત મુજબ આ તેમને “ઉંચા દશક” નહી તો ટૂંકાળે ઘણી સીટો આપી શકે છે.

વિરોધી બ્લોક, જે કેન્દ્ર, ડાબા અને જમણા વચ્ચેનું મિશ્રણ છે અને જેના નેતૃત્વમાં Gadi Eisenkot હતા, તેમણે પૂરતું સમર્થન મેળવ્યું ન હોવાથી ઈચ્છિત પરિવર્તન લાવવા નિષ્ફળ રહ્યા. સામાજિક અને રાજકીય તણાવ આ ચૂંટણીમાં ઇઝરાયલની અંદર રહેલા મૂળભૂત વિભાજનો વધારે સ્પષ્ટ કર્યા છે — ધર્મીય અને આધુનિક સેક્યુલર જીવનશૈલી વચ્ચેનો વિભાજન ખાસ નોંધપાત્ર છે.

ન્યાયિક સુધારાઓ સામે પ્રદર્શનો અને 7 October 2023 ના હુમલાઓ પછીના સૈનિક ક્ષેત્રની ઘટનાઓની ચર્ચાએ આ તણાવોને ઘેરું કર્યું છે. અલ્ટ્રા-ઓર્થોડોક્સ સમુદાય હવે લગભગ 15% વસ્તીનું પ્રતિક છે અને તેમનું જીવનદૃષ્ટિકોણ ટેલ-એવિવના ટેકબંધ વિસ્તારોની આધુનિક જીવનશૈલીથી ખૂબ અલગ છે. સૈન્ય સેવાના મંત્રીઓ વચ્ચેની છૂટ અને રિઝર્વિસ્ટોના નુકસાનથી પણ મતભેદ વધ્યા છે.

ગઠબંધન રચવાના પ્રશ્નો અને આગળની પરિસ્થિતિ પાર્લામેન્ટમાં ચોક્કસ બહુમત ન મળવાને કારણે ગઠબંધન રચવાની ચર્ચાઓ જટિલ બની ગઇ છે. હવે કેટલાક મુખ્ય પ્રશ્નો આગળ ઊભા છે: શું Netanyahu પોતાના ધર્મીય સાથીઓને પરિત્યાગ કરી અન્ય જમણા પક્ષો સાથે ગઠબંધન રચશે? શું વિરોધી બ્લોક તેમના ઘણાં વાયદાઓને પીઠ પેટાચી કરીને અરબ પક્ષો સાથે સહયોગ ઉપર જાવાની તૈયારી રાખશે, અને શું અરબ પક્ષો તે જોખમ ઉપજી ગયેલી સરકારમાં ભાગ લેવાની અંદાજે તૈયાર રહેશે?

ડાબા તરફના નેતા Yair Golanએ વિરોધી બ્લોકને અરબ પક્ષો સાથે ભાગીદારી કરવા અપીલ કરી અને કહ્યું: “We must no longer accept Netanyahu’s racist division between Jewish votes and Arab votes.” બીજી તરફ, નેતનિયાહૂને સહારો આપનારા સમર્થક અમિત સેગલે નોંધાવ્યો કે અરબ નાગરિકોમાંથી ઊંચો મતદાન યહૂદીઓને પણ સાથે બેસવાની જરૂરિયાતની યાદ આપે છે.

આગામી સંભવિત પરિબળો ચૂંટણી પછી ઇઝરાયલને મહિના સુધી ગઠબંધન બનાવવા માટે સંઘર્ષ કરવો પડી શકે છે અને શક્ય છે કે તે નિષ્ફળ પણ રહે અને ફરીથી ચૂંટણી કરવી પડતી રહેશે. રાષ્ટ્રપતિ Isaac Herzogએ ગઠબંધનચર્ચાઓ શરૂ કરતા સમયે ખુલ્લાસું કહ્યું કે પછીની ચૂંટણી ટાળવા માટે શક્ય બધું કરવું પડશે. સમગ્ર રીતે, આ ચૂંટણી ઇઝરાયલમાં મતદાતા-ઇચ્છાઓ અને ધરાવેલા ભયોની રજૂઆત હતી, પણ તેણે દેશના આંતરિક વિભાજનોને વધુ સ્પષ્ટ પણ કરી દીધા છે — અને હવે રાજનૈતિક ખેલાડીઓ માટે સૌથી મોટો પડકાર એ રહેશે કે એ અલગ જોવાલાયક દૃષ્ટિકોણોને કેવી રીતે સમજોટો અને આધાર આપે તેવી યોગ્ય ગઠબંધન રચે.