ગુજરાતમાં ખેડૂતોની લોન માફ
મહારાષ્ટ્ર સરકારે આશરે 4.15 લાખ ખેડૂતોનું રૂ. 2 લાખ સુધીનું પાક ધિરાણ માફ કર્યું છે. આ નિર્ણય બાદ ગુજરાતમાં ખેડૂતોમાં અસંતોષ ઉઠ્યો છે કારણ કે ગુજરાત સરકારે જે સહાય જાહેર કરી છે તે મુખ્યત્વે માત્ર 2% વ્યાજ રાહત છે અને ઘણા ખેડૂત સંગઠનો તેને અસંતુષ્ટજનક ગણાવી રહ્યા છે.
રાજ્યમાં ઓછા વરસાદ અને દુષ્કાળના કારણે ખેતી પર બોજ વધ્યો છે અને ઘણા વિસ્તારમાં તરત રાહતની માંગ ફિલાવવામાં આવી છે. મહારાષ્ટ્રની લોન માફીએ સર્જ્યો તુલનાત્મક દબાણ મહારાષ્ટ્ર દ્વારા લગભગ 4.15 લાખ ખેડૂતોના પાક ધિરાણને રૂ. 2 લાખ સુધી માફ કરવાની જાહેરાત થતા ગુજરાત સરકાર પર દબાણ વધ્યું છે.
ખેડૂત સંગઠનો અને વિસ્તારોના આગેવાનો કહી રહ્યા છે કે રાજ્યની પ્રસ્તુત સહાય મર્યાદિત છે અને વધુ રાહત જરૂરી છે. રાજ્યમાં વરસાદ અને દુષ્કાળની સ્થિતિસ્થાપન ગુજરાતમાં ઓછા વરસાદ અને દુષ્કાળથી હાલ ખેડૂતોની સ્થિતિ કઠણ બની છે.
કેટલાક નદીઓ અને ડેમોના જળસ્તર નીચે ઉતરેલાં હોવાથી સિંચાઇની સમસ્યા ઉભી થઈ છે અને રવિ સિઝનની તૈયારી પર અસર પડી રહી છે. જિલ્લા-સ્તરે સૂચનાઓ મુજબ રાજકોટ, વાવ, થરા, જૂનાગઢ, મહેસાણા અને અરવલ્લીના કેટલાક તાલુકામાં 55 ટકા થી 70 ટકા સુધી વરસાદની અછત નોંધાઈ છે.
ફક્ત ચાર જિલ્લાઓને દુષ્કાળ જાહેર કરવાનાં નિર્ણય પર આક્રોશ રાજ્ય સરકારે દેવભૂમિ દ્વારકા, પોરબંદર, કચ્છ અને જામનગર—ફક્ત ચાર જિલ્લાઓને જ દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કર્યું છે. આ નિર્ણયને લઈને રાજકોટ, બનાસકાંઠા સહિતના વિસ્તારોમાં રોષ વ્યક્ત થયો છે અને બનાસકાંઠા સહિતની જગ્યાઓને તરત દુષ્કાળ જાહેર કરવાની માંગ પ્રબળ છે.
ખેડૂત સંગઠનોનો અલ્ટીમેટમ અને આંદોલનની ચીમકી કેટલાક ખેડૂત સંગઠન અને સ્થાનિક આગેવાનો સરકારને ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે જો હાલની સ્થિતિ અને પાક ધિરાણ માફીના મુદ્દે યોગ્ય નિર્ણય નહીં લેવાય તો 12 નવેમ્બરથી દેવભૂમિ દ્વારકાથી ઉગ્ર આંદોલન શરૂ કરવામાં આવશે.
બનાસકાંઠાના ખેડૂતોએ સરકારને 30 ઓક્ટોબર સુધીનું અલ્ટીમેટમ આપવામાં આવ્યું છે અને વિસ્તારોને દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર ન કરવામાં આવતાં આંદોલન કરવાની ધમકી આપી છે.
ખેડૂતનો ખર્ચ અને સરકારની જાહેરાતમાં અંતર ખેડૂતોએ જણાવ્યું છે કે એક હેક્ટર ખેતી પર ડીઝલ, બિયારણ, ખાતર, દવા અને મજૂરીનો સરેરાશ વાસ્તવિક ખર્ચ રૂ. 15,000થી વધુ થાય છે, પરંતુ સરકાર દ્વારા નુકસાનીના વળતર તરીકે માત્ર રૂ. 8500ની જાહેરાત કરી છે.
બજારમાં NPK ખાતરની એક થેલીની કિંમત રૂ. 2450 સુધી પહોંચી ગઈ છે, અને ખેડૂત કહે છે કે આ પ્રકારની સહાય તેમને પૂરતી રાહત આપતી નથી. કેટલાક ખેડૂત આ મુદ્દે એ પણ પૂછતા દેખાય છે કે જો મહારાષ્ટ્ર લોન માફી જેવા મોટા પગલાં લઈ શકે છે તો સમાન પરિસ્થિતિ Gujarat માં હશે ત્યારે સરકાર વધારે અસરકારક શું પગલાં લઈ શકે છે કે નહીં.
કેટલાક સ્થાનિક નેતાઓનો દાવો છે કે ઉદ્યોગપતિઓને આપેલી સબસિડીની તુલનામાં ખેડૂતોને મળતી સહાય ઓછી છે.