અફઘાનિસ્તાનમાં મહિલાઓની એકલી મુસાફરી પર નિયંત્રણ
તાલિબાનના શાસનમાં અફઘાનિસ્તાનમાં મહિલાઓની અવરજવર પર કડક નિયમો અમલમાં છે. તેમાં એક મહત્વપૂર્ણ નિયમ અનુસાર મહિલાઓ 72 કિલોમીટરથી વધુની મુસાફરી પુરુષ સાથી વિના કરી શકતી નથી. આ સાથી પતિ, પિતા, ભાઈ અથવા અન્ય નજીકનો પુરુષ સંબંધિ (મહરમ) હોઈ શકે છે અને કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં માર્ગદર્શક (ગાઈડ) ને પણ સાથી તરીકે ગણવામાં આવે છે.
2021ની માર્ગદર્શિકા અને વાહનચાલકો માટે સૂચના તાલિબાનના નૈતિકતા સંબંધિત મંત્રાલય દ્વારા 2021માં બહાર પાડવામાં આવેલી માર્ગદર્શિકા મુજબ, 72 કિલોમીટર અથવા તેથી વધુ અંતરની મુસાફરી માટે મહિલાઓ માટે પુરુષ મહરમ સાથે હોવાની શરત મૂકવામાં આવી હતી. માર્ગદર્શિકામાં વાહનચાલકોને પણ સૂચવામાં આવ્યું હતું કે તેઓ એવી મહિલાઓને જરૂરી સાથી વિના લાંબી મુસાફરી માટે લઇ જવા ટાળો.
અમલમાં અનિયમિતતાઓ અને કડક પગલાં અહેવાલો પ્રમાણે આ નિયમનો અમલ હંમેશા માર્ગદર્શિકાની સીમામાં રહેતો નથી અને કેટલીકવાર 72 કિલોમીટર કરતાં ઓછા અંતરની મુસાફરીમાં પણ પ્રતિબંધો લાગુ કરવામાં આવ્યાં છે. અમલ દરમ્યાન મહિલાઓને રોકવા અથવા અટકાવવા વિશેની ઘટનાઓ નોંધાયેલી હોય છે, પરંતુ દરેક પરિસ્થિતિમાં આને સીધો ફોજદારી ગુનો ગણાવવો સંપૂર્ણપણે સચોટ નથી એમ પણ નોંધાયું છે.
આ પણ વાંચો: મથુરા: રૂ.12 કરોડની જ્વેલરી ચોરી ઉકેલી, પૂર્વ કર્મચારી પપ્પુ સોની અને પરિવારના ચાર સભ્યો ધરપકડ
આ પણ વાંચો: પીએમની ભેટોની ઈ-હરાજી 17 સપ્ટેમ્બરે થશે; ‘ખાસ અભિયાન 6’ માટે નવો વેબ પોર્ટલ લોન્ચ
આ પણ વાંચો: શાહરુખની ‘King’ માટે એવેન્જર્સ અને ‘ડ્યુન 3’ સાથે ઈતિહાસની સૌથી મોટી બોક્સ ઓફિસ ટક્કર
જાહેર જીવન, શિક્ષણ અને રોજગારમાં અસર તાલિબાન સત્તામાં આવ્યા બાદ છઠ્ઠા ધોરણ પછીની છોકરીઓના શિક્ષણ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો અને ત્યારબાદ ઉચ્ચ શિક્ષણ પર પણ રોક લગાવવામાં આવી છે. ઉપરાંત મહિલાઓના જાહેર પરિવહન, જાહેર સ્થળો, રોજગાર અને જાહેર જીવનમાં ભાગ લેવાથી સંબંધિત વિવિધ નિયંત્રણો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે.
અહેવાલો સૂચવે છે કે આ નિયમોનો પ્રભાવ મહિલાઓની સ્વતંત્ર અવરજવાર અને જરૂરી સેવાઓ સુધી પહોંચ પર પડ્યો છે. અંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલો યુરોપિયન યુનિયન એજન્સી ફોર એસાઇલમના 2026ના અહેવાલમાં સ્થાનિક સ્તરે મહિલાઓને એકલા ઘર બહાર નીકળવા અને કેટલાક જાહેર સ્થળોએ જવા અંગે પ્રતિબંધોનો સામનો કરવો પડ્યો હોવાનો ઉલ્લેખ છે. બ્રિટિશ સરકારના 2026ના દેશ-વિશેષ અહેવાલમાં પણ શિક્ષણ, રોજગાર, જાહેર સ્થળો અને અવરજાદી સંબંધિત આ નિયંત્રણોની નોંધ લેવામાં આવી છે.
હમણાંની ઘટના માહિતી અનુસાર, તાજેતરમાં એક ભારતીય ટ્રાવેલ વ્લોગરે અફઘાનિસ્તાનમાં એકલી મુસાફરી દરમિયાન સ્થાનિક અધિકારીઓ દ્વારા અટકાયતની ધમકી મળ્યાનો દાવો કર્યો હતો; બાદમાં તેને મુસાફરી ચાલુ રાખવાની મંજૂરી મળી હોવાનું પણ જણાવાયું છે. આ ઘટના એકલી મુસાફરી કરતી મહિલાઓ સામેના જોખમો અંગેની ચર્ચા ફરી જીવંત બનાવી છે.