Geran-5 જેટ ડ્રોનની ટેકનિકલ ક્ષમતા
રશિયા દ્વારા ઉપયોગ કરવામાં આવતા Geran-5 નામના જેટ સંચાલિત ડ્રોનની ટેકનિકલ ક્ષમતા અને ઊંચી ગતિ યુક્રેનની એર ડિફેન્સ માટે નવી પડકારરૂપ પરિસ્થિતિ સર્જી રહી છે. યુક્રેનની ડિફેન્સ ઇન્ટેલિજન્સના ડેટા પ્રમાણે Geran-5ની ક્રૂઝ સ્પીડ 450 થી 600 કિમી પ્રતિ કલાક, મહત્તમ ઉડાન ઊંચાઈ 6,000 મીટર અને રેન્જ આશરે 950 કિમી છે. યુક્રેનિયન મૂલ્યાંકન અનુસાર તેનો વોરહેડ આશરે 90 કિલોનો છે.
Geran-5ની વિશેષતાઓ
Geran શ્રેણીના જેટ સંચાલિત ડ્રોનનો યુક્રેન સામે પ્રથમ નોંધાયેલ ઉપયોગ 2026ની શરૂઆતમાં કરવામાં આવ્યો હતો. Geran-5ની ટેક્નિકલ વિશેષતાઓ યુક્રેની ડિફેન્સ ઇન્ટેલિજન્સ મુજબ Geran-5નું કદ તથા ડિઝાઇન પહેલાના Shahed-આધારિત પ્રોપેલર ડ્રોનથી ભિન્ન છે અને તેમાં ટર્બોજેટ એન્જિનનો ઉપયોગ થાય છે. યુદ્ધકાળ દરમિયાન સિસ્ટમમાં સમયાંતરે વધુ ઝડપી એન્જિન, સુધારેલી નેવિગેશન અને અન્ય ટેક્નિકલ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે.
યુક્રેનની એર ડિફેન્સ પર પડકાર
યુક્રેનની એરફોર્સના અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે જેટ સંચાલિત Geran ડ્રોનની ઝડપ અને ઉંચાઈ પહેલાના Shahed પ્રકારના પ્રોપેલર ડ્રોન કરતાં અલગ અને મુશ્કેલ પડકાર ઉભા કરે છે. ગતિ વધવાથી લક્ષ્ય ઓળખ્યા પછી પ્રતિક્રિયા આપવા માટેનો સમય ઘટે છે, ખાસ કરીને ધીમી ઇન્ટરસેપ્ટર અને ઓછા અંતરની સિસ્ટમ માટે આ મોટી મુશ્કેલી બની શકે છે.
Reuters અને Financial Times જેવા અહેવાલોમાં પણ દર્શાવાયું છે કે આવા ઝડપી ડ્રોનને અટકાવવા વધુ મુશ્કેલીઓ ઉભી થતા રહ્યાં છે, છતાં સપ્ટેમ્બર 2026માં યુક્રેનિયન એર ડિફેન્સે કેટલીક સફળ ઇન્ટરસેપ્શન નોંધાવ્યા હોવાના અહેવાલો પણ આવ્યા છે.
નેવિગેશન અને સામર્થ્ય
Geran-5માં ઉપયોગ થયેલા નેવિગેશન અને કનેક્ટિવિટી ઘટકો—જેમ કે Kometa-M12 સેટેલાઇટ સિસ્ટમ અને 3G/4G મોડેમ આધારિત ટ્રેકિંગ—ડ્રોનને લાંબી દૂરી સુધી સ્થિર રીતે નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરી શકે છે, તો પણ ચોક્કસ હુમલાઓમાં આ તમામ સિસ્ટમો કેવી રીતે કાર્ય કરે છે તેની સ્વતંત્ર ચકાસણી હંમેશાં શક્ય નથી.
યુક્રેનની પ્રતિક્રિયા
યુક્રેન પણ નવી વ્યૂહરચનાઓ અપનાવી રહ્યું છે. Janesના અહેવાલ અનુસાર યુક્રેનની કેટલીક કંપનીઓ જેટ સંચાલિત ઇન્ટરસેપ્ટર UAV વિકસાવી રહી છે. જૂન 2026માં યુક્રેનિયન ડિફેન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીના એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે એક કંપનીના જેટ સંચાલિત ઇન્ટરસેપ્ટરે Geran ડ્રોનને તોડી હોવાનું દાવો છે. સપ્ટેમ્બર 2026માં યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમિર ઝેલેન્સ્કીએ પણ જેટ સંચાલિત રશિયન ડ્રોન સામે નવા ઇન્ટરસેપ્ટરના સફળ પરીક્ષણનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
Geran-5નું ઉદાહરણ બતાવે છે કે આધુનિક યુદ્ધમાં ડ્રોન અને પરંપરાગત મિસાઇલ વચ્ચેનો તફાવત ધીમે ધીમે ઓછી રહ્યો છે. લાંબી રેન્જ, ઊંચી ગતિ, મોટું વોરહેડ અને સુધારેલી નેવિગેશન ટેક્નોલોજી ધરાવતા ડ્રોન વ્યૂહાત્મક હુમલામાં વધુ મહત્વનું ભજવી રહ્યા છે અને રક્ષણ માટે ઓછા ખર્ચે અસરકારક વિકલ્પો વિકસાવવાની જરૂરિયાત વધારી રહ્યા છે.