અરુણાચલ પ્રદેશમાં ભારત-ચીન સૈન્ય બેઠક
ભારત અને ચીનની સેનાઓ વચ્ચે અરુણાચલ પ્રદેશમાં સિનિયર મિલિટરી કમાન્ડર લેવલની બે ફ્લેગ મીટિંગ યોજાઈ. પ્રથમ બેઠક 6 સપ્ટેમ્બર 2026ને ભારત તરફના અરુણાચલ પ્રદેશના વાચા ખાતે યોજાઈ, જ્યારે બીજી બેઠક 7 સપ્ટેમ્બરને ચીન તરફના દમાઈ ખાતે યોજાઇ. વિદેશ મંત્રાલયે આ બેઠક અંગે સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી હતી.
ક્યાં અને કોને દ્વારા પ્રતિનિધિત્વ વાચા ખાતે થયેલી બેઠકમાં ભારત તરફથી 3 કોર્પ્સના કમાન્ડર લેફ્ટનન્ટ જનરલ ગિરીશ કાલિયાએ પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું. અરુણાચલ પ્રદેશમાં LAC સાથે જોડાયેલા વિસ્તારો માટે ભારતીય સૈનાની વિવિધ ફોર્મેશનનું મહત્વ વિશેષ છે.
ચર્ચાના મુદ્દા અને પ્રકાશિત વિગતો અહેવાલોમાં જણાવાયું છે કે બંને દેશોના સૈન્ય અધિકારીઓએ સરહદની સ્થિતિ અને LAC પર શાંતિ તથા સ્થિરતા જાળવવાના મુદ્દે ચર્ચા કરી. છતાં બેઠકમાં ચોક્કસ શું સમજૂતી થઈ અથવા કયા મુદ્દે શું નિર્ણય લેવાયો તેની સંપૂર્ણ વિગતો જાહેર કરવામાં આવી નથી.
બેઠકની પૃષ્ઠભૂમિ
અપર સુબનસિરી જિલ્લાના તાકસિંગ વિસ્તારમાં તાજેતરમાં ભારત અને ચીનના સૈનિકો વચ્ચે તણાવ અથવા ગેરસમજ ઊભી હોવાના અહેવાલો આવ્યા હતા. ત્યારબાદ સ્થાનિક કમાન્ડર સ્તરે બંને પક્ષો વચ્ચે ઘણી રાઉન્ડની વાતચીત થઇ હતી. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં કોર કમાન્ડર લેવલની બેઠકનો મતલબ એ છે કે સરહદી મુદ્દાઓને માત્ર સ્થાનિક અધિકારીઓની વાતચીત સુધી મર્યાદિત રાખવાના બદલે હવે ઉચ્ચ સૈન્ય કમાન્ડર સ્તરે પણ ઔપચારિક ચેનલથી ચર્ચા કરવાની વ્યવસ્થા ઉભી થઇ છે.
અત્યારે સુધી કોર કમાન્ડર લેવલની ચર્ચાઓ મુખ્યત્વે પૂર્વી લદ્દાખમાં કેન્દ્રિત રહી હતી, ખાસ કરીને 2020માં પૂર્વી લદ્દાખમાં સર્જાયેલા ગંભીર તણાવ પછી આ સ્તરની બેઠક વધુ મહત્વપૂર્ણ બની. હવે આ મિકેનિઝમ અરુણાચલ પ્રદેશના પૂર્વી સેક્ટર સુધી વિસ્તરવો મહત્ત્વપૂર્ણ ફેરફાર તરીકે ધ્યાનમાં લેવાઇ રહ્યો છે.
આ બેઠકને માત્ર સ્થાનિક સૈન્ય મુદ્દા તરીકે જ નહીં પરંતુ છેલ્લા સમયમાં ભારત-ચીન વચ્ચે ચાલી રહેલા મોટા સંવાદના ભાગ રૂપે પણ જોવામાં આવી રહી છે. તેમ છતાં, આ બેઠકના આધારે સરહદ વિવાદનો ઉકેલ આવી ગયો છે તેવું કહેવું યોગ્ય નથી.
બેઠક તે સમયે યોજાઈ છે, જ્યારે ભારત 12 અને 13 સપ્ટેમ્બરે નવી દિલ્હીમાં BRICS સમિટનું આયોજન કરી રહ્યું છે અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની ભારત મુલાકાતની શક્યતા અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે, છતાં તેમની મુલાકાત વિશે ચીન તરફથી સત્તાવાર પુષ્ટિ ઉપલબ્ધ ન હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.