સ્વિટ્ઝરલેન્ડના ગ્લેશિયરોમાં બરફ નુકસાન
નવી માહિતી બતાવે છે કે 2026માં સ્વિટ્ઝરલેન્ડના ગ્લેશિયરોમાં લગભગ રેકોર્ડ સ્તરની બરફ‑ખોટ જોવા મળી છે. ગ્લેસિયર મોનિટરિંગ સ્વિટ્ઝરલેન્ડના રિપોર્ટ અને વૈજ્ઞાનિકોના આંકડા દર્શાવે છે કે છેલ્લા 12 મહિનામાં દેશના બચેલા ગ્લેશિયર બરફમાંથી વધુથી વધુ 5% ભાગ ગુમાઈ ગયો છે અને આ વર્ષે ગ્લોબલ અંદાજ અનુસાર લગભગ 5.5% બરફ ઓગળી ગયું છે.
વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે આવી ઝડપી ગળકી દીર્ગકાલમાં ખેતી, હાઇડ્રોપાવર અને પરિવહન માટે પાણી પુરવઠા જોખમ ઉભું કરી શકે છે. પ્રકાશિત અને અપડેટ માહિતી આ લેખ બિનસંદર્ભિત BBC રિપોર્ટ પર આધારિત છે, પ્રકાશન તારીખ: 1 October 2026, 01:00 BST. અપડેટ: 9 hours ago.
આંકડાકીય સરળતા અલ્પ્સના ગ્લેસિયોલોજિસ્ટો અગાઉ એક વર્ષે 2% બરફ ગુમાવાને ‘અતિશય’ માનતા હતા; માંડેલું વર્ષ 2026માં ગ્લેશિયરના અંદાજિત નુકસાનની રકમ લગભગ 5.5% નોંધાઈ છે, જે વૈજ્ઞાનિકો માટે ‘અસાધારણ’ ગણવામાં આવે છે. રિપોર્ટ મુજબ આ છેલ્લાં 12 મહિનાની અવધિ દરમિયાન બરફની ઝડપથી ઘટતી જતી જથ્થો નોંધાયો છે.
ગરમીની લહેરો, હિમવર્ષા અને ગળતાનો પ્રક્રિયાઓ ગ્લેશિયરો ઉનાળાની શરૂઆતમાં સામાન્યથી ઓછા હિમવર્ષા સાથે આવ્યા હતા — જેના પાછળ હળવા શિયાળાનો પ્રભાવ હતો — અને મે અને જૂનમાં આવી તીવ્ર ગરમીની લહેરોએ ઉપરના હિમને ઝડપી રીતે ઓગલી નાખ્યું. ખાલી દેખાતા બરફે સૂર્યની năngોંશને વધુ શોષી લીધું અને પછીની તાપમાન વધારાતી લહેરોમાં ગળતર વધુ તેજ બન્યું.
મેલ્ટવોટર અને તાત્કાલિક અસર વૈજ્ઞાનિકો અંદાજે બતાવે છે કે જુલાઈથી સપ્ટેમ્બર વચ્ચે ગ્લેશિયરોમાંથી 2.2 ટ્રિલિયન લીટર મિલ્ટર્સ (meltwater) ની જળવર્ષા થઈ. આ પલાયન થતો જળ પ્રદેશ ઉનાળા દરમિયાન પાણીની કટોકટી થોડા સમય માટે સરળ બનાવવામાં મદદરૂપ થયું, પણ રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવે છે કે તે અનાવર્તનિય પુરવઠો છે અને લાંબા ગાળે ગ્લેશિયરોનો ઘટતું જળભંડોળ પૂરો નહીં કરી શકશે.
નદી પાટીઓ અને પરિવહન પર અસર ઉદાહરણ તરીકે, રાઇણ નદીના સ્થાનિક ભાગો આ ઉનાળામાં રેકોર્ડ નીચા સ્તર પર પહોંચી ગયા હતા, જેને કારણે નાવિકતા માર્ગો પર અસર થઈ અને પરિવહનની ખર્ચવૃદ્ધિ નોંધાઈ. સ્લોપ સ્થિરતા અને વરસાદી જોખમ ગ્લેશિયરોની ઝડપી પાતળી થવાની પ્રક્રિયાએ પર્વતીય ઢાળો અસ્થિર બનાવ્યાં છે અને કેટલીક જગ્યાઓ પર જમીન ઘટવા અથવા લેન્ડસ્લાઈડનો જોખમ વધ્યો છે.
