બ્રાઝિલની રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી 2023
બ્રાઝિલની રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી 2023ના પહેલા રાઉન્ડમાં જમણપંથી ઉમેદવાર ફલાવિયો બોલ્સોનેરોએ સૌથી વધુ મત મેળવ્યા છે, પરંતુ તેમની પાસે બહુમતી ન આવતાં પરિણામ રન‑ઓફ પર ગઇ ગયું છે. મોટાભાગની મતગણતરી પરવાના સમયે ફલાવિયોના માટે 47% અને ઇન્કમ્બન્ટ લુઇઝ ઇનાસિયો લુલા દા સિવા માટે 45% મત નોંધાયા હતા.
રન‑ઓફ 25 ઓક્ટોબરે યોજાશે. પ્રથમ રાઉન્ડ અને રન‑ઓફમાં ફલાવિયો બોલ્સોનેરો પ્રથમ રાઉન્ડમાં લુલા કરતાં આગળ રહ્યા પરંતુ કોઈપણ ઉમેદવારને 50%થી વધુ મળ્યા વગર રન‑ઓફ અનિવાર્ય બન્યો. રન‑ઓફ 25 ઓક્ટોબરે ફલાવિયો અને લુલા વચ્ચે યોજાશે અને બંને નેતાઓ પાસે આગામી ત્રણ અઠવાડિયાંમાં પોતાનું પ્રચાર વધારવાની તક છે.
ઉમેદવારોની પ્રતિક્રિયાઓ
ઉમેદવારોની પ્રતિક્રિયાઓ મતદાન પછી લુલાએ ચેતવણી આપી કે પસંદગી “લેક્શને અને બરબરીઝમ” વચ્ચે છે અને ચૂંટણી પૂર્ણ નથી થતી. લુલાએ કહ્યું, “I admit I was convinced I would win in the first round,” અને ઉમેર્યું કે હવે મૅચ એક્સ્ટા‑ટાઇમની જેમ છે અને તેઓ બ્રાઝિલી લોકોને જીતાવવામાં સફળ થશે.
ફલાવિયો, જે તરફેણમાં આગળ છે, એ જણાવ્યું કે તે બ્રાઝિલી લોકોને મુક્ત કરવાનું ઈચ્છે છે અને AFP અનુસાર કહ્યું હતું: “I am very happy with the real possibility that, three weeks from now, Brazil will give a definitive answer by choosing a modern government.”
જૈર બોલ્સોનેરો અને તેમના સમર્થકો
જૈર બોલ્સોનેરો અને તેમના પરિબળો ફલાવિયો જૈર બોલ્સોનેરોના પુત્ર છે. જૈર બોલ્સોનેરો હાલમાં 27‑વર્ષની કેદ સજા ભોગવી રહ્યા છે; સજા તે વખતે આપવામાં આવી કે તેમણે 2022ની ચૂંટણી હાર્યા પછી નિષ્ફળ કૂ‑પ્રયત્ન શરૂ કરવાનો મુખ્ય રીતે અભિપ્રેત હોવાનું કહેવાય છે. 2022ની ચૂંટણીમાં લુલાએ જૈરને ઓછા જ 2%થી હરાવ્યાં હતાં—બ્રાઝિલના ઇતિહાસની સૌથી નિકટમી રાષ્ટ્રપતિ પસંદગી તરીકે નોંધાયા બાદ જૈરના સમર્થકો દ્વારા સરકારી ઇમારતોને નુકસાન પહોંચાડવાના હિન્દા 8 January 2023ના ઘટનાના રૂપમાં સર્જાયા.
જૈર પર પુનઃચૂંટણી માટે દોડી શકવાની પ્રતિબંધ પહેલા જ લગાવવામાં આવી હતી અને તેમણે પોતાના મોટા પુત્ર ફલાવિયોને સમર્થન આપ્યું. જૈરના પત્ની મિશેલ બોલ્સોનેરો પણ રવિવારે સેનેટ માટે ચૂંટાઇ ગઇ છે.
પ્રમુખ મુદ્દાઓ
અમનેસ્ટી અને રાષ્ટ્રપતિની વચનો રિપોર્ટ મુજબ ફલાવિયો એ વચન આપ્યું છે કે જો તે ચૂંટાઈ આવ્યા તો તે પોતાના પિતા અને 8 January 2023ના હિંસામાં સામેલ સમર્થકો માટે અમનેસ્ટી આપવા પર વિચાર કરશે. પાર્ટીનું પ્રદર્શન અને કૉન્ગ્રેસમાં અસર મોટાભાગની રિપોર્ટેડ પરિણામો મુજબ ફલાવિયોના Liberal Party (PL)ને અત્યાર સુધી સૌથી વધુ ગવર્નરો, સેનેટર અને સંઘીય પ્રતિનિધિઓ મળ્યાં છે, જેને કારણે પાર્ટીને કૉન્ગ્રેસમાં સૌથી વધુ પ્રભાવની અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે.
