ભારતીય રેલવે નવા નિયમો
ભારતીય રેલવેએ ટ્રેનો અને રેલવે સ્ટેશનો પર સ્વચ્છતા અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે પોતાના નિયમો વધુ કડક કર્યા છે. સરકારએ “રેલવે પરિસરમાં સ્વચ્છતાને અસર કરતી પ્રવૃત્તિઓ માટે દંડ સુધારા નિયમો, 2026″ને સૂચિત કર્યા છે. હવે સ્ટેશન અથવા કોચમાં કચરો ફેંકવા અથવા થુકવા જેવી પ્રવૃત્તિઓ માટે સ્થળે અપાતો મહત્તમ દંડ વધારીને ₹1,000 કરવામાં આવ્યો છે.
જો સ્થળ પર દંડ ભરવામાં ઇનકાર થાય તો મામલો મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ લઈ જવાઈ શકે છે, જ્યાં કોર્ટ દ્વારા ₹2,000 સુધીનો દંડ લગાડી શકાય છે અને દંડ ન ભરવાને કારણે જેલની સજાઓ પણ આપી શકાય છે. નિયમોમાં મુખ્ય ફેરફાર આ નવા નિયમો હેઠળ, અગાઉનું મહત્તમ દંડ ₹500 હતું અને તેને બમણી કરીને ₹1,000 કરી દેવામાં આવ્યું છે.
કયા પ્રવૃત્તિઓ પર પ્રતિબંધ છે?
પ્લેટફોર્મ અને ટ્રેનના ડબ્બાઓમાં થુકવું અને કચરો ફેંકવો. ટ્રેનના શૌચાલય અને સિંકમાં ગુટખા‑પાન ખાઈને થુકવું. પ્લાસ્ટિકની બોટલ, ફૂડ પેકેટ અને ચાના કપ ગમે ક્યાં ફેંકવા. પરવાનગી વિના સ્ટેશન પર પોસ્ટર ચોંટાડવા. દારૂ અથવા ડ્રગ્સનું સેવન અને અન્ય મુસાફરોને અસુવિધા પહોંચાડવી.
સ્ટેશન પરના અધિકૃત વેપારી અને ફેરિયાઓ માટે કચરાનું યોગ્ય નિકાલ સુનિશ્ચિત કરવા ડસ્ટબિન રાખવાનું ફરજીયાત રહેશે. દંડ વસૂલવાની સત્તા કોની પાસે છે? સ્થળ પર દંડ વસૂલવાની સત્તા સ્ટેશન માસ્ટર, સ્ટેશન મેનેજર, વાણિજ્યિક વિભાગના ટિકિટ કલેક્ટર (TC) અને રેલવેના અન્ય અધિકૃત વિશેષ અધિકારીઓને આપવામાં આવી છે.
મુસાફરો માટે માર્ગદર્શન
મુસાફરોને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ હંમેશા ડસ્ટબિનનો જ ઉપયોગ કરે અને પોતાની આસપાસની જગ્યા સ્વચ્છ રાખે. જો કોચમાં ગંદકી હોય તો દલીલ કરતા પહેલા ‘રેલ મદદ એપ’ અથવા 139 પર કૉલ કરીને સફાઈ કર્મચારીઓની સહાય લીધી શકે છે. જવાબદાર પ્રવાસી બનીને રેલવેની સંપત્તિ અને સ્વચ્છતા જાળવવી સૌની ફરજ છે.