ફુકેટ‑દિલ્હી ઘટના
એર ઇન્ડિયાની ફ્લાઇટ AI-2379, જે 4 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ ફુકેટથી દિલ્હી આવી રહી હતી, હાઇડ્રોલિક સિસ્ટમમાં નિષ્ફળતાના પરિણામે અવ્યવસ્થિત ઊંચાઈ ફેરફાર અને ઇજાજનક ઉથલ‑પાથલનો સામનો કરી હતી. AAIBના પ્રારંભિક રિપોર્ટમાં વિમાનની ત્રણેય હાઇડ્રોલિક સિસ્ટમ ફેલ હોવાનો અને પાઇલટ‑ઇન‑કમાન્ડ માટેના ડ્રગ પરીક્ષણનો રિપોર્ટ નોન‑નેગેટિવ આવ્યો હોવાનું જણાવાયું છે.
રિપોર્ટ બહાર આવ્યા બાદ એર ઇન્ડિયાએ સંબંધિત પાઇલટ‑ઇન‑કમાન્ડ (34 વર્ષ)ની નોકરી તાત્કાલિક અસરથી સમાપ્ત કરી દીધી છે. ઘટનાની વિગત 4 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ AI-2379 ફૂકેટથી દિલ્હી આવી રહી હતી. વિમાન Airbus A320neo હતો અને તેમાં 137 મુસાફરો હાજર હતાં, જેમાં 3 બાળકો સામેલ હતા. કેબિનમાં 6 ક્રૂ અને વિમાનમાં 2 પાઇલટ હતા.
ફ્લાઇટ લગભગ 36 હજાર ફૂટની ઊંચાઈએ ઉડી રહી હતી ત્યારે વિમાનની ત્રણેય હાઇડ્રોલિક સિસ્ટમ એક પછી એક નિષ્ફળ થઈ ગઇ. હાઇડ્રોલિક સિસ્ટમ ફેલ થતા ઓટોપાઇલટ પણ બંધ થઇ ગયો અને લગભગ 2 સેકન્ડ માટે સ્ટોલ‑વોર્નિંગનો અવાજ સાંભળાયો. આ સમયગાળામાં વિમાન પહેલા લગભગ 372 ફૂટ ઉપર ગયું અને ત્યારબાદ લગભગ 292 ફૂટ નીચે આવ્યું. તે સમયે સીટબેલ્ટનું સિગ્નલ બંધ હતું.
ઇજા અને સારવાર આ અચાનક ફેરફારમાં કુલ 24 લોકોને ઇજા થઈ હતી, જેમાં 20 મુસાફરો અને 4 કેબિન ક્રૂ સામેલ છે. 20 લોકોને શરૂઆતની સારવાર પછી હોસ્પિટલમાંથી રજા આપી દેવામાં આવી હતી, જ્યારે ગંભીર ઇજા પામેલા 4 લોકોને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.
AAIB રિપોર્ટ અને એર ઇન્ડિયાની કાર્યવાહી
AAIBના પ્રારંભિક અહેવાલમાં વિમાનની રણનીતિક ગતિમાં ભાગ બનતી ત્રણેય હાઇડ્રોલિક સિસ્ટમ્સના નિષ્ફળ થવાની માહિતી સામે આવી છે. AAIBએ આ મુદ્દાને ગંભીર ગણાવી DGCAને પ્રાથમિકતાના ધોરણે પગલાં લેવા ભલામણ કરી છે.
એર ઇન્ડિયાની કાર્યવાહી AAIB રિપોર્ટ પ્રકાશિત થયા બાદ એર ઇન્ડિયાએ જણાવ્યુ કે મુસાફરોની સલામતી તેની ટોચની પ્રાથમિકતા છે અને સલામતી, ફિટનેસ અને નિયમનકારી ધોરણોના ઉલ્લંઘન માટે તેની શૂન્ય‑સહિષ્ણુતા નીતિ છે. એ એરલાઇનએ રિપોર્ટ મળતાં જ પાઇલટ‑ઇન‑કમાન્ડની નોકરી તાત્કાલિક અસરથી સમાપ્ત કરી દીધી અને તપાસમાં સંપૂર્ણ સહકાર આપી રહી છે.
આ ઘટનાને પગલે એર ઇન્ડિયા અને એર ઇન્ડિયા એક્સપ્રેસે તેમના પાઇલટ્સ માટે ડ્રગ પરીક્ષણ શરૂ કર્યા. 17 ઓગસ્ટ સુધીમાં લગભગ 350 પાઇલટનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. આમાંથી બે પાઇલટ્સના પ્રારંભિક પરીક્ષણમાં નકારાત્મક પરિણામ આવ્યા છે; પુષ્ટિકરણ પરીક્ષણો હજુ બાકી છે.
હાલમાં નિયમ અનુસાર એરલાઇન્સે તેમના પાઇલટ્સના રેન્ડમ ડ્રગ પરીક્ષણમાં 10 ટકા પાઇલટ આવરી લેવા જરૂરી છે અને સરકાર હવે બધા પાઇલટ્સ માટે વાર્ષિક રેન્ડમ ડ્રગ પરીક્ષણ ફરજિયાત કરવાની વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહી છે.
AAIBએ હજી સુધી નિર્ધારિત કર્યું નથી કે આ દુર્ઘટના પાઇલટના ડ્રગ‑ટેસ્ટના પરિણામો સાથે સીધી રીતે સંબંધિત છે કે નહીં. તપાસકર્તાઓ શોધી રહ્યા છે કે ત્રણેય હાઇડ્રોલિક સિસ્ટમ્સ એકસાથે કેમ નિષ્ફળ થઈ, ઓટોપાઇલટ કેમ છૂટી ગયું અને વિમાનમાં ઉભી થયેલી વર્ટિકલ ઓસિલેશનની મૂળભૂત કારણશ્રેણી શું છે.