અહેવાલ મુજબ દોહામાં તૂર્કી, પાકિસ્તાન, કતાર અને ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચે સંરક્ષણ ઉદ્યોગ સહયોગ ડીલ માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર થવાની અપેક્ષા છે. આ પહેલનો હેતુ સંયુક્ત ઉત્પાદન, ટેક્નોલોજી શેરિંગ અને ડિફેન્સ કંપનીઓમાં રોકાણ વધારવાનો છે.
કતારની સંરક્ષણ ક્ષમતા મજબૂત બનાવવી
કતાર સ્થાનિક સંરક્ષણ ઉત્પાદન કેન્દ્ર બનાવવાની સાથે મિસાઈલ, ડ્રોન અને સાઇબર હુમલાઓથી બચવાની ક્ષમતા વધારવા માંગે છે. હસ્તાક્ષર અને પાર્ટનર્સ અહેવાલ અનુસાર તૂર્કીના સંરક્ષણ મંત્રી યાસર ગુલેર બુધવારે દોહામાં આ સમજૂતી કરારમાં હસ્તાક્ષર કરશે તેવી શક્યતા છે.
સહભાગી દેશોમાં તૂર્કી, પાકિસ્તાન, કતાર અને ઇન્ડોનેશિયા છે; સાઉદી અરેબિયાના સમાવેશ અંગે આ પહેલમાં સૂચન નથી. ડિલનો સ્વરૂપ અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે આ કરાર કોઈ સામૂહિક સૈન્ય સબંધિત સંધિ નહીં હોય, પરંતુ સંયુક્ત ઉત્પાદન અને ટેક્નોલોજી શેરિંગ પર આધારિત સંરક્ષણ ઉદ્યોગ સહયોગનો કરાર છે.
ભારત માટે સંભાવિત અસર
અહેવાલમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવી રહ્યું છે કે ઉદ્દેશ ડિફેન્સ સાધનોનું ઉત્પાદન અને ટેકનોલોજીકલ સહયોગ વધારવાનો છે. કતારની જરૂરિયાતો કતાર મિસાઈલ, ડ્રોન અને સાઇબર હુમલાથી બચવા માટે પોતાની સંરક્ષણ ક્ષમતા મજબૂત કરવાનો ઇરાદો રાખે છે અને સ્થાનિક ડિફેન્સ પ્રોડક્શન હબ સ્થાપિત કરવા માગે છે.
કતારના સંરક્ષણ રાજ્યમંત્રીએ ગ્લોબલ સિક્યોરિટી ફોરમમાં જણાવ્યું હતું કે દેશ ટૂંક સમયમાં લોકલ ડિફેન્સ પ્રોડક્શન હબ સ્થાપિત કરશે. અહેવાલ મુજબ ઈરાન સાથેના સંઘર્ષને લઈ રાસ લફાન LNG સંકૂલની પ્રવૃત્તિઓ પર અસર પહોંચી છે અને હોર્મુઝમાં જહાજોની અવરજાવર ખોરવાતાં કતાર પોતાની ઉર્જા અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા મજબૂત કરવા પ્રયત્નશીલ છે.
મક્કા પેક્ટથી તફાવત અહેવાલ મુજબ મક્કા પેક્ટ નિબંધ સૈન્ય સંઘર્ષ અને સામૂહિક રક્ષણ સાથે સંકળાયેલો છે અને તેમાં સાઉદી અરેબિયા, તૂર્કી અને પાકિસ્તાનનો સમાવેશ થાય છે. તેનાથી વિમુક્ત, દોહામાં થનારી નવી ડીલનો હેતુ મુખ્યત્વે સંરક્ષણ ઉદ્યોગમાં સહયોગ અને ટેક્નોલોજી શેરિંગ છે.
ભારત માટે સંભાવિત અસર અહેવાલ દર્શાવે છે કે પાકિસ્તાન પહેલેથી જ તૂર્કી પાસેથી ડ્રોન અને અન્ય લશ્કરી સાધનો મેળવી રહ્યું છે અને આ નવી ડીલથી પાકિસ્તાનને અદ્યતન ટેક્નોલોજી અને નવા સંરક્ષણ ભાગીદારો સુધી વધુ પહોંચ મળી શકે છે, જે પ્રાદેશિક સુરક્ષા પર અસરકારી બની શકે છે તેમ માનવામાં આવે છે.
બીજી બાજુ, અહેવાલ અનુસાર કતાર ભારત માટે LNGનો મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત છે; તેથી કતારમાંની અસ્થિરતા ભારતીય ઉર્જા સુરક્ષા અને કિંમતો પર અસર કરી શકે છે.