WHO: El Niñoને કારણે ભારતમાં ઊંચા અથવા અત્યંત ઊંચા સ્વાસ્થ્ય જોખમની ચેતવણી; ડેન્ગ્યુ અને મેલેરિયા વધ્યા

WHOની ચેતવણી

વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાએ (WHO) ઉજાગર કર્યું છે કે El Niñoના અસરથી ભારતને સ્વાસ્થ્ય માટે ઊંચા અથવા અત્યંત ઊંચા જોખમ ધરાવતા દેશોની શ્રેણીમાં મૂકી શકાય છે. આ ચેતવણી તે સમયે આવી છે જ્યારે દેશના કેટલાક ભાગોમાં ડેન્ગ્યુ અને મેલેરિયાના કેસો વધ્યા છે.

ડેન્ગ્યુ અને મેલેરિયાના કેસો

દિલી ખાતે ઓગસ્ટ મહિનામાં ડેન્ગ્યુના 90 કેસ નોંધાયા અને 29 ઓગસ્ટ સુધીમાં કુલ કેસોના આંકડા 311 પર પહોંચ્યા છે. WHOનું મૂલ્યાંકન અને અહેવાલ WHOનો “ગ્લોબલ પબ્લિક હેલ્થ સિચ્યુએશન એનાલિસિસ: El Niño 2026” અહેવાલ 5 સપ્ટેમ્બરના રોજ બહાર આવ્યો હતો. અહેવાલે ભારતને એવા દેશોની વચ્ચે ઉતાર્યું છે જ્યાં El Niñoના કારણે સ્વાસ્થ્યને સમગ્રરૂપે ઊંચો અથવા અત્યંત ઊંચો જોખમ હોઈ શકે છે.

હવામાનના અસર

અહેવાલ મુજબ ઓગષ્ટ અને ઓક્ટોબર વચ્ચે દક્ષિણ એશિયાના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ અને સામાન્ય કરતાં વધુ તાપમાન રહેવાની શક્યતા છે. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના આંકડાઓ અનુસાર, ઓગસ્ટમાં ડેન્ગ્યુના 90 કેસ નોંધાયા અને 29 ઓગસ્ટ સુધી કુલ કેસો 311 થયા છે. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને જણાવ્યુ કે મેલેરિયાના કેસો પણ વધ્યા છે—જુલાઈમાં 17 કેસમાંથી ઓગસ્ટમાં વધીને 53 રહ્યા અને વર્ષના કુલ કેસો હાલ 119 છે.

જોખમમાં ફેરફાર

WHO અને સ્થાનિક પ્રાધિકારીઓનો નિરીક્ષણ દિલ્હી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન વર્તમાન ડેન્ગ્યુ અને મેલેરિયાના કેસોને સીધા El Niño સાથે જોડતું નથી, પરંતુ આ પરિસ્થિતિને “જોખમમાં ફેરફાર કરનાર પરિબળ” (risk modifier) તરીકે જોવામાં આવે છે. અહેવાલે જણાવ્યું છે કે El Niño સ્થાનિક હવામાનની સ્થિતિ, જોખમની રૂપરેખા અને આરોગ્યસંભાળ પ્રણાલીની ક્ષમતા પર આધારિત રહીને જોખમમાં ફેરફાર લાવી શકે છે.

અન્ય આરોગ્ય જોખમો

WHOએ સૂચવ્યું છે કે El Niñoના કારણે વધતા તાપમાન હીટ એક્ઝોશન અને હીટસ્ટ્રોકનું જોખમ વધારી શકે છે. વધતી ગરમીઓ હૃદય, શ્વસન તંત્ર, કિડની અને ચયાપચય સંબંધિત સમસ્યાઓને વધારે ગંભીર બનાવી શકે છે અને માતા અને નવજાત શિશુઓ માટે પણ જોખમ વધી શકે છે. કુપોષણ અને ખોરાકની અછતને કારણે સ્થિતિ વધુજ ખરાબ થઈ શકે છે.

નિષ્કર્ષ

WHOએ ખાસ કરીને ભારત-નેપાળ અને ભારત-ભૂટાન સરહદો પર ધ્યાન દોર્યું છે અને જણાવ્યું છે કે લોકોની સ્થળાંતર પ્રક્રિયા કારણે સરહદ પાર રોગ ફેલાવાનું ટ્રાન્સબોર્ડર જોખમ વધી શકે છે. WHOનું સમાપન અહેવાલમાં WHOએ જણાવ્યું છે કે El Niño સ્વાસ્થ્ય જોખમોને પ્રેરિત અથવા બદલાવી શકે છે, પરંતુ તેની અસર સ્થાનિક પરિસ્થિતિઓ—જેમ કે હવામાનની સ્થિતિ, જોખમની રૂપરેખા અને આરોગ્યસંભાળ પ્રણાલીની ક્ષમતા—પર નિર્ભર રહેશે.