પાનમ યોજનાના રૂ.1039.54 કરોડના ભારણથી VMCની તિજોરી તળિયા ઝાટકશે
વડોદરા મહાનગરપાલિકાને પાનમ યોજના હેઠળ માત્ર મૂળ રકમ રૂ.1039.54 કરોડ 12 હપ્તામાં ભરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. રાજ્ય સરકારે પૂર્વમાં લાગેલો વ્યાજ અને દંડ માફ કરી દીધા બાદ પણ પ્રથમ હપ્તાના આશરે રૂ.200 કરોડનું ચુકવણી હાલ બાકી છે.
કોર્પોરેશન હાલમાં ટેક્સ અને વેરાની આવકથી ચલાવવામાં આવી રહી છે, પરંતુ આવતી માર્ચ–એપ્રિલમાં આવક અને એકસાથે ઉભી થતા વિવિધ ચૂકવાણીઓને લીધે આર્થિક તણાવો વધવાની શક્યતા છે. બાકી રકમની પૃષ્ઠભૂમિ અને સમયરેખા સિંચાઈ વિભાગે સમયે વર્ષ 2007માં વર્ષ 1997-98 સુધીની બાકી રકમ અંગે વ્યાજ અને દંડ સહિતની માંગણી દાખલ કરી હતી.
એપ્રિલ-2026 સુધી વ્યાજ અને દંડ સહિત આ રકમ વધીને રૂ.5233.22 કરોડ સુધી પહોંચી ગઇ હતી. કોર્પોરેશનની રજૂઆતોને ધ્યાનમાં લેતા રાજ્ય સરકારે વ્યાજ અને દંડ માફ કરીને માત્ર મૂળ રકમ રૂ.1039.54 કરોડ 12 હપ્તામાં ભરવાની મંજૂરી આપી છે. ચુકવણીઓ અને નાણાકીય અસર રાજ્ય સરકારના ઠરાવ મુજબ રૂ.1039.54 કરોડની રકમ 12 હપ્તામાં ચૂકવવાની રહેશે અને તેમાં પ્રથમ હપ્તો આશરે રૂ.200 કરોડનો રહેશે.
તેમ છતાં, દરખાસ્ત મંજૂર હોવા છતાં પ્રથમ હપ્તાની ચૂકવણી અત્યાર સુધી થઈ નથી. કોર્પોરેશન હાલમાં વિવિધ વિકાસકામોના બિલોની ચૂકવણી માટે પ્રયત્નશીલ છે અને કર્મચારીઓના પગાર માટે દર મહિને આશરે રૂ.80 કરોડનો ખર્ચ થાય છે.
વર્ષ 2005ના અંતિમ બિલના આધારે કોર્પોરેશને કેપિટલ કોસ્ટ તરીકે રૂ.383.88 લાખ અને ઓપરેશન-મેંટેનન્સ માટે રૂ.523.44 લાખ સિંચાઈ વિભાગને ચુકવ્યા હતા. ત્યારબાદ ઓપરેશન અને મેન્ટેનન્સ માટે દર મહિને રૂ.5.14 લાખ ભરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. જાન્યુઆરી-2026 સુધીમાં તે મુજબ કોર્પોરેશને અંદાજે રૂ.1285 લાખની ચુકવણી કરી હોવાનું જણાવાયું છે.
પાનમ યોજનાની ભાગીદારી અને પુરવઠો પાનમ યોજના દ્વારા વડોદરા શહેરને મહીસાગર નદીના ફ્રેન્ચવેલમાંથી મળતા પાણીના જથ્થામાંથી આશરે 50 ટકા પાણી મળે છે. વર્ષ 1971થી કોર્પોરેશન આ યોજનાનો ભાગીદાર રહી રહ્યું છે. યોજનામાં કોર્પોરેશન સિવાય જીઆઇડીસી, ઇન્ડિયન પેટ્રોકેમિકલ્સ, ગુજરાત રિફાઈનરી અને ગુજરાત સ્ટેટ ફર્ટિલાઇઝર્સ પણ ભાગીદાર છે.
કાઉન્સિલમાં ઉઠેલા પ્રશ્નો અને વિરોધ પાનમ યોજનાની આ રકમ ચૂકવવાના ભારને લઈને સત્તા પક્ષ અને વિપક્ષના કાઉન્સિલરો દ્વારા આર્થિક અસર અંગે સવાલો ઉઠ્યા હતા. કોંગ્રેસના કાઉન્સિલરે રૂ.1039.54 કરોડની ચુકવણીથી શહેરના વિકાસ કામો અને બજેટ પર અસર થવાની ભીતિ વ્યક્ત કરી હતી. જ્યારે ભાજપના કાઉન્સિલરે વર્ષ 1998માં મહાનગરપાલિકાની ભાગીદારી રદ કરવાના નિર્ણય અને વર્ષ 2002માં અન્ય ત્રણ સંસ્થાઓ સાથે કરાર થયા હોવા છતાં કોર્પોરેશનને ભાગીદારીમાંથી વંચિત રાખવામાં આવેલાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો.
બન્ને પક્ષોના કાઉન્સિલરો દરખાસ્ત મંજૂર કરતા પહેલા સમગ્ર મામલે પુનર્વિચાર કરવાની માંગ કરી ચુક્યા છે.