હાઈકોર્ટે ગુજરાત સરકારને રખડતાં કૂતરાંના ખસીકરણ-રસીકરણ રિપોર્ટ 4 મહિને રજૂ કરવા આદેશ્યો
ગુજરાત હાઈકોર્ટે રખડતાં કૂતરાંના ખસીકરણ (Sterilization) અને રસીકરણ (Vaccination) અંગે સરકારને દર 4 મહિને રિપોર્ટ રજૂ કરવા આદેશ કર્યો છે. રાજ્ય સરકારે હાઈકોર્ટમાં સોગંદનામું (affidavit) રજૂ કર્યું અને હાલમાં માત્ર 17 જિલ્લાનો ડેટા કોર્ટમાં પ્રસ્તુત કર્યો હોવાનું નોંધાયું છે.
બાકી જિલ્લાના ડેટા સરકાર પાસે ઉપલબ્ધ ન હોવાનું અરજદારે વાંધો ઉઠાવ્યો. કોર્ટે સંપૂર્ણ જિલ્લા સ્તરીય ડેટા માંગતાં વધુ સુનાવણી આવતા અઠવાડિયે રાખી છે. હાઈકોર્ટનો આદેશ અને કેસની સ્થિતિ સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશ પ્રમાણે રખડતા કૂતરા અને ઢોર અંગે સંબંધિત વિભાગના ચીફ સેક્રેટરી દ્વારા કોર્પોરેશનો અને નગરપાલિકાઓ સાથે સમન્વય કરી સમયાંતરે રિપોર્ટ તૈયાર કરવાની જવાબદારી રાખવાની હોવાનું હાઈકોર્ટ પણ ઉલ્લેખ્યું છે.
આ મામલે હાઈકોર્ટે એક્ટિંગ ચીફ જસ્ટિસની બેન્ચ સમક્ષ સુનાવણી દરમિયાન રાજ્ય તરફથી સોગંદનામું રજૂ કરવામાં આવ્યું અને કોર્ટે રાજ્યને પૂરતી માહિતી અને સંપૂર્ણ ડેટા રજૂ કરવા આદેશ આપ્યો છે.
અરજદારની દલીલ: માત્ર 17 જિલ્લાનો ડેટા રજૂ
અરજદારના વકીલ મેધા જાનીએ દલીલ કરી હતી કે કૂતરાંના ખસીકરણ અને રસીકરણ અંગે છેલ્લા 6 મહિના દરમ્યાન કઈ કેટલી કામગીરી કરવામાં આવી તે સંબંધી સરકાર દ્વારા કોર્ટમાં માત્ર કોર્પોરેશનો દ્વારા આપવામાં આવેલ ડેટા જ પ્રસ્તુત કરવામાં આવ્યા છે. સરકાર પાસે બાકીના 17 જિલ્લાઓનો ડેટા ઉપલબ્ધ નથી અને તે તમામ જિલ્લાઓનો સંપૂર્ણ ડેટા કોર્ટને આપવામાં આવવો જોઈએ, તે અરજદારની મુખ્યાં માંગ હતી.
હાઈકોર્ટે ખસીને અને રસીકરણમાં ઉપયોગમાં લેવાતી રસી, તેનો ઉત્પાદનકર્તા અને કોઈ સાઇડ ઇફેક્ટ્સ અથવા બાજુપ્રતિક્રિયાઓ અંગેની વિગત પણ માંગવા માગી હતી.
સરકારનો જવાબ: રાજ્ય સરકારે દલીલમાં જણાવેલું છે કે કેટલાક જિલ્લામાં એનિમલ બર્થ કંટ્રોલ સેન્ટર (ABC)ની સુવિધા હાલ ઉપલબ્ધ નથી, જેના કારણે તે જિલ્લામાંનો સીધો ડેટા મળ્યો નહોતો. વડોદરામાં કૂતરાંના ખસીકરણ માટે વિશાળ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ક્ષમતા હોવાથી આસપાસના જિલ્લાઓના રખડતાં કૂતરાઓને વડોદરામાં લઈ જઈને ખસીકરણ કરવામાં આવ્યું, જેના પરિણામે અમુક જિલ્લાના ડેટા શૂન્ય (zero) તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યો છે.
સરકારનો દાવો છે કે ખસીકરણની કામગીરી દરેક જિલ્લામાં કરવામાં આવી છે. હાઈકોર્ટે પૂછ્યું કે જો સુપ્રીમ કોર્ટમાં જવાબ આપવો પડે તો ત્યાં પણ અમુક જિલ્લાનો ડેટા શૂન્ય બતાવવામાં આવશે કે નહીં.
સરકારી તપાસ અને કામગીરી અંગેની વિગતો અરજના સંદર્ભે રાજ્ય સરકારે જણાવ્યુ છે કે સુપ્રિમ કોર્ટના આદેશ અનુસાર રાજ્યની કુલ 79,150 ઓફિસ અને સંસ્થાઓમાં તપાસ કરવામાં આવી છે, જેમાં સ્કૂલો, આંગણવાડી કેન્દ્રો, હોસ્પિટલ, બસ ડેપો અને ગ્રામ પંચાયતોની ઓફિસો સહિતના સ્થળોનો સમાવેશ થાય છે.
સરકાર દાવો કરે છે કે આ વિસ્તારોમાં રસીકરણ અને ખસીકરણ કામગીરી કરવામાં આવી હોવાથી આવી સંસ્થાઓના પરિસરમાં કૂતરાઓની સંખ્યા વધતી નથી. વધુમાં, 114 શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને રખડતાં કૂતરાઓથી મુક્ત કરાવવામાં આવ્યા હોવાનું રાજ્યએ જણાવ્યુ છે.
કાર્યક્રમના સંચાલન માટે વધારાના 6-7 નોડલ ઑફિસરોની નિમણૂંક પણ કરવામાં આવી છે. આગામી કાર્યવાહી રાજ્ય સરકારે તમામ જિલ્લાઓમાંથી સંપૂર્ણ ડેટા એકત્રિત કરીને કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરવા માટે થોડો વધુ સમય માંગ્યો હતો. હાઈકોર્ટે યોગ્ય આદેશ આપેને કેસની વધુ સુનાવણી આવતા અઠવાડિયે નક્કી કરી છે.