PMJDY ખાતા નિષ્ક્રીય
પ્રધાનમંત્રી જનધન યોજના (PMJDY) હેઠળ દેશના લગભગ દર ચોથા ખાતું નિષ્ક્રીય છે અને લગભગ 5.72 કરોડ ખાતામાં કોઈ રકમ જમા નથી. આ માહિતી નાણાં મંત્રાલયના નાણાકીય સેવા વિભાગે RTI કાર્યકર્તા ચંદ્રશેખર ગૌડેની અરજીના જવાબમાં 1 સપ્ટેમ્બરે આપી છે.
ઉત્તર પ્રદેશનું સ્થાન
ઉત્તર પ્રદેશ શૂન્ય બેલેન્સ અને નિષ્ક્રીય બંને પ્રકારનાં ખાતાઓમાં પ્રથમ ક્રમે આવેલું રાજ્ય છે. RTIમાં જાહેર થયેલા મુખ્ય આંકડા મુજબ PMJDY ઓગસ્ટ, 2014માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. 12 ઓગસ્ટ, 2026 સુધી દેશમાં PMJDYના કુલ 59,03,74,907 ખાતા નોંધાયેલા છે જેમાં કુલ 3.15 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ રકમ જમા છે.
લિંગ મુજબની ગણતરી
લિંગ મુજબની ગણતરી પ્રમાણે 32.89 કરોડ ખાતા મહિલાઓના અને 26.14 કરોડ ખાતા પુરુષોના છે. આંકડા અનુસાર 5,72,35,490 ખાતાઓમાં કોઈ રકમ જમા નહોતી અને કુલ 15,36,77,009 ખાતા નિષ્ક્રિય હતા.
રાજ્યવાર સ્થિતિ
શૂન્ય બેલેન્સ ધરાવતાં જનધન ખાતાઓમાં ટોચના રાજ્ય અને તેમના આંકડા: ઉત્તર પ્રદેશ: 95.92 લાખ, બિહાર: 62.35 લાખ, પશ્ચિમ બંગાળ: 37.20 લાખ, આસામ: 36.30 લાખ, મહારાષ્ટ્ર: 36.04 લાખ. નિષ્ક્રિય ખાતાઓની સંખ્યામાં ટોચના પાંચ રાજ્ય: ઉત્તર પ્રદેશ: 3.23 કરોડ, બિહાર: 1.59 કરોડ, મધ્ય પ્રદેશ: 1.35 કરોડ, પશ્ચિમ બંગાળ: 1.02 કરોડ, મહારાષ્ટ્ર: 97.94 લાખ.
કુલ PMJDY ખાતાઓ
કુલ PMJDY ખાતાઓની સંખ્યામાં ટોચના રાજ્ય: ઉત્તર પ્રદેશ: 10.51 કરોડ, બિહાર: 7.01 કરોડ, પશ્ચિમ બંગાળ: 5.73 કરોડ, રાજસ્થાન: 3.87 કરોડ, મહારાષ્ટ્ર: 3.85 કરોડ.
કેન્દ્ર સરકારની માહિતી
RTIના જવાબમાં નાણાં મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે કેન્દ્ર સરકાર પુરુષો અને મહિલાઓના જનધન ખાતાઓમાં રહેલી રકમ અને નિષ્ક્રિય ખાતાઓના આંકડાની અલગથી વિગતો રાખતી નથી. ઉપરાંત, કેન્દ્ર સ્તરે ઉપલબ્ધ નથી: 100 રૂપિયાથી ઓછી રકમ ધરાવતા ખાતાઓની અલગ ગણતરી, છેલ્લા 5 વર્ષમાં બંધ થયેલા ખાતાઓની આંકડાકીય વિગતો, શંકાસ્પદ લેવડદેવડ અથવા સાઇબર છેતરપિંડીને કારણે બ્લોક/ફ્રીઝ કરાયેલ ખાતાઓની કેન્દ્રિય માહિતી.