પ્રમુખ મુદ્દા: ભ્રષ્ટાચાર, સિક્યુરિટી અને અર્થવ્યવસ્થા. ચૂંટણી દરમિયાન ભ્રષ્ટાચારનો મુદ્દો ખૂબ જ પ્રભાવશાળી રહ્યો. જેલમાં બેઠા બેંકર ડેનિયલ વોર્કારોને લગતી સ્કૅંડલમાંથી ortaya આવ્યું કે તેણે દેશના એક મોટા નાણાકીય કૌભાંડનું સંચાલન કર્યું હતું અને અવાજ રેકોર્ડિંગમાં તે ફલાવિયો દ્વારા તેમના પિતા માટે બાયોપિક માટે 134 million reais ($25.9m; £19.5m)ની માંગ કરતી આવાજમાં જોવા મળે છે. ફલાવિયોએ પ્રવૃત્તિ અંગે લીધેલી ક્રિયાની વાત સ્વીકારી છે.
ક્રાઇમ અને અસુરક્ષા પણ મતદારે મહત્વનું માન્યા—હત્યા દર ઓછો નોંધાય છે, પરંતુ રસ્તાના દેખાતા ગુનાઓ જેમ કે ફોન ચોરી વધ્યાં છે અને ડ્રગ ટ્રાફિકિંગ હજી પણ મોટો પ્રશ્ન છે. ફલાવિયો ગેંગોને ટેરર સંગઠન તરીકે ઘોષિત કરવા અને એલ સેલ્વાડોરના માફક મહત્તમ‑સિક્યુરિટી જેલ બાંધવાની વચનબદ્ધતા આપી ચૂક્યા છે. પહેલા પણ તેમણે અમેરિકાને બ્રાઝિલીય ગેંગોને ટેરરિસ્ટ ગણાવવા માટે લોબી કર્યું હતું.
લુલાએ ગેંગોને તે પ્રકારનું લેબલ આપવા પર આક્ષેપ કર્યા છે, પરંતુ તેમણે ગુનાહિત નેટવર્ક્સના નાણાકીય જાળવણને નબળી કરવાની અને હત્યાની તપાસ સુધારવાની વિવિધ ભૂમિકાઓ શરૂ કરી છે. અર્થવ્યવસ્થાની ચર્ચામાં ધીમા વૃદ્ધિ અને વ્યક્તિગત ઋણની ઊંચી સ્તર પ્રધાન રહી છે. લુલાએ જતે સમાજકલ્યાણ કાર્યક્રમો—ખાસ કરીને Bolsa Família—કોઈ એવો વંશ હોય છે જે બાળકોને શિક્ષણ અને આરોગ્ય સુભિધાઓ માટે સહાય આપે છે અને હજારો લોકોને ગરીબીમાંથી બહાર નીકળવામાં મદદરૂપ ગણાયા છે.
અમેરિકા સાથેનો સંબંધ
અમેરિકા સાથેનો સંબંધ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રભાવ બ્રાઝિલના સુપ્રીમ ઇલેક્ટોરલ કોર્ટના પ્રમુખે રવિવારે જણાવ્યું કે ચૂંટણીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય હસ્તક્ષેપનો કોઈ પુરાવો મળ્યો નથી. લુલાએ કેટલીકવાર અમેરિકા દ્વારા ચૂંટણીમાં હસ્તક્ષેપ કરવાનો આક્ષેપ કર્યો હતો; અમેરિકા એ ઇનકારી કરે છે. રિપોર્ટ મુજબ, પહેલા વર્ષમાં ફલાવિયોએ અમેરિકાને બે મોટાં બ્રાઝિલીય ગેંગોને ટેરરિસ્ટ સંગઠન ગણાવવા માટે સફળતા પ્રાપ્ત કરી હતી અને ગયા વર્ષે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જૈરના કૂ‑મામલાને કારણે બ્રાઝિલ સામે ટેરિફો લગાવ્યા અને કેટલાક ઉચ્ચ અધિકારીઓ અને જજોને સજા પણ લાદી હતી.
આગળની સ્થિતિ
રન‑ઓફ 25 ઓક્ટોબરે યોજાશે અને તે નક્કી કરશે કે બ્રાઝિલ—લેટિન અમેરિકા નું સૌથી મોટું દેશ અને અર્થવ્યવસ્થા—કોની તરફ વધુ ઢળશે. રિપોર્ટો મુજબ લેટિન અમેરિકા નો મોટાભાગ હવે જમણપંથી પ્રધાનમંત્રી પસંદ કરી ચુક્યું છે અને રન‑ઓફ નિષ્કર્ષ નિર્ધારિત કરશે કે બ્રાઝિલ પણ તે રૂખ અપનાવશે કે નહીં.