કવચ 4.0નું સફળ ટ્રાયલ
ભારતીય રેલવે દ્વારા વિકસિત સ્વદેશી ઓટોમેટિક ટ્રેન પ્રોટેક્શન સિસ્ટમ કવચ 4.0નું વંદે ભારત ટ્રેનોમાં 160 કિમી/કલાકની ગતિ પર સફળ ટ્રાયલ તાજેતરમાં પૂર્ણ થયું છે. ટ્રાયલ દરમિયાન સિસ્ટમ એ બતાવ્યું છે કે ડ્રાઇવર સમયસર પ્રતિસાદ ન આપ્યા બાદ પણ કવચ આપોઆપ બ્રેક સક્રિય કરી ટ્રેનને રોકી શકે છે, તેથી હાઈ-સ્પીડ ટ્રેનોમાં મુસાફરોની સુરક્ષા વધતી રહે છે.
કવચ 4.0 શું છે?
કવચ ભારતીય રેલવે દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી ઓટોમેટિક ટ્રેન પ્રોટેક્શન (ATP) સિસ્ટમ છે. રિસર્ચ ડિઝાઇન એન્ડ સ્ટેન્ડર્ડ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન (RDSO) અને ભારતીય કંપનીઓની સહયોગથી આ સિસ્ટમ તૈયાર કરવામાં આવી છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સિગ્નલ ઓવરશૂટ અને નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઝડપને રોકવાનો છે.
160 કિમી/કલાકે બ્રેક કેવી રીતે લાગશે?
કવચ સિસ્ટમ ટ્રેન, રેલવે ટ્રેક અને સિગ્નલ સિસ્ટમ વચ્ચે સતત ડિજિટલ માધ્યમથી ડેટાનું આપલાપ કરે છે. જો ટ્રેન નિર્ધારિત ગતિ લિમિટ કરતાં વધુ ઝડપે ચાલી રહી હોય અથવા આગળ રેલવે સિગ્નલ લાલ હોય અને ડ્રાઇવર સમયસર બ્રેક ન લગાવતા હોય, તો કવચ સિસ્ટમ ઓટોમેટિક રીતે બ્રેકિંગ મિકેનિઝમ સક્રિય કરી દે છે. આ પ્રક્રિયા 160 કિમી/કલાકની ગતિ પર પણ માનવીય ભૂલને સંભાળી શકે છે.
સુરક્ષા ધોરણ અને વિશ્વસનીયતા
કવચ સિસ્ટમને વૈશ્વિક સુરક્ષા ધોરણો મુજબ સેફ્ટી ઇન્ટિગ્રિટી લેવલ-4 (SIL-4) માટે વિકસાવવામાં આવી છે. તેનો અર્થ એ છે કે સિસ્ટમમાં નિષ્ફળતા થવાની શક્યતા માત્ર 10,000 વર્ષમાં એક જવાર હોય તેવો આંકડો આપવામાં આવે છે. કવચ કંટ્રોલ રૂમને દરેક ટ્રેનનું લાઇવ લોકેશન અને સ્પીડની માહિતી સતત મોકલતી રહે છે, જેના દ્વારા સમગ્ર રેલવે નેટવર્ક પર નજર રાખી શકાય છે.
રેલવે મુસાફરી માટે અસર
કવચ 4.0ના અમલીકરણથી 160 કિમી/કલાકની ગતિ ધરાવતી વંદે ભારત ટ્રેનોમાં મુસાફરી વધુ સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય બનશે. સ્વદેશી આ ટેકનોલોજી માનવીય ભૂલનાં જોખમને ઘટાડવા ઉપરાંત રેલવે સુરક્ષા ક્ષેત્રે ભારત માટે એક નવો સ્તર સ્થાપિત કરવાની દિશામાં કામ કરે છે.