19 સપ્ટેમ્બર ઇતિહાસમાં નોંધાયેલા મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગો
19 સપ્ટેમ્બર ઇતિહાસમાં વિજ્ઞાન, રાજકારણ, અવકાશ, રમતગમત અને સામાજિક હક્ક સાથે જોડાયેલી અનેક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ માટે નોંધાયેલો દિવસ છે. નીચે 19 સપ્ટેમ્બર સાથે સીધા જોડાયેલા અગત્યના પ્રસંગોની વિગતો આપવામાં આવી છે.
Rainier પરમાણુ પરીક્ષણ — નેવાડા, 1957
19 સપ્ટેમ્બર 1957ના રોજ અમેરિકા નેવાડા ટેસ્ટ સાઇટ પર “Rainier” નામનો પરમાણુ પરીક્ષણ કર્યું હતું. આ પરીક્ષણ Operation Plumbbobના ભાગરૂપે વિસ્ફોટને ભૂગર્ભ સુરંગમાં કરાયું હતું. પરીક્ષણમાં વપરાયેલા હથિયારની વિસ્ફોટક ક્ષમતા 1.7 કિલોટન નોંધાઈ હતી અને તેને એ સમયગાળા દરમ્યાન સંપૂર્ણપણે ભૂગર્ભમાં નિયંત્રિત કરાયેલું પ્રથમ પરમાણુ વિસ્ફોટ માનવામાં આવ્યું. ટેસ્ટમાંથી સપાટી પર પરમાણુ ફોલઆઉટ નોંધાયો ન હોવાનું રિપોર્ટમાં ઉલ્લેખ છે.
ન્યૂઝીલેન્ડમાં મહિલા મતાધિકાર કાયદાનું મંજૂર થવું — 1893
19 સપ્ટેમ્બર 1893ના રોજ ન્યૂઝીલેન્ડના ગવર્નર લોર્ડ ગ્લાસગોએ Electoral Actને મંજૂરી આપી. આ કાયદા હેઠળ પુખ્ત મહિલાઓને સંસદીય ચૂંટણીમાં મત આપવાનો અધિકાર મળ્યો અને આ સામે ન્યૂઝીલેન્ડને વિશ્વનું પ્રથમ એવો સ્વશાસિત દેશ ગણવામાં આવે છે જ્યાં મહિલાઓએ સંસદીય મતાધિકાર પ્રાપ્ત કર્યો. ન્યૂઝીલેન્ડમાં લાંબા સમયથી ચાલેલો મહિલા મતાધિકાર આંદોલન અને Kate Sheppard સહિતના કાર્યકરોના પ્રચાર-અભિયાનનું ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. ત્યારબાદ 28 નવેમ્બર 1893ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં ન્યૂઝીલેન્ડની મહિલાઓએ પ્રથમવાર મતદાન કર્યું.
સેન્ટ કિટ્સ અને નેવિસની સ્વતંત્રતા — 1983
19 સપ્ટેમ્બર 1983ના રોજ કેરેબિયનની ટાપુગઠબંધન સેન્ટ કિટ્સ અને નેવિસે બ્રિટનથી સ્વતંત્રતા મેળવી. બંને ટાપુઓએ મળીને ફેડરેશન બનાવ્યો અને તે તારીખને દેશના સત્તાવાર દસ્તાવેજોમાં સ્વતંત્રતા દિવસ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આ સમયગાળામાં દેશનો નવીન રાષ્ટ્રીય ધ્વજ પણ અપનાવવામાં આવ્યો હતો.
