સુરતના ભવાની વડ મંદિરની નવરાત્રિ
સુરતના કોટ વિસ્તારમાં આવેલ ભવાની વડના ભવાની માતાના મંદિરમાં નવરાત્રિના આઠમા દિવસે વિશેષ પૂજા-અર્ચના અને યજ્ઞ યોજાયા. જોવા મળતા જણાવ્યા પ્રમાણે વર્ષભર માતાજીની આંગીનું મુખ ભાગળ તરફ રાખવામાં આવે છે, જ્યારે નવરાત્રિના આઠમાના દિવસે તેને રામપુરા તરફ ફેરવવામાં આવે છે. આ દિવસે દર્શન અને યજ્ઞ જોવા માટે મોટી સંખ્યામાં ભક્તો મંદિરે ઉમટ્યા હતા.
વિશેષ પૂજા-અર્ચના અને યજ્ઞ
વિશેષ પૂજા-અર્ચના અને યજ્ઞ નવરાત્રિના આઠમા દિવસે મંદિરમાં પરંપરાગત વિધિ અનુસાર પૂજા-અર્ચના અને યજ્ઞ યોજાયા. આંગીનું મુખ ભાગળથી રામપુરા તરફ ફેરવવાની પરંપરા આ દિવસે આંખે પડે છે અને સવારે જ દર્શનાર્થીઓની ભાવભરી ઉમટી જોવા મળી. પૂજારી રોશન ગૌસ્વામીએ જણાવ્યું કે વર્ષો પહેલાં આંગીનું ચિત્ર ધરાવતા પુસ્તકના આધારે પાંચ કિલો ચાંદીમાંથી આ આંગી બનાવવામાં આવી હતી અને તે આજે પણ પૂજામાં વપરાય છે.
સામાન્ય દિવસોમાં આ આંગીનું મુખ ભાગળ તરફ રાખવામાં આવે છે અને નવરાત્રિના આઠમાના દિવસે તેને રામપુરા તરફ ફેરવવામાં આવે છે. ગૌસ્વામીનું કહેવું છે કે આ પરંપરા વર્ષોથી ચાલી આવે છે અને આઠમાના દિવસે મોટા પાયે ભક્તો દર્શન માટે આવે છે.
સ્થાનિક લોકવાયકા
સ્થાનિક લોકવાયકા અને પરંપરા અનુસાર વર્ષો પહેલાં સુરતમાં ભીષણ આગ લાગી હતી અને આગ ભવાની વડ તરફ આગળ વધી રહી હતી. લોકવિશ્વાસની માન્યતા છે કે જ્યારે આગ ભવાની વડ તરફ આગળ આવી ત્યારે ભક્તોએ માતાજીને પ્રાર્થના કરી; તેમનાં આશીર્વાદથી આગ આગળ વધતા અટકી ગઈ. સ્થાનિકોનું કહેવું છે કે તે સમય માતાજીનું મુખ અને હાથ રામપુરા તરફ હોવાની ચર્ચા જોડાયેલી છે અને તેเหตุને ધ્યાનમાં રાખીને દર વર્ષે આઠમાના દિવસે આંગીનું મુખ રામપુરા તરફ ફેરવવાની પરંપરા જાળવવામાં આવે છે.
કોટ વિસ્તારમાં અન્ય મંદિરો અને ભક્તિવાતાવરણ ભવાની વડ સિવાય કોટ વિસ્તારમાં આવેલ આશરે 450 વર્ષ જૂના અંબાજી માતાના મંદિર, અંબિકાના કેતન મંદિર અને મહાકાલી મંદિર સહિત અનેક મંદિરોમાં પણ આઠમાના દિવસે વિશેષ પૂજા-અર્ચના અને યજ્ઞ યોજાયા હતા. વહેલી સવારથી જ આ મંદિરોમાં દર્શનાર્થીઓની અવરજવર શરૂ થઈ ગઈ હતી અને સમગ્ર શહેરમાં પરંપરાગત ધાર્મિક વિધિઓ સાથે ભક્તિમય માહોલ જોવા મળ્યો હતો.