નવા રોકાણ પ્રોજેક્ટોમાં નોંધાયેલો મોટો ઘટાડો

નવા રોકાણ પ્રોજેક્ટોમાં નોંધાયેલો મોટો ઘટાડો

મુંબઈ: સેન્ટર ફોર મોનીટરીંગ ઈન્ડિયન ઈકોનોમી (સીએમઆઈઈ)ના પ્રોવિઝનલ ડેટા મુજબ સપ્ટેમ્બર 2026ના ત્રિમાસિકમાં રોડ, બ્રિજ અને અન્ય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટોની જાહેરાતોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોના નવા પ્રોજેક્ટોનું કુલ મૂલ્ય રૂ.1.3 લાખ કરોડ રહ્યું, જ્યારે ખાનગી ક્ષેત્રમાં આશરે રૂ.8.8 લાખ કરોડની જાહેરાત નોંધાઇ.

કેન્દ્ર અને રાજ્યના પ્રોજેક્ટોમાં ઘટ સીએમઆઈઈના પ્રોવિઝનલ આંકડા દર્શાવે છે કે સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટોનું કુલ મૂલ્ય રૂ.1.3 લાખ કરોડ રહ્યું. આ રકમ ગત વર્ષના સપ્ટેમ્બર ત્રિમાસિકની સરખામણીએ 27% ઓછી છે અને જૂન 2026ના ત્રિમાસિકની તુલનાએ 47% ઓછી છે, જેનાથી સરકારી પ્રોજેક્ટોની જાહેરાતોની ગતિ ધીમી પડી હોવાનું સ્પષ્ટ થાય છે.

ખાનગી ક્ષેત્રની જાહેરાતોમાં ઘટાડો ખાનગી ક્ષેત્રે સપ્ટેમ્બર 2026ના ત્રિમાસિકમાં નવા પ્રોજેક્ટો માટે આશરે રૂ.8.8 લાખ કરોડની જાહેરાત થઈ હતી. આમાં વાર્ષિક ધોરણે 2% નો ઘટાડો નોંધાયો છે અને જૂન ત્રિમાસિકની તુલનાએ 49% નો તીવ્ર ઘટાડો થયો છે.

તેમ છતાં નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના પ્રથમ છમાસિકના કુલ આંકડા ગત વર્ષના સમાન સમયગાળાની સરખામણીએ ઊંચા રહ્યા છે; તેનું મુખ્ય કારણ જૂન ત્રિમાસિકમાં થયેલી લગભગ રૂ.20 લાખ કરોડની મોટી નવી રોકાણ જાહેરાતો છે.

વિશ્લેષણ અને બજેટ સંદર્ભ

CMIEના વિશ્લેષણ મુજબ રોકાણમાંની ઘટવાની શક્ય પડકારરૂપ કારણોમાં ખાનગી ક્ષેત્રના રોકાણને અસર કરતી ભૌગોલિક-રાજકીય અનિશ્ચિતતા, વૈશ્વિક સ્તરે મૂડી ખર્ચમાં વધારો અને કાચામાલ તેમજ ઇનપુટ ખર્ચમાં વૃદ્ધિ સામેલ છે. ઉલ્લેખનીય છે કે નાણા વર્ષ 2027ના બજેટમાં કેન્દ્ર સરકારે મૂડી ખર્ચ માટે આશરે રૂ.12.2 લાખ કરોડની જોગવાણી રાખી છે, જે અગાઉના વર્ષની સરખામણીએ 9% વધારે છે.