ટ્રમ્પ-જિનપિંગની નિકટતા
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ચીનના પ્રમુખ શી જિનપિંગની તાજેતરની મુલાકાતે કરવામાં આવેલા ભવ્ય સ્વાગત અને વ્યાપાર-રાજનીતિના સંકેતોના કારણે વૈશ્વિક કૂટનીતિમાં મોટી હલચલ ઊભી થઇ છે. ટ્રમ્પે શી જિનપિંગ માટે વોશિંગ્ટનમાં શાહી સ્વાગત કર્યું અને ચીનની સાથે વ્યવહાર સરળ કરવા માટે ટેક્સ ઘટાડવાની તૈયારી દર્શાવી છે.
પરંપરાગત મિત્રદેશો ઉપર ઇમ્પોર્ટ ટેરિફ અને આર્થિક દબાણ વધારવાના પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. ટ્રમ્પના સ્વાગતને સામાન્ય ઓફિશિયલ મુલાકાત તરીકે નહીં, પરંતુ એક ઐતિહાસિક પ્રસંગ તરીકે જોવામાં આવ્યું છે, જેમાં લાલ કારપીટ ફેલાવવામાં આવ્યો, લશ્કરી ગાર્ડ ઓફ ઓનર ઉભો કરવામાં આવ્યો અને વ્હાઇટ હાઉસમાં શાહી ડિનર યોજાયો.
વફાદારી વિરૂદ્ધ સોદાબાજી
વોશિંગ્ટનની નીતિ હવે પરંપરાગત મૈત્રીઓની વફાદારી કરતાં રાષ્ટ્રીય સ્વાર્થ અને સોદાબાજીને વધુ મહત્વ આપી રહી છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસને કેનેડા જેવા જૂના મિત્રદેશો પર ઇમ્પોર્ટ ટેરિફ લાદ્યા અને આર્થિક દબાણનો ઉપયોગ કર્યો છે, જે સંબંધો પર ઝેર ઘોળવાનું ઉદાહરણ માનવામાં આવ્યું છે.
યૂરોપ અને NATO પ્રત્યેના પ્રભાવને લઈને, ટ્રમ્પની નીતિથી યુરોપીયન દેશોમાં તણાવ વધ્યો છે. નાટોના સહયોગીઓને સંરક્ષણ ખર્ચ વધારવા માટે દબાણ કરવામાં આવ્યુ છે, જે એટલાન્ટિક આધારિત સંરક્ષણ ગઠબંધને અસર કરી શકે છે.
એશિયા-પેસિફિક નીતિ
જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા એશિયાઈ સહયોગીઓ સાથેની કૂટનીતિ હવે માત્ર નાણાકીય લેવડ-દેવડની ભાષામાં ચર્ચા થવા લાગી છે. આ દિશામાં, જાપાનને બજારમાં છૂટછાટો આપવા અને દક્ષિણ કોરિયાને સલામતી સહાય માટે ખર્ચ વધારવાનો દબાણ કરવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
ચીનને લાલ કાર્પેટ—વિરોધાભાસી નીતિનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં એક તરફ ચીનને ખતરનાક પ્રતિસ્પર્ધી તરીકે દર્શાવવાની સાથે જ જિનપિંગને વોશિંગ્ટનમાં ભવ્ય સ્વાગત આપવામાં આવ્યું છે.
ભારત અને હિંદ-પેસિફિક માટે પડતી અસર
આ કૂટનીતિક ફેરફારો હિંદ-પેસિફિક વિસ્તારમાં અને ખાસ કરીને ભારત માટે ગંભીર પરિણામ આપશે. ભારતે ચીનના વિસ્તરણવાદ સામે ક્વાડમા અમેરિકા, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયાની સાથે સહકાર વધાવ્યો છે.
લેખમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે જો વોશિંગ્ટન અને બેઈજિંગ વચ્ચે આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સમજુતીઓ મજબૂત થઈ જાય, તો આંતરરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ ચીન છોડવાની ધારણા ઠંડી પડી શકે છે. આ બદલાવથી ભારતના મેન્યુફેક્ચરિંગ અને નિકાસ વૃદ્ધિના સપનાઓ માટે ચિંતા ઉભી થઈ શકે છે.
લેખનો આરંભિક નિષ્કર્ષ એ છે કે ટ્રમ્પ-શી જિનપિંગની મળણી ગ્લોબલ ગતિવિધિઓ અને પ્રાદેશિક ગોઠવનાઓને બદલવાના સંકેત આપે છે.