ઇઝરાઇલનું Ofek 1 ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણ — 1988
19 સપ્ટેમ્બર 1988ના રોજ ઇઝરાયેલે “Ofek 1” ઉપગ્રહ અવકાશમાં પ્રક્ષેપિત કર્યો. ઇઝરાયેલના સંરક્ષણ મંત્રાલય અનુસાર Ofek 1 દેશનો પ્રથમ ઉપગ્રહ ગણાતો હતો અને તેના સફળ પ્રક્ષેપણ સાથે ઇઝરાઈલ એવા દેશોના સમૂહમાં સામેલ થયું જે સ્વતંત્ર રીતે ઉપગ્રહ તૈયાર અને પ્રક્ષેપિત કરી શકે છે. રિપોર્ટ મુજબ Ofek કાર્યક્રમ બાદ ઇઝરાએ અવકાશ આધારિત નિરીક્ષણ અને ઉપગ્રહ ટેક્નોલોજીમાં પોતાની ક્ષમતાઓ વિકસાવવાનું ચાલુ રાખ્યું.
કર્ણમ મલ્લેશ્વરીનું ઓલિમ્પિક બ્રોન્ઝ — સિડની, 2000
19 સપ્ટેમ્બર 2000ના રોજ સિડની ઓલિમ્પિક્સમાં ભારતીય વેઇટલિફ્ટર કર્ણમ મલ્લેશ્વરીએ મહિલાઓની 69 કિલોગ્રામ કેટેગરીમાં બ્રોન્ઝ મેડલ જીતી હતી. ભારતીય ઓલિમ્પિક એસોસિએશનની નોંધ અનુસાર તે ઓલિમ્પિક્સમાં ભારતનું એકમાત્ર મેડલ હતું અને મહિલા ભારતીય ખેલાડી દ્વારા મેળવનાર પહેલું ઓલિમ્પિક મેડલ હતું.
બોસ્નિયાની યુદ્ધોત્તર ચૂંટણી અને ઇઝેટબેગોવિચ — 1996
સપ્ટેમ્બર 1996માં બોસ્નિયા અને હર્ઝેગોવિનામાં યુદ્ધ પછીની પ્રથમ ચૂંટણી યોજાઈ હતી અને અલિયા ઇઝેટબેગોવિચ બોસ્નિયાક સભ્ય તરીકે સામૂહિક પ્રેસિડેન્સીમાં પસંદ થયાં હતા. નોંધાવે તેવી વાત એ છે કે તેમના ચૂંટાતી ચૂંટણીની તારીખ 14 સપ્ટેમ્બર 1996ની હતી; 19 સપ્ટેમ્બર સાથે સંકળાયેલી કેટલીક અન્ય નોંધો અલગ ઘટનાઓને સંદર્ભ આપે છે.
જન્મ અને મૃત્યુ
નાસાના સત્તાવાર જીવનચરિત્ર અનુસાર અવકાશયાત્રી સુનિતા વિલિયમ્સનો જન્મ 19 સપ્ટેમ્બર 1965ના રોજ અમેરિકાના ઓહાયોની યુક્લિડ શહેરમાં થયો હતો. ગાયક અને વધુમાંના અભિનેતા લકી અલીનો જન્મ 19 સપ્ટેમ્બર 1958ને નોંધાયો છે. ક્રિકેટર અને કોમેન્ટેટર આકાશ ચોપરાનું જન્મ 19 સપ્ટેમ્બર 1977ના રોજ નોંધાયું છે. હિન્દી કવિ કુંવર નારાયણનો જન્મ 1927માં થયો હતો અને તેમને 1995માં સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર મેળવવામાં આવ્યો. પંડિત વિષ્ણુ નારાયણ ભાતખંડેનું અવસાન 19 સપ્ટેમ્બર 1936ના રોજ થયેલું હતું. ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી બળવંતરાય મહેતાનું અવસાન 19 સપ્ટેમ્બર 1965ના રોજ નોંધાયેલું છે.
સંકલનકારોએ ધ્યાન આપવાનું કે 19 સપ્ટેમ્બરની ઘણી જહાજાત ઘટનાઓની યાદીમાં કેટલાક સ્ત્રોતોમાં તારીખો અથવા ઘટનાઓની ગોઠવણીમાં ભિન્નતા જોવા મળે છે; તેથી ઇતિહાસ આધારિત માહિતી માટે પ્રાથમિક અથવા વિશ્વસનીય ઐતિહાસિક સ્ત્રોતોની તપાસ જરૂરી છે.