રિપોર્ટમાં ઉલ્લેખિત છે કે આવી ઘટનાઓ ક્યારેક તીવ્ર મનાંસાની પેટમાં ફ્લેશફ્લડનો રૂપ ધારણ કરી શકે છે — જેમ કે એ વિચારોને પગલે આંશિક જીવપદાર્થને લીધે ઓગસ્ટમાં નેપાળમાં જોવા મળેલી ઘટનામાં બેડરોક અને ગ્લેશિયરની મોટિ ક્ષેત્ર પડી ગઇ હતી. વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે લાંબા ગાળાના ગ્લેશિયરના પાતળા થવાનું અને સ્થિર બનેલું હિમમાટી (permafrost) ના પિગળવાનાં કારણે જોખમ વધે છે.
સાર્વોચ્ચ માપણીઓ પર અવલોકન એક બીજી ચિંતાજનક શોધ એ છે કે સૌથી ઉંચી માપણી સાઇટ્સ પર પણ — લગભગ 3,500 મીટર ઉપર — ઉનાળાના અંતે બરફનું કવર જોવા મળ્યું ન હતું. કેટલાક ગ્લેશિયરનાં સર્વોચ્ચ બિંદુઓ પર લાખો માપણીઓમાં ચાર મીટર સુધીનું બરફ ઓગળતા જોયું છે, અને ઉપરથી હિમ નહીં જાણે તો નીચેના ભાગોમાં થયેલ ગળતરનું પુનઃપૂરણ ન થઈ શકતું હોવાથી ગ્લેશિયરો ‘ભુખ્યા’ બનીને સ્નેહરી રીતે ઘટે છે.
ગ્લેસિયોલોજિસ્ટ્સના અવસાન અને સૂચનાઓ Glacier Monitoring Switzerland ના નિર્દેશક ડૉ. Matthias Hussએ રિપોર્ટને “આ ખરેખર દૂર્ઘટનાજનક” ગણાવતાં કહ્યું. યુનિર્સિટી ઓફ બ્રિસ્ટોલના ગ્લેસિયોલોજિસ્ટ ડૉ. Fabien Maussionે જણાવ્યું કે દસ વર્ષ પહેલા તેણે ગ્લેશિયરો એટલી ઝડપથી ગુમાવવાની કલ્પના ન કરી હોત, અને આ ઉનાળાના પરિણામોને વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણથી અપેક્ષિત હોવા છતા અત્યંત ચિંતાજનક ગણાવ્યા.
Maussionએ સરળ રીતે કહ્યું કે હાલની સ્થિતિ એ છે કે અમારે ફ્રિજમાંથી બરફની ક્યુબ કાઢી રાખી છે અને તે અમારી આંખના સામે ગળતી જઈ રહી છે.
ભવિષ્ય અને ઘટાડાની શક્યતા વૈજ્ઞાનિકો આ પણ કહે છે કે બર્ફના મોટા ભાગને બચાવવા માટે કાર્બન ઉત્સર્જનમાં કઠોર કાપો લાગુ કરવામાં આવે તો ઘણા ગ્લેશિયરો હજુ જ બચાવી શકાય છે — ખાસ કરીને હિમાલયા અને ધ્રુવિય વિસ્તારોમાં જે વરસાદ અને સમૂહ બરફનું મુખ્ય ભંડાર ધરાવે છે. Hussએ જણાવ્યું કે જો આ બરફના ધોરણોને રક્ષણ અથવા સ્થિર કરી શકાય તો વૈશ્વિક સમુદ્ર સ્તરના વધા પર નિયંત્રણ લાવવામાં મદદ કરશે, જે દરિયાકાંઠા પર રહેતા અબગણો લોકો માટે એનાય છે.