LTCG કરદાતાઓની સંખ્યા વધતી જાય છે
અમદાવાદ: શેરબજારમાં કમાણી કરતી વ્યક્તિગત કરદાતાઓમાં લાંબા ગાળાના મૂડી લાભ (LTCG) જાહેર કરનારાઓની સંખ્યા છેલ્લા કેટલાંક વર્ષોમાં નોંધપાત્ર રીતે વધી છે. આકરણી વર્ષ 2019-20 અને 2023-24 વચ્ચે LTCG જાહેર કરનારા વ્યક્તિગત કરદાતાઓની સંખ્યા પાંચ ગણી વધીને 38 લાખ સુધી પહોંચી છે. તેમ છતાં, આકારણી વર્ષ 2023-24માં દાખલ કરાયેલા કુલ વ્યક્તિગત આવકવેરા રિટર્નમાંથી માત્ર 5% એ જ લાંબા ગાળાના મૂડી લાભને આવક તરીકે જાહેર કર્યા હતા.
વ્યક્તિગત આવકવેરા રિટર્નમાં વધારો
મુખ્યા આંકડા ઉપલબ્ધ ડેટા મુજબ ફાઈલ કરાયેલા વ્યક્તિગત આવકવેરા રિટર્નની કુલ સંખ્યા પણ વધીને 6.32 કરોડથી 7.54 કરોડ થઇ ગઈ છે. ડેટા દર્શાવે છે કે સાવચેતીવશ ઘણી રિટર્નોમાં મૂડી લાભ અથવા તો કેટલીક બિનમાહિતી બાબતો નોંધાયા નથી—આકારણી વર્ષ 2020 માટે વ્યક્તિગત કરદાતાઓમાં શૂન્ય મૂડી લાભ દર્શાવતા રિટર્નનું પ્રમાણ લગભગ 95% રહ્યું છે.
LTCG કરના નિયમો
કાયદા અને વ્યાખ્યા સૂત્રો અનુસાર, શેર પર LTCG કર ઝડપી રીતે ફરીથી 2019-20માં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. ડેટામાં ફક્ત શેરો જ નહિ પરંતુ તમામ પ્રકારની સંપત્તિઓમાંથી મળતા મૂડી લાભનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. નોંધનીય છે કે ‘આકારણી વર્ષ’ એ નાણાકીય વર્ષ બાદ આવતા 12 મહિનાના સમયગાળાને સંદર્ભિત કરે છે, જેમાં કમાયેલ આવક માટે રિટર્ન ફાઇલ થાય છે.
વિદેશી રોકાણકારો અને LTCG
ટેક્સ દરો અને બજાર પ્રભાવ નિયમો અનુસાર, એક વર્ષથી વધુ સમય માટે રાખેલ લિસ્ટેડ સિક્યોરિટીઝમાંથી મળતા લાંબા ગાળાના મૂડી લાભમાં રૂ. 1.25 લાખને વટાવીને બાકી અમાઉન્ટ પર 12.5% કર લાદવામાં આવે છે, જ્યારે ટૂંકા ગાળાના મૂડી લાભ પર 20% કર લાગુ પડે છે. સંબંધિત વિશ્લેષણોમાં જણાવાયું છે કે તાજેતરના મહિનાઓમાં વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો દ્વારા રૂપિયાનું અવમૂલ્યન સરકાર માટે એક મોટી ચિંતાનો વિષય બન્યું છે. છેલ્લાના ત્રણ નાણાકીય વર્ષોમાં, જેમાં ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2026-27નો સમાવેશ થાય છે, વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો આશરે રૂ. 3.97 લાખ કરોડના નેટ વેચાણકાર રહ્યા છે.
નીતિ અને અનામી ડિસ્ક્લોઝર ડીટેઇલ પ્રમાણે વિદેશી રોકાણકારો માટે અલગથી કરવેરાનો ડેટા ઉપલબ્ધ નથી. LTCG કર રાહત પર જાહેર ચર્ચા ચાલી રહી છે અને નીતિ નિર્માતાઓ તેને નજીકથી નિરીક્ષણ કરી રહ્યા છે.