ભારત-ન્યૂઝીલેન્ડ FTA 20 ઓક્ટોબર, 2026થી અમલમાં
ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચેનો મુક્ત વેપાર કરારો (FTA) 20 ઓક્ટોબર, 2026થી અમલમાં આવશે. નવી હાલાકી હેઠળ ન્યૂઝીલેન્ડે ભારતની નિકાસ પર 100% ટેરિફ નાબૂદ કર્યો છે અને ભારતે ન્યૂઝીલેન્ડની નિકાસ માટે લગભગ 95% જેટલા આયાત શ્રેણીઓને કરમુક્ત અથવા નોંધપાત્ર ઘટાડેલા શુલ્ક સાથે પ્રવેશ આપવાનો પ્રાવધાન કર્યો છે.
વ્યાપાર અને વિઝા સંબંધિત નવા નિયમો
કરારમાં વેપાર સાથે સંકળાયેલા નિયમો અને વિઝા સંબંધિત નવા પ્રકારોનો પણ સમાવેશ છે. સમયરેખા સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ કરારનું હસ્તાક્ષર નવા દિલ્હીમાં 27 એપ્રિલે કરવામાં આવ્યું હતું. ભારતે આવું અનુમોદન 21 સપ્ટેમ્બરે કર્યું, જ્યારે ન્યૂઝીલેન્ડની સંસદે લાગુ કરવાના જરૂરી કાયદા માટેનું મંત્રાલયીય મંજૂરી કાર્યપત્ર 16 સપ્ટેમ્બરે પસાર કર્યું હતું.
અમલની તારીખ તરીકે 20 ઓક્ટોબર, 2026 નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. ન્યૂઝીલેન્ડની રાહત અને અસર ન્યૂઝીલેન્ડે ભારતની તમામ ટેરિફ શ્રેણીઓને કરમુક્ત પ્રવેશ આપ્યો છે; તે મુજબ ન્યૂઝીલેન્ડ દ્વારા લાગુ કરવામાં આવેલી ટેરિફ હવે 100% નાબૂદ થયેલ હોવાનું સૂત્રોએ જણાવ્યું છે.
અગાઉ ભારતમાં ઉત્પન્ન હોય તેવા કેટલાક ઉત્પાદનોને ન્યૂઝીલેન્ડમાં પ્રવેશ માટે લગભગ 10% સુધીના આયાત શુલ્કનો સામનો કરવો પડતો હતો, જે હવે હટવાથી ભારતીય ઉત્પાદનોની સ્પર્ધાત્મકતા વધવાની આશા વ્યકત કરવામાં આવી છે.
ભારતના આયાત પર રાહતો
ભારત પોતાની કુલ ટેરિફ શ્રેણીઓમાંથી લગભગ 70 ટકા પર ન્યૂઝીલેન્ડને રાહતો આપશે અને આ રાહતો વર્તમાન વેપાર મૂલ્યના લગભગ 95 ટકાને આવરી લેતા હોવાનું સૂત્રોએ જણાવ્યુ છે. કરારમાં 29.97 ટકા ટેરિફ શ્રેણીઓને રાહતની યાદીમાંથી બહાર રાખવામાં આવી છે. કેટલીક નિકાસ‑વસ્તુઓ માટે આયાતની જથ્થા‑આધારિત રાહતો રાખવામાં આવી છે — આવામાં સફરજન, કિવી, મનુકા મધ અને એલ્બ્યુમિનનો ઉલ્લેખ અગ્રણી છે.
અત્યાર સુધી મિનિમમ ઇમ્પોર્ટ પ્રાઇસ (MIP) અને અન્ય સુરક્ષાત્મક જોગવાઈઓ જવાબદેહ રાખવામાં આવી છે, જેણે સ્થાનિક ઉત્પાદકો અને ખેડૂતોના હિતોને રક્ષણ આપવાનું ઉદ્દેશ છે.
લાભાર્થીઓ
કોણ‑કોણને લાભ થવાની શક્યતા સૂત્રો મુજબ આ કરારથી ભારતીય નિકાસકારો — ખાસ કરીને ફળો અને શાકભાજી, ચા‑કોફી, કોકો અને મસાલા, અનાજ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ, કાપડ અને વસ્ત્રો, ચામડાની વસ્તુઓ અને ફૂટવેર, દવા અને એન્જિનિયરિંગ ઉત્પાદનો, દરિયાઈ પેદાશો, પ્લાસ્ટિક અને રબર ક્ષેત્રોમાં — લાભની શક્યતા જોઈ શકાય છે.
કરારમાં ન્યૂઝીલેન્ડે ભારતની વિવિધ ટેરિફ શ્રેણીઓને પૂર્ણ કરમુક્ત પ્રવેશ આપવાનું જાહેર કર્યું છે, જેને કારણે આ ક્ષેત્રોના નિકાસકારોને તરત અસર જોવા મળી શકે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
વિઝા અને રોજગારી તકો
FTAમાં વિઝા સંબંધિત નવી વ્યવસ્થાઓનો સમાવેશ છે. તેમાં કામચલાઉ રોજગાર પ્રવેશ (TEE) માટે બે નવી શ્રેણીઓ સામેલ કરવામાં આવી છે, કેટલાક ભારતીય સ્નાતકો માટે અભ્યાસ પછીનો કામ કરવાનો વિસ્તૃત અધિકાર, અભ્યાસ દરમિયાન કામ કરવાની વધેલી તકો અને નવી વર્કિંગ હોલિડે યોજનાનો સમાવેશ છે.
નવી TEE વિઝા વ્યૂથર હેઠળ ન્યૂઝીલેન્ડમાં એક સમયે મહત્તમ 5,000 વિઝાધારકો રહી શકશે અને તેની mayoría જગ્યાઓ ન્યૂઝીલેન્ડની ગ્રીન લિસ્ટમાં સમાવિષ્ટ કુશળ વ્યવસાયોને ફાળવવામાં આવશે, એમ સૂત્રોએ જણાવ્યું છે.
વિદેશી સીધા રોકાણ
વિત્ત અને રોકાણ સૂત્રોના જણાવ્યા પ્રમાણે કરારમાં વિદેશી સીધા રોકાણ (FDI) સાથે સંકળાયેલ પ્રાવધાનનો પણ સમાવેશ છે — જેમાં લગભગ 20 અબજ ડૉલરના વિદેશી સીધા રોકાણનો ઉલ્લેખ છે. આ સંમેલન અને ટેરિફ રાહતો બંને દેશોના વેપારી અને ઉદ્યોગ‑સબંધોને મજબૂત બનાવવાના હેતુથી ઘડાયેલાં છે.
આ કરાર અમલમાં આવ્યા પછી વ્યાપારી નીતિઓ, આયાત‑નિકાસ માળખા અને રોજગાર સંબંધિત બધી જ બાબતો માટે આગળ વધતી વ્યાખ્યાઓ અને માર્ગદર્શન પ્રકાશિત થાય તેવી શક્યતા છે.